Андрей Смирнов
Время чтения: ~19 мин.
Просмотров: 0

Süt kaç günde bozulur? Açılmış süt dolapta kaç gün durur ve tüketilir?

Bir önceki yazımızda  Gut Hastalığı Nedir? Gut hastalığı belirtileri nelerdir? Gut hastalığı nasıl tedavi edilir? Gut hastalığı olanlar nasıl beslenmelidir? konusunu belirtmiştik.

Şimdi ise Gut hastalığına sahip olanlar, Gut nöbeti, atağı geçirenler nasıl beslenmeli, nasıl bir diyet uygulamalı, gut hastalığına sahip olanlar neleri serbestçe yemeye devam edebilir? neleri kesinlikle yememelidir? Nasıl bir spor yapmalıdır? bahsedeceğiz.

Gut Hastalığı, hastalık çeşidi için olarak Halk arasında zengin hastalığı, eski zamanda ise kral hastalığı denilmektedir.  Bunun nedeni ise fazla kırmızı et tüketimine bağlı olarak vücutta protein fazlalığı ortaya çıkmasına dayanır. Aslen gut hastalığı vücuttaki ürik asit miktarına bağlıdır. Normalde vücuttan tasfiye edilmesi gereken madwper olan ve özellikle proteinin yapısındaki madwperin ürik aside (pürin adı verilen madwperin yıkım ürünüdür) dönüştürülerek vücuttan atılır. Ürik asidin vücuttan atılması ile ilgili sorunlar (ürik asidin böbreklerden atılmasında sorun) veya vücut olması gerekenden fazla ürik asit üretiyorsa kandaki ürik asit miktarı artar (hiper ürisemik) ve bu ürik asit vücutta birikmeye başlar.  Ürik asit özellikle eklem bölgelerinde kristalleşerek birikmeye başlar ve burada ürik asit kristallerine bağlı olarak  ağrı, morarma meydana gelir. Bunun adına gut hastalığı denilmektedir.

Gut Hastalığına sahip olanlar için neler Önerilir? Neler Yapmalıdır?

  • Öncelikle gut hastalığına sahip olanlar bol su tüketmelidir. ( günde 2 ila 4 litre) Bol su tüketimi vücuttan fazla ürik asit atımını sağlayacaktır.
  • Gut tanısı koyulan hastalar alkolü özellikle de birayı hayatlarından tamamen çıkartmaları gerekir.
  • Çok ani zayıflama olacak şekilde değil, En uygun şekilde yavaş yavaş kilo verilmelidir.
  • Normal miktarlarda protein tüketimi yapılmalı ve pürin olarak zengin içerikli gıdalar tüketilmemelidir.
  • Doymamış yağlar tüketilebilir ancak doymuş yağlardan özellikle kaçınılmalıdır.

Gut Hastalığı olanlar Neleri, Nasıl Yemelidir?

  • Yağı azaltılmış süt, yoğurt, Kahve, çay, ıhlamur, karbonatlı içecekler, v.b.
  • Beyaz ekmek, mısır ekmeği
  • Az yağlı sığır eti, dana eti, kuzu, tavuk, hindi, balık (günde 60 gr)
  • Patates, makarna, şehriye, erişte, pirinç
  • Pirinç, makarna, unlu yiyecekler
  • Ispanak, bezelye, karnabahar, mantar, diğer sebzeler istenildiği kadar
  • Kurufasulye , nohut , mercimek, bulgur
  • Tuz, nane, maydanoz, patlamış mısır, sirke

Gut Hastalığı olanlar Neleri yememelidir?

  • Tam yağlı süt.
  • Yağlı et suyu ve et suyu katkılı yemekler.
  • Karaciğer, dalak, böbrek, işkembe, kokoreç vb. sakatatlar.
  • Sucuk, salam, sosis, pastırma ve türevleri yiyecekler.
  • Her türlü alkollü içecekler.
  • Havyar, ıstakoz, ançuez, sardalya vb. yiyecekler.
  • Leblebi türevi kuruyemişler.
  • Tam yağlı peynir, yoğurt.
  • Yağda kızartılmış yemekler.
  • Kepekli, yulaflı, çavdarlı ve esmer ekmekler.
  • Bal, reçel, marmelat vb şeker içeriğince zengin yiyecekler.
  • Börek, çörek, pasta, kurabiye vb. hamur işi gıdalar.
  • Av hayvanları etleri olan kaz ördek keklik bıldırcın tavşan
  • Hayvansal yağlar (tere yağı, margarin, kuyruk yağı)

Nasıl Bir diyet uygulanmalı ?

Atak dönemi dışında yani gut belirtilerinin sona erdiği zamanlarda et, balık, tavuk gibi bu besinler günlük 60 gramı aşmamak koşuluyla tüketilebilir.  Süt, yumurta ve peynir pürin madde olarak en iyi protein kaynaklarıdır. Günlük enerjinin yüzde 20- 25’ i yağlardan temin edilecek bir beslenme planı düzenlenmelidir. Yapılacak Diyette karbonhidrat miktarı biraz arttırılır.

Yapılacak diyette sebze ve meyve tüketimi arttırılmalıdır. Bol sıvı tüketilmelidir.  Kahve ve çay tüketimi de sıvı tüketimine dahildir ve tüketilebilir.

image Eklemde biriken ürik asit (Mono Sodyum Ürat Mono Hidrat) kristalleri eklemin iç ve etrafını saran ağrılı ve iltihaplı ataklara neden olur. İltihaplı eklemden sıvı alınıp incelendiğinde ürat kristalleri tespit edilebilir. Genellikle eklemleri etkileyerek şişlik ve kızarma şeklinde kendisini gösteren bir hastalık olan gut, kişilere dayanılmaz ağrılar yaşatır

image Gut hastalarının yaklaşık üçte ikisinde genetik bir yatkınlık, dörtte üçünde ise metabolik sendrom bulguları bulunur. Hastaların cüzi bir kısmında ürik asit üretiminde (yani karaciğerde), önemli bir bölümünde ise böbrekler yoluyla ürik asit atılımında sorun vardır. Gut hastalığı uygun bir şekilde tedavi edilmezse ilerleyen dönemlerde ürik asit kristalleri eklem aralıklarında ve yumuşak dokuda birikmeye başlar. Bu nedenle ayak, kulak kepçesi ve uç eklemler gibi kanlanması ve soğuktan korunması daha az olan yerlerde birikim daha belirgin olur. Tüm eklemlerde ve böbrekte de kristaller birikebilirken bu birikme birçok hastada ayak başparmağı ile tarak kemiğinin birleşme yerinde olur. Bu bölgelerde ağrılı şişlik ve kırmızılık ortaya çıkar. Beraberinde ateş, halsizlik ve genel vücut ağrısı da ortaya çıkabilir.”

Gut Hastalığında Beslenmenin Etkisi

Gut Hastalığı & Metabolik Sendrom

Gut hastalığının görülme riskini artıran durumlar

Genetik Yatkınlık ve Aile Öyküsü

Metabolik Sendrom ve kronik hastalıklar

Beslenme

İlaçlar

Cinsiyet ve yaş

Yakın zamanda geçirilmiş ameliyat veya travma

Gut Hastalığının Belirtileri

Akut Gut Atağı

Tofüsler

Gut ve Diğer Hastalıklar

Gut Hastalığı Tanısı

Gut Hastalığının Seyri

Gut Hastalığının Tedavisi

Akut Gut Ataklarının Tedavisi

Akut Gut Ataklarının İlaç Tedavisi

Gut Hastalığı’nda Koruma Tedavisi

Ürik Asit Düzeyinin Düşürülmesi

Gut Hastalığı & Metabolik Cerrahi

Ameliyatın Tedavideki Etkisi

–>

Hazırlayan: Dr. Büşra Varman, Dr. Hilal Ecesoy

GUT HASTALIĞI NEDİR , HANGİ SEBEPLERLE OLUR?

Gut hastalığı; vücuda alınan proteinlerin yıkım son ürünü olan ürik asidin eklemlerde kristalleşerek çökmesi ve iltihabi reaksiyona yol açması sonucu oluşan bir hastalıktır. Beslenme alışkanlığı ile ilgili olduğu düşünüldüğünden halk arasında “zengin hastalığı” veya “kralların hastalığı” olarak da bilinir. Ancak her zaman beslenme tek sebep değildir.  

Hipeürisemiye neden olan bazı durumlar;

  • Hatalı veya aşırı beslenme 
    • Kırmızı et, sakatat ,
    •  Fruktoz/mısır şurubu ile hazırlanan gıdalar,
    •  Kabuklu deniz ürünleri ,
    •  Kuru fasulye, bezelye gibi baklagiller,
    •  Mantar, kuşkonmaz , ıspanak,  karnabahar gibi sebzeler.
  • Kullanılan bazı ilaçlar (aspirin, bazı tansiyon ilaçları, idrar söktürücüler)
  • Alkol kullanımı
  • Böbrek yetmezliği
  • Sedef hastalığı
  • Bazı genetik geçişli hastalıklar, enzim bozuklukları
  • Kanser ve kanser tedavisinde kullanılan kemoterapi ilaçları 
  • Obezite 
  • Hipertansiyon…

GUT HASTALIĞININ KLİNİK BELİRTİLERİ NELERDİR?

Gut hastalığının akut atak, ara dönem, kronik tofüslü gut gibi evreleri bulunmaktadır. 

Bu evrelerin özellikleri şöyledir;

Akut atak: Eklemde ani başlayan ağrı, şişlik, kızarıklık ve hareket kısıtlılığı ile kendini gösterir. Genellikle protein ağırlıklı bir akşam yemeğinin ardından sabaha karşı ağrı başlar. Bazen eklemin travmaya uğraması ya da sıkı giyilen bir ayakkabı da atağı başlatabilir. İlk atakta ayak başparmak eklemi en çok tutulan eklem olmakla birlikte ayak bileği, diz gibi eklemler de tutulabilir. Bu dönemde alınan iltihap giderici ilaçlara iyi yanıt verir. Hastalık tedavi edilmese de ortalama 7-10 gün içinde düzelir.  Ancak ağrı şiddeti o kadar fazladır ki tedavisiz beklenmesi imkansızdır. 

Ara Dönem: Şikayetlerin olmadığı ancak kanda hiperüriseminin devam ettiği dönemdir.  Bu dönemin sonunda yeterince doygunluğa ulaşınca ya da tetikleyici bir nedenle (cerrahi operasyon, ani ve şiddetli hastalıklar, travma…) ürik asit tekrar eklemde çöker ve akut atak ortaya çıkar.  

Kronik tofüslü gut: Akut ataklar yeterince tedavi edilmediğinde atak araları sıklaşır, daha çok eklem tutulmaya başlar ve eklem şikayetleri daha uzun sürer.  Ayrıca yumuşak dokuda ve eklem çevresinde de ürik asit kristallerinin birikimine bağlı tofüs denilen yumuşak doku kitleleri olur.  

GUT HASTALIĞININ TANISI NASIL KONULUR?

Kırmızı şiş bir eklemle doktora başvuran hastada kanda ürik asitin ve iltihabi belirteçlerin yüksekliğinin tespit edilmesi gut tanısı açısından yol göstericidir. Ürik asit düzeyinin  -her laboratuvarın referans düzeylerine göre değişmekle birlikte-  erişkin erkeklerde 7,0 mg/dL, kadınlarda ise 6,0 mg/dL’nin üzerinde olması ürik asit yüksekliği yani hipeürisemi olarak yorumlanır.  Ancak atak esnasında ürik asit eklemde biriktiği için kanda normal seviyelerde bulunabilir.  Kesin tanı eklem içi sıvının enjektörle alınıp mikroskopisinde kristallerin görüntülenmesi ile konulur. Ancak bu her zaman mümkün olmayabilir. Yine tutulan eklemin radyolojik görüntülemesi de tanıda destekleyici olabilir. 

GUT NASIL TEDAVİ EDİLİR?

Gut hastalığının tedavisi akut ataklar sırasında ve ataklar arasında farklı şekillerde yapılır.  Akut atak zamanlarında kolşisin gibi iltihap giderici yani antienflamatuar ilaçlar, ataklar arasında ise; eğer ürik asit seviyeleri yüksek seyrediyor veya hasta sık atak geçiriyorsa ürik asit düşürücü ilaçlar verilebilmektedir. Gut hastalığında kullanılan ilaç tedavisi ve süresi kişinin hastalık seyrine, ek hastalıklarına ve yaşına göre ayarlanmaktadır. 

GUT HASTALIĞI TEDAVİ EDİLMEZSE NE OLUR?

Gut hastalığı yeterince tedavi edilmezse eklem hasarına, eklemde hareket kısıtlılıklarına ve deformasyonlara yol açar. Yüksek ürik asit seviyeleri; böbrekte ürik asit taşlarına ve böbrek yetmezliğine, kalp krizine ve inmeye neden olabilir. 

GUT HASTALIĞI İÇİN KORUYUCU ÖNLEMLER VE GUT HASTALARI İÇİN YAŞAM ÖNERİLERİ NELERDİR?

Her ürik asit yüksekliği olan kişi gut hastası olamamakla birlikte ürik asit seviyeleri yükseldikçe gut hastalığı gelişme ihtimali artmaktadır. Bu nedenle ürik asit yüksekliği saptanan kişide ürik asit düşürücü önlemler alınmalıdır. 

  • Obez kişiler için kilo verme
  • Fruktozlu (meyve şekerli) gazlı içeceklerin azaltılması
  • Alkol tüketiminin kısıtlanması
  • Kırmızı et, sakatat, kabuklu deniz ürünlerinin tüketiminin azaltılması
  • Günlük yeterli sıvı alımı 
  • Kolesterol ve trigliserid düzeylerinin normal seviyelerde tutulması
  • Düzenli egzersiz (Ağır spordan kaçınma)
  • C vitamini,  düşük yağlı süt ürünleri ve sebze ağırlıklı beslenme
  • Hekim kontrolünde ürik asit düzeyini yükselten ilaçların değişimi yapılabilir.

Gut herkesi aynı şekilde etkilemez. Bazı insanlar hayatları boyunca bir tek atak geçirirler ve bundan başka hiçbir problem oluşmaz. Bazılarında ise zamanla eklemlerde hasara ve ağrıya yol açan şiddetli kronik ataklar görülür. Gutun kesin kür sağlanan bir tedavisi yoktur ancak iyi bir tedavi ile tamamen hastalık önlenebilir.

Fotoğraflar Dr. Hilal Ecesoy’un kişisel arşivindendir.

Haberler Genel Sağlık Haberleri Gut zengin hastalığı mı? 01.10.2007 – 00:00 | Son Güncellenme: 01.10.2007 – 00:00Güncelleme: 01.10.2007 – 00:00

Gut hastalığının gelişmesinde kırmızı et ve hayvansal proteinin aşırı tüketiminin etkisi var. Bu yüzden de zengin hastalığı deniyor

Dilara Koçak

Et yememek çözüm değil Gut tedavisinde temel beslenme şekli pürinden zengin besinlerin tüketim miktarlarının azaltılmasıdır. Et, tavuk, hindi, balık gibi besinler ataklar başladığında kesinlikle yenmemelidir. Atakların şiddeti geçtikten sonra ise günde 60 gramı geçmeyecek şekilde tüketilebilir. Pürinden kısıtlı bir diyette süt, yumurta ve peynir protein ihtiyacını karşılayacaktır ancak yağsız tüketilmelidir. Soya sütü kullanılmamalıdır. Alkol tüketimi de yine ürik asit seviyesini arttırabileceğinden içilmemeli veya sınırlı miktarda tüketilmelidir. Pürinden zengin besinleri tüketmeniz ürik asit seviyenizi etkileyerek atakların gelişimini olumsuz etkileyecektir. Bu nedenle pürinden zengin besinleri ve alkol tüketimini sınırlandırmalısınız. Eğer fazla kilonuz varsa mutlaka kilo vermelisiniz. Beslenme programınızı ayarlarken bir diyetisyen yardımı almanız gut ataklarının oluşmasını önlemek için çok daha doğru bir yoldur. Şiddetli gut atakların oluşumu

Aşırı alkol alımı

Sıkı diyet ve açlık durumu

Pürin içeriği fazla olan besinlerin fazla miktarda yenmesi

Herhangi bir operasyon geçirme

Ani, şiddetli bir hastalık geçirme

Aşırı yorgunluk

Aşırı stres

Eklem travması, yaralanma

Kemoterapi tedavisi

Diüretik etki yaratan ilaçların kullanılması ile ilişkili olabilmektedir.

Ürik asitten kısıtlı beslenme programında bunlara dikkat

Ürik asit seviyenizin iyileşmesi ve varsa ilaç tedavinize bağlı olarak listede bazı düzenleme ve değişiklikler hekim ve beslenme uzmanı gözetiminde yapılabilir. Yenilmemesi gerekenler

Tam yağlı süt, yağlı et suları ve bunlarla yapılmış yemekler ( az yağlı/yağsız tüketilebilir)

Sakatatlar (karaciğer, böbrek, dalak, işkembe, dil, beyin, kokoreç..)

Sucuk, pastırma, sosis, salam

Alkollü içecekler

Havyar, midye, kalamar, istakoz, ançuez, sardalya

Leblebi, kuruyemişler

Tam yağlı peynirler (az yağlı/yağsız tüketilebilir)

Yağda kızartılmış, kavrulmuş, sos eklenmiş yemekler

Kepekli, çavdarlı, yulaflı ekmekler, krakerler( beyaz ekmek ve mısır ekmeği yenebilir)

Hamur işi, börek, çörek, pasta, kurabiye, kek ( yağsız sütten tatlı veya meyveli tatlı tercih edilebilir)

Kaymak, krema, mayonez

Hayvansal yağlar(tereyağ, kuyruk yağ..)

Av etleri (Kaz, ördek, keklik, bıldırcın, tavşan..)

Sınırlı önerilen besinler (Günde sadece 1 seçim) Yağsız dana eti, tavuk veya hindi, balık (2 köfte kadar – 60 gram)

Kurubaklagiller (8 çorba kaşığı)

Karnabahar, ıspanak, pazı, brokoli, brüksel lahanası, semizotu (8 çorba kaşığı)

Bezelye, kuşkonmaz veya mantar (4 çorba kaşığı)

Bulgur (8 çorba kaşığı)

NOT: Yukarıda belirtilmiş sınırlı önerilen besinlerden hergün sadece biri tüketilmelidir, liste dışında kalan sebzeler rahatça tüketilebilir.

Hurmanın yararları Şiddetli Sevgi: Flört Şiddeti | Av. Cansen Erdoğan anlatıyor“Ailene benimle birlikte olduğunu söyleyeceğim! Abine aramızdakileri anlatacağım! Gönderdiğin fotoğrafları İnternet’te yayınlayacağım! Okulda kimseyle konuşmayacaksın! Arkadaşlarınla görüşmeni istemiyorum! Oraya gidemezsin! Bensiz hele bir git, görürsün sen dünya kaç bucakmış…” Bu sözler tanıdık geldi mi? Av. Cansen Erdoğan flört şiddeti kavramını, hangi davranışların flört şiddeti kapsamına girdiğini ve flört şiddetinin ceza hukukundaki yerini Pembenar izleyicileri için anlattı. daha fazla video için

Kanda ürik asit seviyesinin yükselmesi ve eklemlerde birikmesi sonucunda ortaya çıkan çok ağrılı, iltihaplı bir eklem rahatsızlığıdır.

image A+A- image image image

Dr. Hülya Vahedi

Kanda ürik asit seviyesinin yükselmesi ve eklemlerde birikmesi sonucunda ortaya çıkan çok ağrılı, iltihaplı bir eklem rahatsızlığıdır. 

Kanda ürik asit seviyesinin yükselmesinin nedenleri nelerdir:

1.Ürik asit yapımında artış

2.Ürik asitin böbrekten atılımında azalma

3.Her iki sebebin birlikte oluşu

BELİRTİLERİ NELERDİR;

Hastalık  3 evrede ortaya çıkmaktadır. 

1.evre; Bu evrede uzun yıllar kanda ürik asit yüksek olmaktadır. Fakat bu sessiz bir dönemdir ve eklemlerde henüz bir belirti yoktur. 

2. evre; Bu evrede hastalık eklemlerde akut ve tekrarlayan şişme,kızarıklık, ağrılı gut atakları yapmaya başlar.

3.evre; Hastalığın kronikleşmesi, tofüs denilen ürik asit birikimlerinin eklemlerde oluşması evresidir. Bu evrede eklem yüzeylerinde erozyon denilen değişiklikler  ve eklemlerde bozulmalar olmaktadır. 

Akut gut atağı genellikle ayak başparmağında akut olarak başlar. Ayak baş parmağı çok hızlı bir şekilde,  8-12 saat içinde şişer, kızarır ve aşırı  ağrır. Bu esnada hasta ayağına basamaz ve ekleminin üzerine dokunamaz. Bu aşırı ağrı 2 gün içinde biraz azalır fakat atağın tam geçmesi 5-10 günü bulur. Bazan ilk başta hastalık ayağın diğer eklemlerinde, ayak bileğinde ve dizde ataklarla başlar. Uzun yıllar içinde el bileğinde, el parmak eklemlerinde, dirseklerde ataklar eklenir.

Ağrısı o kadar çoktur ki hasta bir çarşafın bile eklemine dokunmasına tahammül  edemez.

Kanda ürik asit devamlı yüksek kalması sonucu dokularda, eklemlerde  ürik asit aşırı birikmektedir ve bunlarda ürik asit kristallerine dönüşmektedirler. İşte bu kristaller eklemlerde monosit denilen kan hücreleri ve eklem sinovyum hücrelerinin içine girmeleri sonucunda etrafa aşırı iltihap üreten maddeler salınmaktadır.

TEŞHİS

Oluşan ürik asit kristalleri yıllar içinde tedavi görmeyen hastalarda tofüs denilen topaklar halinde eklemlerin etrafında bazan kulak kepçesinde birikmektedir. Bu tofüs topakları eklem yüzeylerini bozmaktadır.

Teşhisde bu ürik asit kristallerinin eklem sıvısında gösterilmesi çok önemlidir. 

Ürik asit yapımının artmasının bir nedeni de genetik olarak bazı enzimlerin eksik ya da fazla aktif oluşu olmaktadır. Aşırı et tüketimi, alkol tüketimi, bazı kan hastalıkları da ürik asit yapımının nedenleridir. 

Ürik asitin böbrekten atılamamasının nedeni bazan bilinmemektedir. Fakat böbrek yetmezliği, hastanın susuz kalması(dehitratasyon), idrar söktürücü ilaçlar, düşük doz aspirin ve bazı diğer ilaçlar idrarda ürik asit atılımını azaltmaktadır ve gut hastalığına neden olmaktadır. 

Fazla kilo, aşırı alkol ve et tüketimi, metabolik sendrom ve ht gut hastalığına neden olabilmektedir.

TEDAVİ

Hastalık bazan hastaneye yatan, ameliyat geçiren hastalarda vücut sıvı dengesi bozulunca ortaya çıkmaktadır. 

Tedavisinde yaşam tarzı değişikliği önemlidir. Fazla miktarda kırmızı et, midye, kalamar, ıstakoz gibi kabuklu deniz ürünleri, kuru baklagil tüketilmemelidir. Çünkü bunlar ürik asit miktarını artıran gıdalardandır. 

Aşırı kilodan kurtulmalı ve alkol alımı azaltılmalı ve mümkünse kesilmelidir. Hastaların idrar söktürücü ilaç içeren tansiyon hapları değiştirilmeye çalışılmalıdır. 

Hastalığın tedavisinde akut atak döneminde hastanın böbrek fonksiyonuna, genel hastanın diğer hastalık durumlarına göre Kolşisin, kortizon, steroid olmayan antienflamatuar ilaçlar verilmektedir. Bunlar atağı hafifletmek içindir. Atak bittikten sonra da ürik asitin kanda seviyesini düşüren ilaçlar başlanmaktadır ve bu dönemde de yeni bir atağı önlemek için düşük doz kolşisin, ya da steroid olmayan antienflamatuar  ilaçlar ya da düşük doz kortizon 3-6 ay devam edilmektedir.

Kanda ürik asit seviyesini düşürme tedavisi allopurinol, Febuxostat  denilen kanda ürik asit yapımını azaltan ilaçlarla ya da Probenecid denilen idrarda ürik asit atılımını artıran ilaçlarla yapılmalıdır. 

İlaç tedavilerinin bazı yan etkileri vardır ve uzman doktor takibi gerekmektedir.

Bu haber toplam 9692 defa okunmuştur

image
Adres Kıbrıs 382 Sayısı

Ссылка на основную публикацию
Похожие публикации