Андрей Смирнов
Время чтения: ~32 мин.
Просмотров: 0

Konu: Цzel hastanede SGK kapsamэnda diz protez ameliyatэ olacaрэm…?

image

Diz protezi, diz eklem kıkırdağının ileri derecede bozulması sonucu gelişen diz kireçlenmelerinde tercih edilen tedavi yöntemidir. Bu ameliyatta, bozulan eklem yüzeylerinin üç kısımları tekniğine uygun olarak çıkarılır ve yerlerine protez dediğimiz suni yüzeyler yerleştirilir. Diz protezleri diz görevlerini taklit ederler, protezin esas kısmı titanyum veya kobalt-krom metal alaşımından, ara parçası bir tür güçlendirilmiş plastik olan polietilenden oluşur. Günümüzdeki teknolojik gelişmelere paralel olarak tasarım ve kullanılan maddelerde gelişmeler sağlanmış, tedavi sonuçları daha başarılı hale gelmiştir.

Hangi hastalara total diz protezi uygulanabilir?

imageSağlıklı kıkırdaklar eklemlerin düz, sürtünme oranı düşük ve korunaklı bir biçimde hareket etmesini sağlarlar. Eğer kıkırdaklar bir hastalık ya da sakatlık nedeniyle zarar görmeye başlamış ise, eklemin çevreleyen dokular iltihaplanır ve ağrıya sebep olur. Zaman içerisinde aşınan kıkırdaklar kemiklerin birbirine değerek daha da fazla ağrı yapmasına neden olur. Bu duruma gelmiş diz eklemininde çözüm diz protezi yapmaktır . Genellikle orta yaşı geçmiş hastalara uygulanan bir ameliyattır. Protez uygulaması 55 yaş ve sonrasında yapıldığında ömür boyu kullanmak mümkün olabilir. Ancak daha genç yaşlarda yapıldığında zamanla protezde eskime nedeniyle ikinci bir protez değiştirme ameliyatı gerekebilmektedir.

Ne zaman diz protezi yapılmalı?

Kural olarak diz kireçlenmesi olan her hasta ayrı değerlendirilmelidir. Ameliyata karar verilmeden önce ilaç tedavisi, enjeksiyon ve fizik tedavi egzersizleri gibi yöntemlerin denenmiş olması gereklidir Hastaya protez ameliyatının önerilmesi için 2 soruya evet cevabı alınması gereklidir;

  • Dizdeki ağrı nedeniyle yürümede zorlanılıyor mu?
  • Ağrı ya da acı gece uyumaya engel oluyor mu?

Hastanın ağrısız yürüme mesafesinin 300 metrenin altına düşmesi. Her gün ağrı kesici ilaç kullanmak zorunda kalması halinde hastaya protez yapılması gerekmektedir. Her gün ağrı kesici almak zorunda kalan hastalarda ilaçlara bağlı böbrek ve karaciğer hasarı meydana gelebilir. Hastanın yürüme mesafesinin artırılması ve ağrı kesici ihtiyacının önüne geçilebilmesi için diz protezi ameliyatı yapılmasında fayda vardır.

Diz protezinden beklenti ne olmalı?

Total diz protezine karar verirken önemli bir nokta bu cerrahinin neleri sağlayıp neleri sağlayamayacağının bilinmesidir. Yapay bir dizin tamamen normal diz gibi olması beklenmemelidir. Eğer eşlik eden başka sağlık sorunu yok ise günlük normal aktivitelerin çoğu rahatlıkla yapılabilir. Dizlerinde hareket kısıtlılığı olan hastaları %90′ ı total diz protezi sonrası daha iyi bir hareket açıklığına sahip olur. Ancak protez ile kireçlenme gelişmeden önce de yapamadığından daha fazlasını yapamayacağının bilinmesi gerekmektedir. Cerrahi sonrası hayatın geri kalan kısmında futbol, basketbol gibi kontak sporları yapılamaz ancak çok zorlamamak şartı ile tenis oynanabilir, kısa mesafeli koşular yapılabilir.

Protezin ömrü nedir?

Total diz protezini oluşturan metal ve plastik parçalar, hareket sırasında ortaya çıkan sürtünmeye bağlı olarak zaman içinde aşınır. Aşınma ile ortaya çıkan ve gözle görülmeyecek kadar küçük metal ve plastik parçalarına karşı vücudun cevabı ile protezler tutunduğu kemikten ayrılıp gevşeyebilir. Eğer operasyon deneyimli bir cerrah tarafından ileri teknoloji ürünü malzeme ile yapılırsa protezin dayanma süresi 20 yıl civarındadır. Hastaların en çok merak ettiği protezin kaç yıl dayanacağı konusu başlıca 3 faktöre bağlıdır.

Birincisi; Protez ameliyatını yapan doktorun bu konudaki deneyimleri,

İkincisi;  Kullanılan protezin kalitesi ve dayanıklılığı,

Üçüncüsü;  Hastanın protezini kullanma biçimidir. 100 kilo üstü ve çok aktif bir yaşam (yorucu sporlar, ağır iş koşulları, sık sık düşme, çok fazla atlayıp zıplama vb) süren kişilerde protez ömrünün 5 yıl kadar azalması beklenebilir. Buna rağmen tamamen ağrısız ve diz bükülmesinin 90 dereceden fazla olduğu ortalama 20 yıllık konforlu bir yaşam süresi elde edilir.

Protez ömrünü doldurduğunda ağrı yapmaya başlar ve şikayetler zamanla ilerler. Buna neden protezin gevşemesi ve aradaki plastik benzeri materyalin aşınması olabilir. Çeşitli sebeplerle gevşemiş ve aşınmış protezlere ikincil bir değiştirme ameliyatı gerekebilir. Bu durumda protezin aşınan ve gevşeyen parçaları revizyon diz protezi denilen daha komplike bir ameliyatla değiştirilir. Revizyon ameliyatları cerrahi teknik olarak daha güç ve komplikasyon oranları yüksek olsa da sonuçları başarılıdır.

Total diz protezi nasıl yapılır?

Uygun anestezi yapıldıktan sonra dizin önünden yapılan bir kesi ile diz eklemine ulaşılır. Eklemi oluşturan üç kemiğin (Uyluk-Kaval-Diz kapak kemikleri) birbirine temas eden yüzlerindeki aşınmış kıkırdak dokusu, ince bir kemik tabakası ile birlikte kesilerek çıkarılır, sonra uygun boyutlarda seçilen protez parçaları, kemik çimentosu (Polimetilmetakrilat) adı verilen bir dolgu maddesi kullanılarak hazırlanan kemik yüzeylere tutturulur. Böylece eklem yüzeyleri, metal ve güçlendirilmiş bir tür plastikten yapılmış parçalar ile kaplanmış olur.

Ameliyat 1-2 saat arasında sürer. Ertesi gün diz hareketlerine başlanır ve yardımla ayağa kalkılır. Oda ve koridor içinde rahat yürüyebilir hale geldiğinde hastaneden taburcu olunur. Bu süre, hastadan hastaya çok farklılık göstermekle birlikte 3-5 gün arasında değişebilir.

Kiloya dikkat etmek gerekir!

Diz protezi uygulaması sonrasında kiloya dikkat etmekte fayda vardır. Vücut ağırlığınız ne kadar fazla olursa dizlerinize o kadar fazla yük binmiş olur. Bu nedenle de dizlerin görevi çoğalır ve görev yapma süresi ve verimliliği azalır. Buna bağlı olarak  protezlerin ömrü kısalır… Fazla kilosu olmayan bireylerin diz protez ameliyatları daha verimli sonuçlar yaratmaktadır.  

Yarım (Kısmi) Diz Protezi Nedir?

Kısmi (unikondiler, parsiyel) diz protezleri; diz ekleminin iç ve ya dış kısmında belirli bir alanda ileri seviye artrozu olan yani kıkırdak dokusu kaybedilmiş eklem kemikleri birine temas edip aşınmış ama aşınmanın henüz tüm diz eklemine yayılmadığı hastalar için tercih edilen etkin bir açık cerrahi diz tedavisidir.

Kısmi diz protezleri; diz ekleminin iç kısmı için ayrı, dış kısmı için ayrı çeşitleri bulunur bu ürünlerin kıkırdak vazifesi gören ara parçaları da sabit ve ya hareketli olabilir.

Hastaya en uygun diz protezi çeşidi Röntgen ve MR görüntüleri eşliğinde yapılan fiziki ortopedi muayenesinde doktor tarafından hastanın yaşı, kilosu ve tedavi sonrası hareketli yaşam beklentisine uygun olarak belirlenmelidir.

Yarım (Kısmi) Diz Protezi Kimlere Uygundur?

Diz eklemi için protez tedavileri öncesi hangi tedaviler yapılabilir?

Tüm protez tedavilerinde (yarım ve tam diz protezleri, kalça protezleri, ayak bileği ve omuz protezleri ); yapılacak tedaviye karar verirken hastanın yaşı en önemli kriterlerden biri olmaya devam ediyor bunun sebebi ise ileri seviye aşınma olan eklemlerin tedavilerinde kullanılan dış malzemelerin hastayla uyumlu olarak kullanılabileceği belli bir süresinin olmasıdır.

Tedavi öncesi planlamada hastaya yapılacak tedavi sonrası için verilen tahmini şifa süresi malzemenin mekanik ömrü için verilmez çoğu protez malzemesi insan ömründen daha uzun süre sağlam kalabilir.

Hasta mümkün olduğunca ameliyat olmamalı, yaşına ve yaşantısına göre öncelikle cerrahi tedavi dışındaki tedavi seçeneklerine (istirahat, ilaç, egzersiz, kilo kontrolü, fizik tedavi, eklem içi enjeksiyonlar, prp tedavileri, kök hücre tedavileri) öncelik verilmelidir.

Cerrahi dışı tedavi seçenekleri değerlendirildikten sonra kapalı yöntem koruyucu eklem cerrahileri (artroskopi tedavileri) de değerlendirildikten sonra açık cerrahi tedavilere geçilmelidir.

Açık diz cerrahilerinde ise diz eklem ömrünü uzatma amaçlı eklem doğallığını değiştirmeyen koruyucu diz cerrahi tedavilerine(Yüksek Tibial Osteotomiler ) öncelik verilmeli tüm bu aşamalar artık hastanın diz eklem sağlığı için yeterli değil ise kısmi ve total protez tedavilerine geçilebilir.

Yarım (Kısmi) Diz Protezinin Total Diz Protezine Göre Avantajları Nelerdir?

  • Kısmi diz protezlerinde hastanın doğal diz eklem yapısı korunur yani menisküsler, ön ve arka çapraz bağlar korunur bu tedavi ileride dize uygulanabilecek tedaviler için herhangi bir engel oluşturmaz.
  • Total diz protezine göre yapılan kesi daha küçüktür ve bu da daha az yara ve yara izi demektir.
  • Total diz protezlerinde hastanede geçirilen süre 3 gün ve üzerinde olurken, kısmi diz protezlerinde hastane yatışı ortalama 2 gündür. Hasta daha erken taburcu olur ve ev istirahatine daha çabuk geçiş yapabilir.
  • Kısmi diz protezi sonrası iyileşme dönemi daha hızlı ve hissedilecek ağrı daha az olur.
  • Kısmi diz protezi, total diz protezi gibi ameliyat sonrası dizde hareket kısıtlığı oluşturmaz buna rağmen ağrılardan kurtulmayı sağlar.

Yarım (Kısmi) Diz Protezi Tedavisinin Amacı  Nedir?

Kısmi (yarım, unikondiler) diz protezi hastanın kalan sağlam kıkırdak, bağ ve menisküs dokularının korunmasına yardımcı olur.

Doğru hasta grubunda kısmi diz protezi  hastayı eklem doğallığını kaybedeceği total diz protezinden kurtarabilen ve yüz güldüren açık diz cerrahilerinden biridir.

Bugün ki modern protezler ve cerrahi tekniklerdeki gelişmelere ek olarak teknolojik imkanların artmasıyla daha doğru hasta ve protez seçimiyle hastaya kısmi diz protezi tedavileriyle eski yıllara oranla daha yüksek oranda şifa sunmayı mümkün hale getiriyor.

Yarım (Kısmi) Diz Protezi Ameliyatı

Kısmi (yarım, unikondiler) diz protezi ameliyatı öncesi uygun protez seçimi ve diğer hazırlıklar tamamlandıktan sonra hasta anestezi hekimi tarafından anestezi muayenesi yapılıp anestezi alması açısından herhangi bir sakınca var mı? Hangi anestezi yöntemi kullanılacak? Başlaması ve ya bırakması değiştirilmesi gereken ilaçları vs. hazırlıklar tamamlandıktan sonra 8 saatlik açlıkla tercihen sabah saatlerinde başlanır.

Ameliyat ortalama 10 cm’lik diz eklemine yapılan kesi ile yapılır ve 60 -75 dakika civarında sürer. Açılan diz ekleminde aşınma olan bölümler kemik kesileri ile düzenlenip ekleme uygun protez diz eklemine yerleştirilip diz eklemi kapatılır.

Kısmi (yarım, unikondiler) diz protezi ameliyatı sonrası hasta diz hareketlerine hemen başlayabilir aynı gün yük vererek basabilir. 2 – 3 haftalık yürüteç ve ya koltuk değneğinden destek alınıp daha sonra desteksiz yürümeye başlanır.

Yarım (Kısmi) Diz Protezi Ameliyat Sonrası Diz Sağlığı

Kısmi (yarım, unikondiler) diz protezi sonrası hastanede kalış süresi ortalama 2 gecedir. Devamında ev istirahatine geçilir ameliyata bağlı ağrılar için ise ağrı kesici ilaçlar kullanılarak ağrılar kontrol edilir.

Hasta 6 hafta gibi bir süre sonunda normal günlük hayatına tamamen dönüş yapabilir.  

Hasta ameliyat sonrası uzun yürüyüşler yapabilir, eklemi zorlayıcı sporların (futbol, basketbol, yüksek eğimli alanda kayak) dışında normal spor ve egzersizler yapabilir. Yüzme, bisiklet kullanma, tempolu yürüyüşlere izin verilir.

Yarım (Kısmi) Diz Protezi Sık Sorulan Sorular

  1. Kısmi (yarım, unikondiler) diz protezi sonrası diz aşınmam devam edecek mi? Cevap: Yaşlanmaya bağlı diz eklem aşınmaları yavaş seyirde devam edecektir fakat bu tedavi sonrası hastanın total diz protezi adayı haline gelmesi ortalama 15 – 20 yıllık bir süreçte oluşur.
  2. Kısmi (yarım, unikondiler) sonra bisiklet kullanabilmem ne kadar süre sonra olabilir? Cevap: 6 haftalık iyileşme sürecinden sonra kısmi diz protezi tedavisi yapılan hastalar bisiklet kullanabilirler. Hastanın yaşı, kilosu ve diğer bir çok faktöre bağlı olarak bu süre daha uzun ve ya daha kısa olabilir.
  3. Kısmi protez sonra diz hareketlerimde kısıtlama oluşacak mı? Cevap: Kısmi diz protezi sonrası diz ekleminizde hareket kısıtlığı oluşmadığı gibi ağrılarınızdan da kurtulmanız mümkün olur.
  4. Bana yarım diz protezi önerildi fakat ameliyat olmak istemiyorum ameliyat olmazsam ne olur? Cevap: Diz eklem kireçlenmesi dejeneratif bir rahatsızlıktır ve eklmin bir bölümü yoğun kireçlenmeye maruz kaldığında acele etmek gerekir kireçlenmenin tüm ekleme yayılması ve total diz protezi adayı olmanız ortalama 4 – 5 yıl sürer. Bu sürede kısmi diz protezi yapılmazsa total diz protezi tek tedavi seçeneği olarak kalır.
  5. Dizimin iç kısmında ileri seviye kireçlenme var kısmi protez ameliyatı olmak istemiyorum başka bir seçeneğim var mı? Cevap: Diz eklemin iç ve ya dış bölümünde eklemin geneline yayılmadığı aşınmalarda genç hastalarda eklem ömrünü uzatabilen koruyucu eklem cerrahilerinden “Yüksek Tibial Osteotomi” tedavisi kısmi diz protezine alternatif olabilir. Bu tedavisinin kısmi diz protezinden farkı ise eklem içine müdahale etmeden eklem altından yapılan kemik kesisi ve osteotomi plakları ile dizin yük aksının düzenlenip yükün eklemin az aşınmış ve ya aşınmamış bölümüne yönlendirilerek hastaya ortalama 6 – 8 yıl kendi doğal diz eklemiyle yaşayabileceği bir zaman oluşturmayı hedefler.

BİZ SİZİ ARAYALIM

Total Diz Protezi

Diz Protezi Ameliyatı Nedir?Aşınmış, hasar görmüş diz ekleminin cerrahi bir operasyonla özel olarak üretilmiş polietilen ve metalden oluşan temel görevi diz ekleminin işlevini yerine getirmek olan yapay …

Yüksek Tibial Osteotomi

Yüksek Tibial Osteotomi (HTO) Nedir? Diz ekleminin iç tarafı eklemin dışına göre daha fazla baskı altında kalır ve eklemin bu bölümünü koruyan kıkırdak dokusu diz ekleminin dışına göre çok daha …

Diz Artroskopisi

Artroskopi Nedir? Artroskopi eklemlerdeki rahatsızlıkların tanı ve tedavisi için anestezi altında kapalı yöntemle müdahale edilmesini sağlayan minimal bir cerrahi tedavi yöntemidir. 1960 yılından …

Menisküs

Menisküs TedavisiMenisküs Nedir?Menisküs yırtığı isim olarak çok bilinmesine rağmen pek çok kişi tarafından sadece bir hastalık olarak …

Sıvı Takviyesi

Eklem Sıvısı nedir? Vücudumuzu çalışan bir makine olarak düşünürsek nasıl ki makine parçalarının birbirini eskitmemesi, zarar vermemesi ve aşınmaması için yağlama yapıyorsak vücudumuzdaki en …

Diz Kapağı Hastalıkları

Diz Kapağı HastalıklarıDiz kapağı hastalıkları nelerdir?Diz kapağı, diz hareketlerine engel olacak şekilde takılması, ağrı yapması, …

Yıpranmış ve ağrılı dizin yapay bir eklemle yani protezle değiştirilme işlemidir. Diz protezleri metal ve plastik parçalardan üretilmiş olup diz fonksiyonunu taklit ederler.

DİZ PROTEZİ AMELİYATI KİMLERE VE NE ZAMAN YAPILIR?

Kireçlenme sonucu oluşan diz eklemi hasarı en sık protez ameliyatı sebebidir. Dizdeki yıpranma romatizmal hastalıklara, eklem kırıklarına ya da basit kireçlenmeye bağlı oluşabilir. Diz protezi ameliyatı sadece ve sadece diğer tedavi metotlarının (kilo verme, ağızdan alınan ilaçlar, diz içine uygulanan ilaçlar, baston kullanımı, fizik tedavi v.s.) başarısız olduğu hastalara yapılır. Genellikle orta yaşı geçmiş hastalara uygulanan bir ameliyattır. Protez uygulaması 55 yaş ve sonrasında yapıldığında ömür boyu kullanmak mümkün olabilir. Ancak daha genç yaşlarda yapıldığında zamanla protezde eskime nedeniyle ikinci bir protez değiştirme ameliyatı gerekebilmektedir.

DİZ PROTEZİ AMELİYATINDA EN ÇOK HANGİ HASTALAR FAYDA GÖRÜR?

Kural olarak diz kireçlenmesi olan her hasta ayrı değerlendirilmelidir. Hastaya protez ameliyatının önerilmesi için üç soruya evet cevabı alınması gereklidir ;

• Ağrı ya da acı gece uyumaya engel oluyor mu?

• Dizdeki acı nedeniyle yürümede zorlanılıyor mu?

• Dizdeki acı nedeniyle merdiven çıkmada zorlanılıyor mu?

DİZ PROTEZİ YAPTIRACAK HASTALARIN BEKLENTİLERİ NELERDİR?

Elbette hastalar ağrısız bir iyileşme süreci sonunda normal yürüyebilme ve dizlerini eskisi gibi açıp kapatabilmeyi beklerler. Diz protezi yapılacak hastalar haklı olarak en kaliteli protezin kullanılmasının tek başına bu beklentiyi karşılamasının mümkün olduğunu düşünürler. Oysa ki başarılı cerrahi sonuç; kaliteli protez kullanımına ek olarak protez cerrahisinin mükemmel yapılmasıyla elde edilebilir. Dolayısıyla hastalar kaliteli protez ve iyi cerrahi tekniğin arayışı içindedirler.

DİZ PROTEZİ AMELİYATI SONRASI MÜKEMMEL SONUÇ NASIL OLUR?

Ameliyat sonrasında rahat hareket eden (tam açılıp kapanan), ağrısız, stabil ve hastanın kendini mükemmel hissettiği bir diz elde etmeye çalışılır. Kısacası mükemmel sonuç doğal normal bir diz olarak tanımlanabilir. Kişiye özel diz protezleri bu amaç doğrultusunda geliştirilmiş olup teknik olarak mükemmeliyet hedeflenmiştir.

KİŞİYE ÖZEL DİZ PROTEZİ TEKNİĞİ NEDİR?

Ameliyatta kullanılacak ve kişiye özel olarak üretilen malzemeler ile ameliyat öncesi bilgisayar ortamında hastanın diz modelinin üzerinde prova yapılır. Bu şekilde gerçek ameliyatın kusursuz olarak yapılması olarak özetlenebilir.

KİŞİYE ÖZEL DİZ PROTEZİ NASIL YAPILIR ?

Ameliyat öncesinde diz ekleminin özel Emar, Tomografi ve Röntgen görüntüleri elde edilir. Görüntüler model oluşturmak üzere üretici firmaya gönderilir. Böylece hastaya özel, kendi ölçülerinde, ameliyat sırasında kullanılacak olan tek kullanımlık kılavuzlar üretilir. Ayrıca özel bilgisayar programı sayesinde dizdeki içe ve dışa olan eğilmelerin nasıl düzeltileceği hesaplanır. Daha sonra kişiye özel boy diz protezi üretilerek bilgisayarda prova yerleştirilmesi yapılır.

Standart diz protezi ameliyatında kullanılan kılavuzlar belirli boylarda olup tıpkı hazır elbise gibi hasta dize en yakın olanı kullanılır. Diz kılavuza uydurularak o kılavuzun boyu olan diz protezi takılır. Kişiye özel diz protezinde ise tıpkı özel dikim bir elbise gibi hem kesim kılavuzları hem de diz protezi kişiye özel tasarlanmıştır.

KİŞİYE ÖZEL DİZ PROTEZİNİN DİĞER AVANTAJLARI NELERDİR?

Diz protezi ameliyatı dizin sadece suni bir eklemle değiştirilmesi işlemi değildir. İçe veya dışa doğru eğilmiş diz bozuklukları ve aşırı hareket kısıtlılığı varsa bunların düzeltilmesi gerekir ki, bu sorunlar cerrah açısından ameliyatı zorlaştıran faktörlerdir. Böyle zor dizlerde stabil bir diz elde etmek için ameliyatın büyütülmesi, dizdeki bağların gevşetilmesi, hatta kesilmesi bile gerekebilir. Kişiye özel diz protezlerinde ameliyat mümkün olan en küçük girişimle sağlanır ve bağlar kesilmez. Bu sayede hastanın dizi normale en yakın olacak şekilde düzeltilmiş olur.

KiŞiYE ÖZEL DİZ PROTEZi iYiLEŞME SÜRECiNi ETKiLER Mİ?

Kişiye özel diz protezinin ameliyat süresi daha kısadır. Ameliyat süresindeki bu kısalma ameliyata bağlı enfeksiyon ve diğer ameliyat komplikasyonlarının oluşma ihtimalini de azaltır. Protez dize en ideal şekilde yerleştirildiği içinde rehabilitasyon süreci de klasik diz protezi tekniğine göre daha kolay ve kısa olur.

KİŞİYE ÖZEL DİZ PROTEZİNİN AVANTAJLARINI ÖZETLEMEK GEREKİRSE ;

• Daha kolay bir ameliyat süreci

• Mümkün olan en küçük girişim

• Ameliyat sonrası daha az ağrı

• Kısa ameliyat (anestezi) süresi

• Ameliyatın hemen sonrasında başlayan ve rehabilitasyon boyunca da hareket.

• Dizin tüm hareketlerinin yapılabilmesi

• Günlük yaşama hızlı dönüş

Bültenler / Sağlık

, ,

Diz Protezi

Diz protezi, kıkırdağın aşındığı veya diğer hastalıklara bağlı diz ekleminin bozulduğu durumlarda uygulanan düzeltici bir ameliyat türüdür.  Kıkırdağın bozulmuş olan kısımları, altındaki kemiğin bir kısmı da içine alınarak çıkarılır, diz ekleminin normal ekseni sağlanarak çeşitli metallerden oluşan protez ekleme yerleştirilir. Protez iki metal parçadan ve aralarında yer alan bir plastik parçadan oluşur. Böylece normal diz eklem hareketlerini taklit eden metal bir eklem elde edilir.

Diz protezi kimlere uygulanabilir?

Diz protezinin temel gerekliliği ağrıdır. Genellikle ağrı nedeniyle hastalarda günlük işlevlerde kısıtlılık, diz hareketlerinde azalma, yürüme ve merdiven inip çıkma sırasında zorluklar ortaya çıkar. Öncelikle ağrının nedeni araştırılır ve ameliyat dışı tedavilerle ağrı ve işlev kısıtlılığı giderilmeye çalışılır.Tüm yöntemler denendikten sonra yanıt alınamıyorsa protez ameliyatı gerekebilir.

Diz eklem kıkırdağının bozulduğu, sebebi bilinmeyen osteoartrit (kireçlenme) durumlarında, yine kıkırdak aşınmasına yol açan eklem içi kırıklar, şekil bozukluklarına bağlı diz eklem ekseninin bozulmasına neden olan hastalıklar, romatoid artrit gibi hastalıklar, kemik ölümü (osteonekroz) ve diz ekleminde diğer tedavilerle sonuç alınamayan ve süreğen ağrıya yol açan hastalıklarda yapılabilir.

Diz protezi için kilo ve yaş önemli midir?

Diz protezi zorunlu haller dışında genç hastalara uygulanmamaktadır.  Genç hastalardaki diz problemlerinde eklemi ve kıkırdağını koruyucu diğer yöntemler tercih edilir.  60 yaş üzerinde ise diz protezi daha sık kullanılır.  Eski yıllarda protez teknolojisi henüz günümüzdeki kadar gelişmemişken, protezin ömrünün yeterince uzun olmaması nedeniyle daha genç yaş grubunda tercih edilmemekteydi.  Ancak günümüz teknolojisi insan vücuduyla daha uyumlu, daha dayanıklı, daha uzun ömürlü ve daha fazla harekete olanak tanıyan protezler ürettiği için artık 50’li yaşlardan itibaren gerektiği durumlarda protez kullanılabilmektedir.

Çok ileri yaşlarda da diz protezi hastanın ağrısı, günlük hayattaki işlev kaybı ve beklentileri göz önüne alınarak yapılabilir. Ancak yaş ilerledikçe ortaya çıkan ek sistemik hastalıklar (şeker hastalığı, kalp yetersizliği, koroner damar hastalıkları, akciğer ve böbrek hastalıkları) ameliyatın risklerini arttırmaktadır. Bu nedenle diz protezi ameliyatına karar verildikten sonra hasta detaylı tetkiklerle taramadan (check-up) geçirilerek ek sorunlar belirlenir ve eğer bu ek sorunlar ameliyat riskini çok ciddi biçimde arttırıyorsa ameliyatın artı ve eksileri yeniden gözden geçirilerek karar verilir.

Kilolu hastalarda da yine ek sorunların (şeker, yüksek tansiyon, kalp hastalıkları) daha fazla görülmesi nedeniyle risk oluşturabilir. Ancak kilolu hastaların diz problemi nedeniyle hareketlerinin çok azalması nedeniyle kilo vermeleri zor olduğu gibi, genellikle daha fazla kilo alınmasına da sebep olabilir. Bu nedenle riskler gözden geçirildikten sonra eğer ameliyat olması çok ciddi risk oluşturmuyorsa, kilosu çok da olsa diz protezi yapılarak hastanın ağrısız hareket yeteneğinin arttırılması sağlanması hastanın yararına olacaktır.

Diz protezinin riskleri nelerdir?

Biraz önce değinildiği gibi diz protezine aday olan hastalarda yaşla birlikte eşlik eden hastalıklar anestezi ve cerrahi için riskler oluşturabilir. Diz protezi ameliyatının oluşturduğu riskler ise enfeksiyon (iltihaplanma), toplardamarlarda pıhtı oluşumu ve proteze ait mekanik sorunlardır.

Enfeksiyon, iyi ameliyathane koşullarında ve koruyucu antibiyotik kullanımıyla oldukça düşük oranlarda görülen bir sorundur. Bunun için hastanın vücudunun başka bir yerinde enfeksiyon olmadığından emin olunur, varsa tedavisi yapıldıktan sonra ameliyat planlanır. Tüm hastalarda ameliyatın hemen öncesinde koruyucu antibiyotik verilerek ameliyat sonrası 1 gün devam ettirilir. Ameliyathane koşulları ve ameliyat ekibinin enfeksiyona karşı önlemler alması sağlanır. Tüm bu önlemlere karşın gerek ameliyat sırasında, gerekse sonrasında hastanın vücudunun başka bir yerinden mikropların diz eklemine gelerek protezde enfeksiyona yol açma olasılığı az da olsa vardır.

Toplardamarlarda pıhtı oluşumu özellikle pıhtılaşmaya eğilime yol açan bozuklukları olan hastalarda ve uzun süreli hareketsizlikte görülebilen bir sorundur. Tüm hastalarda ameliyat sonrası 2-4 hafta süreyle pıhtılaşmaya engel olan ilaçlar verilerek bu sorundan korunulmaktadır. Ayrıca ameliyattan sonra hızla hastanın hareket etmesi ve yürümesi sağlanarak bu sorundan kaçınılmaya çalışılır. Tüm önlemlere karşın bacak toplardamarlarında pıhtı oluşumu ve bu pıhtıdan kopan parçaların özellikle akciğer damarlarını tıkayarak solunum problemine yol açması az da olsa görülebilen bir sorundur.

Proteze bağlı mekanik sorunlar (protezin çıkması, aşınma, gevşeme) günümüzde daha nadir görülen sorunlardandır.

Bunların dışında yara iyileşmesi sorunları, diz hareketlerinin beklendiğinden az olması, herşeyin normal bulunmasına karşın ağrı olması nadiren görülebilen diğer sorunlardandır.

Ameliyat öncesi ve sonrası işlemler nelerdir ?

Ameliyat kararı verildikten sonra hastaneye yatış işlemi yapılarak anestezi hazırlıkları yapılır. Ek hastalıklar, kullanılan ilaçlar ve hasta için önemli olduğu düşülen konular hakkında doktorlara mutlaka bilgi verilmelidir. Kumadin, plavix gibi pıhtılaşmayı önleyici ilaçlar kullanılıyorsa özel bir hazırlık gerektirdiğinden hastaneye yatmadan önce doktorlar bilgilendirilmelidir.

Genel muayene, kan tetkikleri, kalp elektrokardiyogramı, akciğer grafisi, ameliyat sırasında ve sonrasında gerekecek kan nakli için hazırlıklar yapılır ve anestezi doktorlarının gerek duyması halinde diğer bölümlerden (kardiyoloji, göğüs hastalıkları, dahiliye vs.) konsültasyonlar istenerek hastayı değerlendirmeleri istenir. Tüm bu işlemler 1-2 gün, bazı özel durumlarda ve ek gereksinimlerde daha uzun sürebilmektedir.

Hazırlıklar tamamlandıktan sonra ameliyat gününden önceki gece saat 12?den sonra hiçbirşey yiyip içilmez ve ameliyat sabahına aç olarak hazırlanılır. Mutlaka alınması gereken ilaçlar çok az suyla ameliyat sabahı alınabilir. Ameliyat genellikle bel bölgesinden yapılan iğne ile (epidural-spinal), bazen de genel anestezi ile yapılmaktadır. Anestezi şekline anestezi doktoru karar verir. Anestezi şekli ne olursa olsun ağrı hiç duyulmamaktadır. Ayrıca belden anestezi yapılan hastalara uyku hali verilen ilaçlar yapılarak ameliyathane ortamından kaynaklanan rahatsızlık hissi ortadan kaldırılmaktadır. Ameliyat genellikle bir saat civarında sürer, ancak ameliyathaneden hastanın odasına gelişi, tüm hazırlıklar ve ameliyat sonrası hastanın tüm hayati bulguları normal olana kadar ameliyathanede takip edildiğinden, birkaç saat sürebilir. Epidural anestezi yapıldığında genellikle hastanın ameliyat sonrası ağrısını kendisinin de düğme aracılığıyla kontrol edebildiği bir sistem kurulmaktadır. Bunun dışında da ameliyata bağlı ağrılar ilaçlarla giderilir. Ameliyattan sonra pıhtılaşmayı önlemek amacıyla varis çorabı giydirilmektedir.

Ameliyattan sonraki gün hastanın genel durumu, kan değerleri, tansiyon nabız gibi bulguları normal olduğunda yürüteç (walker) yardımıyla ayağa kaldırılıarak yürütülür. Yürürken ameliyatlı bacağına tam yük vermesi sağlanır. Birkaç kez ayağa kalktıktan sonra hasta, istediği zaman yürüteçle ayağa kalkıp dolaşabilir, tuvalete oturabilir, yemeğini koltukta oturarak yiyebilir.

Hastaya diz eklem hareketlerini arttırıcı ve kasları güçlendirici egzersizler gösterilerek gün içinde tekrar etmesi sağlanır. Genellikle ek fizik tedaviye gerek yoktur.

Ameliyat sonrası 1 gün antibiyotik tedavisi sürdürülür. Pıhtılaşmayı önleyici ilaçlar ise tıbbi engeller olmadığı taktirde 2-4 hafta süreyle evde devam ettirilir.

Taburcu olduktan sonra neler yapılmalıdır?

Herhangi bir sorun olmadığı taktirde hasta ameliyat sonrası 3. gün taburcu edilir. Evde yürüteçle yürümeye, egzersizleri yapmaya devam eder ve yazılan ilaçlarını kullanır. Yara pansumanı 3 günde bir sadece iyotlu ilaçlar (betadin-baticon) kullanılarak steril gazlı bezlerle kapatılarak yapılır. Dikişler alınana kadar yara bölgesine su değdirilmemelidir. Aksi söylenmedikçe ameliyattan 21 gün sonra dikişler alınır, varis çorapları çıkarılır. Ameliyattan itibaren 6 hafta sonra ise hastaneye gelinerek muayene, röntgen ve gerekirse kan tetkikleriyle kontrolleri yapılır. Daha sonra ise 3., 6. aylarda ve 1. yıl sonunda tekrar kontrole çağırılır.

Normal kontroller dışında şiddetli ağrı, ateş, yara yerinde akıntı, kötü koku, fazla kızarıklık, bacakta fazla şişlik, nefes alamama gibi durumlarda hemen doktora başvurulmalıdır.

Op.Dr. Mehmet Şahin Ortopedi Kliniği

Ana sayfa Hastalıklar Diz Protezi Ameliyatı Hangi Hastalara Uygulanır ? imageTotal Diz Protezi Çoğunlukla Hangi Hastalara Uygulanır ?

  • Total diz protezi genellikle ileri derecede eklem aşınması olan kişilere uygulanır.
  • Ağrı kesici, diz içi enjeksiyon uygulamaları ve fizik tedavi gibi yöntemlerle günlük ağrınızın tedavi edilememesi,
  • Ağrınızın rutin günlük aktivitelerinize müsaade etmediği durumlarda,
  • Dizinizde hareket ile beraber ileri derecede eğrilik, hareket kısıtlılığı veya her ikisinde olduğu durumlarda uygulanır.

Total Diz Protezi Kimlere Uygulanmaz ?

  • Diz ve çevresinde aktif enfeksiyon varsa,
  • Aşırı osteoporoz ( kemik erimesi ) varsa,
  • Genel durum bozukluğu varsa,
  • Diz bölgesindeki kaslar yeterince güçlü değilse,
  • Diz çevresi sinir yaralanması varsa,
  • Hastada genel olarak enfeksiyon varsa veya geçirilmiş enfeksiyon hikayesi varsa uygulanmaz.

Diz Protezinde Yaş Sınırı Var Mıdır ?

Diz protezi zorunlu haller dışında genç hastalara uygulanmamaktadır. Diz protezi için bildirilen maksimum yaş sınırıda yoktur. Fakat 55 – 60 yaşın altındaki hastalarda mümkün olduğu kadar protez uygulanmasından kaçınılmaktadır. 60 yaş ve üzerindeki hastalarda daha sık kullanılmaktadır.

Diz Protezinin Ömrü Var Mıdır ?

Çok değişik rakamlar bildirilmesine rağmen ortalama olarak 15 yıl boyunca % 90 oranında protez değişiminin gerekmeyeceğini söylenebilir. Buna rağmen bu süre hastanın yaşına, kilosuna, kemik kalitesine, genetik yapısına, aktivite durumuna ve uygulanan protezin yapısına göre değişebilmektedir.

Total Diz Protezi Ameliyatının Riskleri Nelerdir ?

  • Sinir hasarı ( % 1’den daha düşük oranda )
  • Damar hasarı ( % 1’den daha düşük oranda )
  • Protez çevresinde kırık oluşması ( % 1’den daha düşük oranda )
  • Çok nadiren aşırı kemik oluşumu ve buna bağlı hareket kısıtlılığı
  • Kesi yapılan deri çevresinde his kaybı
  • Erken dönemde protezde gevşeme olması ( % 3’den daha düşük oranda )
  • Enfeksiyon oluşması ve protezin çıkarılması ( % 3 civarında )

imageTotal Diz Protezinin Çeşitleri Nelerdir ?

Diz protezi 4 ana parçadan oluşmaktadır. Bunlar ;

  • Femoral Kompenent : Uyluk kemiğine ait eklem yüzeyi hazırlanıp buraya yerleştirilir.
  • Tıbial Kompenent : Tıbia denilen kaval kemiğine ait eklem yüzeyi hazırlanıp yerleştirilir.
  • Patellar Kompenent : Patellanın eklem yüzeyine yerleştirilir.
  • İnsert : Bu parça polietilen malzemeden yapılmış olup tibial ve femoral kompenent arasına yerleştirilen ana parçadır.

Diz Protezi Tipleri Nelerdir ?

  1. Tek Bölmeli Protezler
  2. İki Bölmeli Protezler
  3. Üç Bölmeli Protezler

Diz Protezi Komplikasyonları Nelerdir ?

  • Dizde bir miktar ağrı olması
  • Tromboflebit
  • Enfeksiyon
  • Hareket kısıtlılığı
  • Eklem instabilitesi
  • Kırıklar
  • Patella tendonu kopması
  • Peroneus siniri yaralanmaları
  • Protez gevşemesi
  • Protez aşınması veya kırılması
  • Yumuşak doku sıkışması
  • Protezin revizyonu

Yapay Bir Dizden Beklentim Nasıl Olmalıdır ?

Yapay bir diz normal bir diz değildir ve doğal bir diz kadar iyi olamaz. Ameliyat ile ağrılarınız en az 15 yıl süre geçmiş olacaktır. Eğer eşlik eden başka bir sağlık sorunlarınız yok ise günlük normal aktivitelerin çoğunu rahatlıkla yapabilirsiniz. Doktorunuzun talimatları ile yapay dizinizle spor aktivitelerine katılabilirsiniz. Yapay dizinize aşırı yük bindirecek aktivitelerden kaçınmalısınız. Dizlerinizde hareket kısıtlığı olan hastaların % 90’ı total diz protezi sonrası daha iyi bir hareket kabiliyetine sahip olur.

Ссылка на основную публикацию
Похожие публикации