Андрей Смирнов
Время чтения: ~28 мин.
Просмотров: 0

Kırık ayak alçıdan çıktıktan kaç gün sonra iyileşir?

El ve el bileği, günlük aktivitelerimizde çok yönlü kullanılan, işlevlerini kusursuz yerine getirebilecek dengeli eklemlerden oluşmuş, çok elemanlı bir yapıdır. Çok kullanılmasının aksine aynı oranda az korunan bu vücut bölümü travmaya maruz kalma, mesleki hastalıklardan etkilenmesinin yanında, kronik pek çok patolojiden de etkilenen bir yerleşim alanı oluşturmaktadır.

El ve El Bileğinin Fizik Muayenesi:

Eklem Hareket Açıklığı Ölçümleri:

  • El bileği: Fleksiyon 80-90 derece, ekstansiyon 60-70 derece, ulnar deviasyon 30-40 derece, radial deviasyon 15-20 derece, pronasyon ve supinasyon 80-90 derecedir.
  • Başparmak: Karpometakarpal eklem 40-50 derece fleksiyonekstansiyon ve 0- 40-70 derece adduksiyon-abduksiyona izin verir. MKF eklemi 50-70 derece fleksiyon ve 10-30 derece ekstansiyon, İF eklemi ise 50-90 derece fleksiyon ve 20-35 derece ekstansiyon yapabilir. Oppozisyonda baş parmak tüm parmaklara dokunur.
  • MKF ve İF eklemler: Tam olarak düz olduklarında 0 derecede kabul edilirler. Başparmak dışındaki diğer parmaklarda MKF eklemler 90 derece fleksiyon, 30 derece ekstansiyon ve 35 dereceradial ve ulnar harekete izin verirler. PIF eklemler 100-120 derece fleksiyona izin verirler. DİF eklemi ise 50-80 derece fleksiyon ve 5-10 derece ekstansiyona izin verir. Abdüksiyonda parmaklar yaklaşık 20 derecelik eşit mesafede birbirinden uzaklaşır.
  • Sağlam elde el bileği fleksiyonda iken parmaklar ve başparmak ekstansiyondadır. El bileği ekstansiyonda iken parmaklar fleksiyon halindedir. (tenodez etkisi)

Kavrama ve Tutma Kuvveti Ölçümleri:

Kavramanın üç şekli vardır:

  • Silindirik kavrama
  • Sferik kavrama
  • Çengel kavrama

Tutmanın üç şekli vardır:

  • Üç parmak veya üç nokta tutuşu
  • Lateral veya anahtar tutuş
  • Parmak ucuyla tutma

Duyu Muayenesi:

  • C6 ilk iki parmak, C7 orta parmak ve C8’ de son iki parmağı inerve eder.
  • Hafif dokunma
  • Basınç
  • Propriosepsion (Eklem pozisyon duyusu)
  • İki nokta diskriminasyon testi
  • Toplama testi

Dolaşım Muayenesi:

Elin kanlanmasını değerlendirmek için rengi (pembe, kırmızı veya siyanotik), parmaklarda reflü, el bileginde radial ve ulnar nabız incelenir. Dolaşım muayenesi için ayrıca Allen testi yapılır.

Özel Testler:

  • Tinel testi
  • Phalen testi
  • Finkelstein testi
  • Bunnel-Litter testi
  • Ekstrinsik kas gerginlik testi
  • Oblik retinakuler ligament testi

El ve El Bileği Ağrısı Ayırıcı Tanısı:

Artiküler;

  • Romatoid artrit
  • Osteoartrit
  • Artritin diğer formları (Gut, psöriatik artrit, infeksiyon)
  • Eklem neoplazmları

Ossöz;

  • Kemik lezyonları (Fraktürlcr, ncoplazmlar, infeksiyon, osteonekroz (Lunatum osteonokrozu / Kienböck)

Periartiküler;

  • Subkutan
  • RA nodüleri, gut tofusu, sklerodermada ağrılı subkutan kaisifik noduller, tırnak yatağı glomus tümörü
  • Palmar fasya
  • Dupuytren kontraktür
  • Tendon kılıfı:
  1. El bileği ekstansör tenosinoviti (de Quervain hastalığı) ve ekstansor karpi radialis tenosinoviti
  2. El bilegi volar fleksor tenosinoviti (KTS)
  3. Başparmak fleksor tenosinoviti (Tetik baş parmak)
  4. Parmak fleksor tenosinoyiti (Tetik parmak)
  5. Pigmente villonodüler tenosinovit (Tendon kılıfının giant cell tümörü)
  • Akut kalsifik periartrit (El bileği, MKF)
  • Ganglion

Nörolojik;

  • Sinir sıkışma sendromları
  • Median sinir:
  1. Karpal tünel sendromu (el bileği)
  2. Pronator teres sendromu (Pronator teres)
  3. Anterior interossoz sinir sendromu
  • Ulnar sinir:
  1. Kübital tünel sendromu (Dirsek)
  2. Guyon kanali (El bileği)
  • Posterior interossoz sinir sendromu
  • Radial sinir paralizisi (Spiral oluk sendromu)
  • Alt pleksus brakialis: Torasik çıkış sendromu, Pancoast tümörü
  • Servikal sinir kökleri: Servikal disk hernisi, tümörler
  • Spinal kord lezyonları: Spinal tümörler, siringomiyeli

Vasküler;

Raynaud fenomeni ile birlikte görülen vazospastik hastalıklar:

  • Skleroderma, mesleki vibrasyon sendromu vs.
  • Küçük veya büyük damarların vaskülitleri
  • Parmak iskemisi, iskemik ülserler (SLE, RA ve Takayusu arteriti)

Tendinitler;

  • Tendonların dejeneratif ve inflamasyonlu hastalıkları tendinit adını a1maktadır, tenosinovitler – tenovajinitler ise tendon kılıflarının yani parietal ve visseral yaprakların inflamasyonudur.
  • Aktiviteler sırasında oluşan kronik mikrotravmalar ve spor zoralanmalarının sonucunda geliştiği gibi romatoid artrit, tüberküloz, gut ve idiyopatik olarak da gelişebilir.

Klinik Özellikleri:

  • Ağrı ve lokal hassasiyet.
  • Şişlik bulunabilir veya bulunmayabilir.
  • Lokal ısı artışı ve kızarıklık.
  • Uyuşukluk olabilir.
  • Krepitasyon ve snapping saptanabilir.
  • Eklem hareket açıklığı ağrı nedeniyle kısıtlanabilir.
  • Palpabl nodül varlığı.
  • Uzun süreli eklem hareket kısıtlılığında, kasta atrofi gelişebilir.

Tedavi:

  • El bileği ve elini kullanma hakkında bilgi
  • İstirahat
  • Medikal tedavi
  • Fizik tedavi modaliteleri
  • Egzersiz
  • Lokal steroid injeksiyonu
  • Cerrahi girişim

TENDON RÜPTÜRLERİ

Yırtılma daha çok tendonların sonlanma yerinde olur ve beraberinde kırıklarda olabilir. Çok sayıda oluşan mikrotravmayı takiben sıklıkla oluşur.

Tedavi:

  • Postoperatif dönemde dinamik ve statik atelleme ve bunlara uygun olarak egzersizleri verilir.
  • Fizik tedavi modaliteleri: Hidroterapi (girdap banyosu), pulse yüksek frekanslı elektromanyetik akımlar, ultrason

RA’ de tenosinovit (eklem romatizmasında el tutulumu)

  • Tüm sinovyal kılıfta prolifererasyon meydana gelir. Tendona komşu yapılarıda etkiler. Ekstansör yüzde ekstansör tendon yanında ekstansör retikulumuda içine alır. Fleksör alanda 2-3 ve 4. parmakları bütünüyle, 1 ve 5. parmakların daha çok PIF ve karpal bölge arasını tutar.
  • RA de tendon tutulumu: Snapping tendon, kılıfları içinde stenozları, rüptürü

RA’ de El Kasları:

Ekstrinsik kaslar inflamasyon ve vaskülite uğrar. İntrinsek kaslar daha hassastır. Sonra koruyucu olarak spazma gidilir ve onların hareketi ek deformite, limitasyon ve ağrıya yol açar.

RA’Ii Hastalarda El Bileği Eklemi:

  • Radiokarpal Eklem Subluksasyonu: Karpal kemikler radiusun distalinden volar veya ulnar yöne ya da her iki yöne birden sublukse olabilirler.
  • Volar subluksasyon-dislokasyon: Hastalığın ileri devresinde ekstansör karpi ulnaris kasının tendonunun ekleminin volar yüzüne kayması, bu tendonun ekstansör rolunü kaybetmesidir. Bu durumu “kaput ulna sendromu” olarak isimlendirilmiş.

Kaput Ulna Sendromu:

  • El ve bilekte zayıflık
  • Radioulnar eklemde rotasyon sırasında ağrı ve azalma
  • Ağrılı krepitasyon ile birlikte ulnanın styloid çıkıntısının dorsal yöne yer değiştirmesi
  • Dorsal tenosinovitis
  • Ekstansiyon tendon rüptürü

RA’Ii Hastalarda MKF Eklemler:

  • Genellikle ulnar deviasyon ve palmar subluksasyon deformitesi gelişir.
  • Ulnar deviasyon deformitesinin gelişmesine neden olan anatomik faktörler:
  1. Radial lateral kollateral ligamentler, ulnar kollateral ligamentlere göre daha uzun ve incedir.
  2. Ulnar intrinsik kaslar radial intrinsik kaslardan daha büyük ve avantajlı yerleşimdedir.
  3. MKF başları normalde ulnara yöneliktir.
  4. Tutma ve yakalama aktiviteleri sırasıda fleksör tendonlar parmaklara ulnar yönde kuvvet uygular.
  5. El aktiviteleri sırasında yer çekimi elin ulnar yöne gitmesine yardımcı olur.
  • RA’li hastaların bileğinde oluşan sinovitis, bileğin ulnara hareketlerini kısıtlar ve bileğin radial deviasyona gitmesine neden olur. Buna metakarpların radial deviasyonu ve parmakların ulnar deviasyonu eşlik eder.Bu durum ‘zig zag deformitesi’ olarak bilinir .
  • MKF eklemde oluşan sinovitis nedeniyle eklem kapsülünün gerilmesinin interosseous ve lumbrikal kaslarda “koruyucu refleks spasma’’ neden olduğu düşünülür. Intrinsik kaslarda meydana gelen gerginlik MKF eklemde ‘intrinsik plus pozisyonu’ olarak bilinen ‘fleksör kontraktür deformitesine’yol açabilir.

RA’li Hastalarda Parmak Eklemleri:

RA’ in erken akut devresinde hastaların PIF ekleminde oluşan sinovit özellikle sabahları olmak üzere, ağrılı şiş bir eklem oluşmasına ve parmağın iğ şeklinde görünüm almasına yol açar. Hastalığın ileri devrelerinde ise “kuğu boynu” ve “düğme iliği” deformiteleri gelişir.

Kuğu Boynu Deformitesi:

  1. Tam bir kuğu boynu deformitesinde PIF, DIF ve MKF eklemler etkilenir. PIF ekleminde hiperekstansiyon, DIF ve MKF eklemlerde fleksiyon gelişir.
  2. Kuğu boynu deformitesi MKF, PIF veya DIF eklemlerin herhangi birisinde oluşan sinovitis sonucu sekonder olarak meydana gelebilir. Bununla beraber karpal kollaps sonucu meydana gelen kas-tendon dengesizliği nedeniyle de kuğu-boynu deformitesi olabilir.

Düğme İliği Deformitesi:

Bu deformitede lateral bandlar ayrılarak, eklemin aralarindan geçmesine izin verirler. Deformitenin başlangıç devresinde PIF ekleminde fleksiyon ve DIF ekleminde hiperekstansiyon vardır. Bununla beraber kronik devrede PIF eklemlerde oluşan kontraktüre MKF eklemin hiperekstansiyonu eşlik eder.

RA’ li Hastalarda Başparmak Deformiteleri:

  • MKF sinovitisi sonucu KMK’ de abdüksiyon ve ileri evrede addüksiyon
  • KMK’ de subluksasyon sonucu İF fleksiyon
  • MKF ve İF’ de kısalma ve instabilite

RA’Lİ HASTALARDA EL REHABİLİTASYONU

  • RA’ li elin değerlendirilmesi
  • Eklem Koruma Yöntemleri
  • Splint Tedavisi: İmmobilizasyon splintleri, elastik traksiyon splintleri, fonksiyonel splintler
  • Fizik tedavi modaliteleri
  • Egzersiz

Osteoartrit (el kireçlenmesi)

  • El osteoartriti generalize osteoartritin en sık görülen şeklidir.
  • 45 yaşın üzerinde kadınlarda erkeklere göre daha sık görülür.
  • Genetik geçiş vardır.
  • El eklemlerinden en cok DİF, PİF ve 1. MKF eklemler tutulur.
  • DİF eklem tutulumunun ve generalize osteoartritin en karakteristik bulgusu Heberden nodülleridir. PİF ekleminde de görülebilir ve buna Bouchard nodülü

Dejeneratif Değişiklikler:

  • Primer artritte; sadece DİF’ e yayılım vardır. Şişlik, yetersizlik ve ağrı olabilir. Heberden nodülleri gelişir. Bu tip artrit gençlerdede olabilir. Ailesel bir yatkınlık vardır.
  • Generalize OA; vücutta çoğu eklem tutulmuştur. Elde dominant olan DİF’ dir. Bunun yanında 1. parmak MKF eklemi çok tutulur.
  • Eroziv OA; DİF ve PİF’ te progresif bir destürüksiyon vardır.

Risk Faktörleri:

  • Travma
  • Tersane işçileri
  • Obez hastalarda
  • Kronik böbrek yetmezliği nedeniyle hemodiyalize giren hastalarda
  • Hipermobilite
  • Hemiparetik el

KIinik:

  • Heberden nodülleri, sinsi, ağrısız başlayıp aylar ve yıllar içinde kendini gösterir.
  • Aşrı şişlik, kızarıklık ve hareket sırasında ağrı ile başlayan hızlı bir seyir gösterebilir.
  • Uyuşukluk ve el becerisinde azalma olabilir.
  • KMK ekleminde osteoartrit oldukca sık görülür. Radyolojik incelemede 1. metakarp bazalinde subluksasyon, eklem aralığında daralma ve osteofit oluşumu görülür.
  • El bileğinde trapezoskafoid kemikte dejeneratif degişiklikler sık görülür. Klinikte el bilek ve baş parmak bazalinde ağrı, radyal ve medial şişlik ile skafoid kemikte şişlik ve hassasiyet görülür.

Tanısı:

  • Son bir ayın çoğu gününde el eklemlerinde ağrı, sızlama ve tutukluk olması
  • Seçilen 10 el ekleminden 2 veya fazlasında sert doku büyümesi
  • İki veya daha fazla MKF ekleminde şişlik
  • İkiden fazla DİF ekleminde sert doku büyümesi
  • Seçilmiş 10 el ekleminden 1 veya fazlasında şekil bozukluğu

El Rehabilitasyonuna Genel Yaklaşım:

  • Eğitim ve korunma
  • İstirahat
  • Medikal tedavi
  • Fizik tedavi modaliteleri:
  1. Yüzeyel sıcak; parafin banyosu, sıcak suya batırma, hidroterapi, infraruj, fluidoterapi
  2. Derin sıcak; pulse kısa dalga diatermi, su içinde ultrason
  3. Soğuk kompresyon
  4. Elektroterapi; iyontoforez ve alçak frekenslı akımlar (özellikle TENS), akupunktur, pulse elektromanyetik alan
  • Atelleme
  • LA ile kortikosteroidin beraber eklem içi injeksiyonu
  • Egzersiz: Sürekli pasif hareket, germe ve fleksibilite, ROM ve güçlendirme egzersizleri
  • İş uğraşı terapisi
  • Cerrahi yaklaşım

El bilek şişlikleri klinikte sık karşılaşılan bir durumdur. Şişliğe bazen ağrı eşlik eder bazense ağrı olmayabilir. EL bileğinde şişlik yapan durumların çoğu el ve el bileğini aşırı kullanmakla ilgilidir ve büyük kısmının tedavisi göreceli kolaydır. imageBilekte en sık görülen durumlarda biri gangliondur. Ganglionlar parmakları hareket ettiren tendonların kılıfından kaynaklanan iyi huylu kistlerdir. Ganglion kendini daha çok el bileği sırtında bazen iç tarafında küçük bir şişlik olarak gösterir. Birkaç mm olabileceği gibi 1-2 cm de olabilir. Genelde oldukça serttir. Bu yüzden hastalar doktora bileğimde kemik çıktı diye gelirler. Genelde ağrısız olsada bazen ağrı yapabilir. Klinik olarak genelde hastalar görsel bozuklukdan şikayet ederler. Tedavisinde halk arasında para bağlamak, zeytinyağı ile masaj yapmak gibi yöntemler olsa da bu gibi tedaviler etkisizdir. Aslında şikayet yoksa tedaviye de gerek yoktur. Vakaların büyük kısmında kendi kendine düzelir. Tedavi olarak el bileğinin gereksiz aşırı hareketten korunması, dinlendirilmesi ve bunun için gerekirse bileklik verilmesi, buz uygulama yeterlidir. Antiromatizmal kremler de kısmen işe yarayabilir. Nadiren büyük olduklarında iğne ile içindeki materyal çekilebilir ama genelde kistin içi çok yoğun adeta jel kıvamında bir materyaliile dolu olduğu için çekilmesi zor olabilir. Cerrahi müdahale %50 nüks oranı nedeni ile pek tavsiye edilmesede nadiren gerekebilir. El bileğinde şişlik yapabilecek diğer bir durumda tenosnovitlerdir. Tendon kılıfları içerisine uzun eksen boyunda sıvı toplanması ile karaterizedir. Sebep çoğunlukla el bileğinin aşırı kullanılması yada zorlanmasıdır. Ganglionların aksine ağrılı olma ihtimali daha fazladır. Tanı içi muayene, ultrason yada MR incelemesi yeterlidir. Tedavi olarak ganglionlardaki gibi istirahat, bileklik , buz uygulama, antiromatizmal krem ve haplar kullanılır. Farklı olarak bu hastalar tendon kılıfına yapılacak kortizon enjeksiyonundan çok fayda görürler. İnatçı vakalarda fizik tedavi de uygulanabilir. El bileğinde şişlik ve ağrı yapabilecek en önemli hastalık grubu iltahaplı romatizmalardır. Bu hastalıklarda ağrı ve şişlik hemen daima beraberdir. Diğer lokal romatizmalardan en önemli ayırıcı özelliği genelde iki el bileğini beraber tutmasıdır. Genellikle parmak eklemleri de olaya eklenir. Bu gibi durumlarda hastaların bileklerinde şişlik lokal olmayıp tüm bileği tutar. Bazen ısı artışı kızarıklık da eşlik eder. Bilek hareketleri kısıtlı ve ağrılıdır. Hasta tipik olarak sabahları daha kötüdür ve sabah sertliği olur. Bu sertlik yarım- bir saat sürebilir. Bu durumlarda tanı koymak için muayeneye ek olarak kan tahlili çok önemlidir. Kandaki romatizmal testlerin yüksek olması klinik bulgularla beraber iltahaplı eklem romatizmaları için tanı koydurucudur. Ultrason ve kontrastlı MR incelemeleri de tanıya yardımcıdır. Tedavi ilgili iltahaplı eklem romatizmasına göre yapılır. İlaç tedavisi olmazsa olmazdır. Bazen bilekten kortizon enjeksiyonları da gerekebilir. Egzersizler ile eklem hareketlerinin donması önlenir. Bu gibi durumlarda tedavi uzun sürelidir. Bilekte ağrılı yada ağrısız şişlik yumuşak doku romatizmaları yada iltahaplı romatizmaların bulgusu olabileceğinden önemlidir. Böyle bir durumda hastaların vakit kaybetmeden bir uzmana başvurması gereklidir.

image

İçindekiler

Karpal Tünel Sendromu Nedir?

Karpal tünel sendromu, el ve kolda ağrı, karıncalanma ve uyuşmaya neden olan bir sinir sıkışması durumudur. Karpal tünel bilekte yer alan dar bir kanaldır. Bileğin bir tünele benzeyen bu kısmı median sinir ve tendonların eli ve önkolu birbirine bağlamasını sağlar. Ellerini kullanarak iş yapanlarda özellikle aynı el ve bilek hareketlerini sürekli tekrarlayan kişilerde daha fazla görülen sendrom, median sinirin karpal tünelde sıkışması sonucu ortaya çıkar. Fizik tedavi uzmanlarınca uygulanan bir egzersiz programı, doktorunuzun karpal tünel sendromu için önerebileceği bir tedavi seçeneğidir. Spesifik fizik tedavi egzersizleri bilekte median sinir üzerindeki baskıyı azaltmaya yardımcı olabilir ve semptomları hafifletebilir.

Karpal Tünel Sendromu Kimlerde Görülür?

  • Sürekli olarak ve ellerini desteklemeksizin bilgisayar klavyesi ve faresi kullananlarda,
  • Aşırı el işi yapanlar kadınlarda,
  • Müzik enstrümanı çalanlarda,
  • Ağır el aletleri ile çalışan marangoz ve bahçıvanlarda,
  • Titreşimli el aletlerine düzenli olarak maruz kalan teknisyenlerde,
  • Ayrıca, şeker, tiroit hastalıkları, romatoid artrit (eklem iltihabı), gut, aşırı şişmanlık gibi rahatsızlıklara sahip olanlar ile hamilelerde de sık görülür.

Karpal Tünel Sendromunda Fizik Tedavinin Rolü

Karpal tünel sendromu tanısı konduktan sonra planlanan bir fizik tedavi programı, semptomlarınızı azaltmada ve sizi normal aktivitelerinize geri döndürmede oldukça etkili olacaktır.

Karpal tünel sendromunuzun nedenlerine bağlı olarak, terapi programınız şunları içerebilir:

  • Günlük hayatın düzenlenmesi konusunda kapsamlı eğitim
  • El, parmak ve önkoldaki kasların gücünü geliştirmek için egzersizler
  • Boyun ve gövdenin duruşu ile sırt kaslarını geliştirmek için egzersizler
  • El bileği, el ve parmakların esnekliğini artırmak için germe egzersizleri
  • Ağrıyı hafifletmek için sıcak / soğuk tedavilerin kullanımı
  • Rahatsızlığı azaltmak için gece ateli kullanımı
  • Çalışma ortamı düzenlemeleri
    • Bilgisayar karşısında çalışıyorsanız, bileğinizi bükerek çalışmaktan kaçınmak için klavyenin doğru hizalanması önemlidir.
    • Ellerinizi ve bileğinizi titreşime maruz bırakan bir iş yapıyorsanız titreşim önleyici eldivenler gibi destekleyici ekipmanlar kullanabilirsiniz.

Fizik tedavinin amacı, ameliyat gerektirmeden semptomlarınızı azaltmak, olabildiğince aktif ve fonksiyonel olmanızı sağlamak ve normal iş, ev ve boş zaman aktivitelerinizi sürdürmenize yardımcı olmaktır.

Karpal tünel sendromuna bağlı semptomlarınızı azaltacak fizik tedavi hareketlerinden birkaçı şunlardır:

  • Bileklerinizi düz tutup, parmaklarınızı yavaşça kendinize çekin ve 5’e kadar sayın. Daha sonra parmaklarınızı gevşetin ve hareketi tekrarlayın.
  • Parmaklarınızı sıkıp, elinizi yumruk yapın. Yumruğunuzu bileğinizden aşağıya bükün ve 5′e kadar sayın. Daha sonra bileklerinizi düz tutun, parmaklarınızı gevşetin ve tekrar yumruk yaparak hareketi tekrarlayın.
  • Her iki egzersizi de toplam 10 kere uygulayın. Egzersizlerin bitiminde, kollarınızı ve ellerinizi gevşeterek yanlarda dinlendirin.

Tedavi hakkında bilgi için: Karpal Tünel Sendromu

KARPAL TÜNEL SENDROMU

El ve parmaklarda yayılan ağrı, parmaklarda uyuşukluk, karıncalanma,güçsüzlük ve genellikle geceleri elde ve parmaklarda şiddetli ağrılar oluşturarak uyutmayan rahatsızlık karpal tünel sendromu olarak bilinir.

Ev hanımlarında, bilgisayar başında çalışanlarda, el işi yapan işçilerde(tornavida vb.),motosikletçilerde, hamilelerde  sık görülen karpal tünel sendromu sinir sıkışması olarak tabir edilir.

Aşağıda elde uyuşukluk, elde karıncalanma, karpal tünel sendromunun neden oluştuğu, karpal tünel anatomisini, karpal tünel sendromu belirtilerini,karpal tünel sendromu tedavisi ve egzersizlerini(kendi kendinizi nasıl tedavi ediceğinizi), karpal tünel sendromu ameliyatı ile ilgili herşeyi bulabilirsiniz.

Karpal Tünel Sendromu Nedir ?

Karpal tünel adında anlaşılacağı gibi avuç içinde tendon,sinir ve kan damarlarının geçtiği bir kanaldır. Karpal tünel sendormunda ağrılara neden olan sinir sıkışması bu tünelden geçen tendonların ve tünelin çatısını oluşturan yapıların aşırı kullanılması sonucu kalınlaşarak tüneli daraltarak siniri sıkıştırır. Sinir sıkışması sonrası elde uyuşukluk ağrı,elde ve parmaklarda karıncalanma, el ve parmaklarda güçsüzlük oluşur.

Karpal Tünel Anatomisi

Karpal tünel sendromu median sinir sıkışması sonucu oluşur ve karpal tünel lateralde skafoid kemiğin tüberkülü ve trapezium köşesi, medialde hamate kemiğinin kancası ile psiform kemik tarafından oluşturulan tavanı transvers karpal ligament tarafından örtülü bir kanaldır. Distal bilek çizgisinden başlayarak tenar eminensden çizilen çizginin ortalarına dek uzanan 4 cm’lik uzunlukta bir kanaldır.Karpal tünel içinden flexor pollisis longus,flexor digitorum superficialis,flexor digitorum profundus kaslarının tendonları, median sinir, geçer. Karpal tünel anatomisi ,karpal tünel kasları ve karpal tünel kaslarının inervasyonları ile ilgili ayrıntılı tüm bilgilere aşağıdaki videoda bulabilirsiniz.

Karpal Tünel Sendromu Belirtileri Nelerdir ?

Karpal tünel sendromu belirtileri genellikle zaman içinde kademeli olarak artar ve karpal tünel sendromu başlangıçta gece el ve parmak ağrıları ile başlar. Karpal tünel sendromunda el ve parmaklarda ağrı,genellikle elin ilk 3-4 parmağında (küçük parmak hariç) yanma,karıncalanma vardır. Karpal tünel sendromunda ağrı genellikle geceleri daha kötüdür ve ağrı önkol,dirsek veya omuza yayılabilir. Ayrıca karpal tünel sendromunda parmaklarda ve llerde güçsüzlük zayıflık yaşanabilir.

Karpal tünel sendromu belirtileri egzersizle artarken direksiyon simidi kavranırken, telefon ile konuşulurken ve herhangi bir nesne kavranıp yukarı doğru kaldırıldığında yukarıdaki karpal tünel sendromu belirtileri gözlemlenir.

Karpal Tünel Sendromu Neden Oluşur ?

Karpal tünel semptomları median sinirin el bileği içindeli karpal tünelden geçerken flexor digitorum superficialis ve flexor pollicis longus kaslarının tendonları tarafından sıkıştırılması sonucu oluşur.

Birçok nedenden dolayı karpal tünel daralarak sinir sıkışması oluşturur :

  • El bileği burkulması ve bilek kırılması gibi travmatik bilek yaralanmaları
  • El Bileğinin aşırı kullanımından kaynaklanan, tekrarlı yapılan işler sonrası gerilme hasarı.
  • Hamilelik (el bileğinde sıvı tutulmasına neden olur)
  • Yumuşak dokulara zarar verebilecek veya iltihaplanmaya neden olabilecek titreşimli makinelerin kullanımı.
  • Doğuştan olabilir, bazı insanlar doğal olarak daha küçük, daha dar karpal tünele sahiptir.
  • Artrit( kireçlenme)

Karpal Tünel Sendromu Nasıl Anlaşılır ?

El ve parmaklarda uyuşukluk, karıncalanma, ağrı gibi semptomlar birçok neden dolayı oluşabilir. Elde uyuşukluğun nedeninin doğru belirlenmesi tedavininde doğru yapılmasını sağlar. Karpal tünel sendromu ile benzer veya karpal tünel sendromuylu birlikte görülen yaralanmalar el ve bilekteki ağrıların geçmemesine neden olabilir.

Boyun fıtığında el ve parmaklarda ağrı, karıncalanma ve güçsüzlük görülerek karpal tünel sendromundan ayırt edilmelidir. Bu manada elin medial ve ulnar kenarlarında semptom verir ve m. abductor pollicis longus kas kuvveti korunmuştur.

Brakial Plexus yaralanmaları, cubital sendrom, torasik outlet sendromu,servikal radikülopati, boyun fıtığı,multiple skleroz sinir sıkışmalarına neden olarak kol,parmak ve ellerde karıncalanma, güçsüzlük ve ağrı oluşturur.

Yukarıdaki yaralanmalardan karpal tünel sendromunu ayırt etmek için aşağıdaki testler uygulanarak karpal tünel sendromu olup olmadığınız anlaşılabilir.

Ayrıca hastanede doktorunuz emg isteyerek elinizde sinir sıkışması olup olmadığını anlayabilir.

Karpal Tünel Sendromu Testi

Karpal tünel sendromunu teşhis etmede ve diğer yaralanmalardan ayırt etmede en sık kullanılan 2 test vardır. Kendi kendinize aşağıdaki testleri yaparak el ve parmaklarınızdaki uyuşukluk,karıncalanma,hissizlik ve ağrının karpal tünel sendromundan kaynaklanıp kaynaklanmadığını anlayabilirsiniz.

Güvenilirliği en yüksek olan karpal tünel sendromu testleri : Durkan’s Testi ve Phalen’s Testidir.

Durkan’s Testi : El bileği üzerine 30 sn süre aşağıdaki videodaki gibi parmak ile bastırlır. Elde veya parmaklarda uyuşma,iğnelenme, karıncalanma olması test sonucunun pozitif olduğunu gösterir.

Phalen’s Testi : Aşağıdaki videoda gösterildiği gibi her iki elini sırt sırta 90 derecelik bir açıyla tutması ve 2 dakika bu pozisyonda kalması istenir. Eğer 2 dakika içinde veya 2 dakika sonrasında ilk 3 parmağında uyuşma, karıncalanma gibi belirtiler gözlemleniyorsa karpal tünel sendromu testi pozitiftir.

Karpal Tünel Sendromu Tedavisi

DİNLENİN Dinlenme ağrıya neden olan ve ağrıyı şiddetlendiren aktivitelerden uzak durun. Karpal tünel sendromu tedavisinde bilek hareketlerinizi kısıtlayacak bileklikler kullanmanız inflamasyonun azalmasını ve yumuşak dokuların iyileşmesine yardımcı olur. Eğer bilgisayar başı bir işte çalışıyorsanız el bilek atelini mutlaka kullanmalısınız. Eğer sporcuysanız raket sporlarından uzak durmalısınız. Onun yerine aerobik egzersizler yapmalsıınız.

KARPAL TÜNEL BİLEK ATELİ: Karpal tünel bilek ateli el bileğinin bazı hareketlerine izin verirken sinir sıkışmasına neden olabilecek hareketlere izin vermeyen destekleyici neopren materyalden yapılmış metal bir mekanizmadan yapılmış olup karpal tünel tedavisinde kullanılmaktadır. Tedavide kesinlikle hekim veya fizyoterapistin önericeği süre boyunca kullanılması gerekli olup. Ağrıların ve belirgin semptomların azalmasında önemli etkisi vardır.

BUZ veya SOĞUK TEDAVİ :  Eğer karpal tünel sendromu sonucu bileğinizde ağrı ve şişlik varsa bilek çevresine 10 dakikalık buz uygulaması ağrıların azalmasını sağlar. Ağrıların şiddetli olduğu günlerde 2 saatte bir 10 dakika buz uygulaması ile birlikte kompresyon(baskı uygulanması) ödemin ve ağrının dağılmasında tedavide mutlaka uygulanmalıdır.

AKUPUNKTUR ve MOBİLİZASYONLARI : Denemeye değer tedavilerden biride akupunktur olup karpal tünel sendromu semptomlarında iyileşmeye etkisi olabilecek tedavi seçeneklerinden biridir. Akupunktur, çeşitli uzunluk ve çaplardaki iğnelerin vücut üzerinde belirli noktalara yerleştirilmesiyle gerçekleştirilir.

Eklem mobilizasyonları ve yumuşak doku mobilizyonları eklem, tendon ve kasların gevşeyerek karpal tünel üzerindeki baskının azaltılmasında en etkili yöntemlerden biridir. Tedavide egzersiz ile birlikte doğru tekniklerin uygulanması karpal tünel iyileşmesinde en etkili yöntemdir.

ENJEKSİYONLAR : Karpal tünel semptomlarında yukarıdaki tedaviler uygulandıktan sonra semptomlarda azalma olmazsa diğer seçenekler arasında kortikosteroidler veya lidokain enjeksiyonları bulunur. Bu tedavilerin tümü başarısız olursa ve belirtiler 6 aylık bir süre boyunca devam ederse,karpal tünel sendromu ameliyatı gerekebilir.

EGZERSİZLER : Karpal tünel sendromu tedavisinde başlangıcında kısa bir süre semptomların geri dönmesini önlemek için immobilizasyon şarttır. Germe,kuvvetlendirme,sinir mobilizasyonları karpal tünel sendromu egzersizlerini oluşturur. İmmobilizasyon döneminin ardından eklemde hareketliliği sağlamak ve yapışıklıkların açılması için germe egzersizleri yapılmalıdır. Normal bir iş yapmıyorken ağrı oluşmuyorsa kuvvetlendirme egzersizlerine geçilmelidir. Aynı zamanda hergün 5 defa sinir mobilizasyon egzersizi yapılmalıdır. Ağrılar ve semptomlarda azalma devam ettikçe dambıl,theraband ile dirençli egzersiz ve dinamik egzersizler tedavi programında mutlaka yer almalıdır. Aşağıda kendi kendinizi nasıl tedavi ediceğinizi detaylı olarak tüm karpal tünel egzersizleriyle birlikte bulabileceksiniz.

KONSERVATİF TEDAVİ

ORAL ve LOKAL STEROİDLERİN KULLANILMASI KARPAL TÜNEL SENDROMU TEDAVİSİNDE ETKİNDİR ve KULLANILMALIDIR.

ANCAK DİÜRETİKLER, B6 VİTAMİNİ ve NSAID İLAÇLARIN KARPAL TÜNEL SENDROMU TEDAVİSİNDE ETKİSİZ OLDUĞU BELİRTİLMİŞTİR.

DOKTORA ve FİZİK TEDAVİ ALMAMA RAĞMEN İYİLEŞEMEDİM ?

Karpal tünel sendromunda bilimsel olarak etkinliği kanıtlanmış tedaviler ile tedavi edildiğiniz takdirde ameliyatsız iyileşmeniz mümkündür. Ancak hastanelerde ve fiziktedavi merkezlerinde sosyal güvenlik kurumu(sgk)’nin ücret ödediği tedaviler (ultrason,hotpack,parafin ve elektroterapi) sadece ağrılarınızın azalmasında etkili olup karpal tünel sendromunu tedavi etmede etkisizdir. Ayrıca hekimlerin iyi muayene etmeyip neden karpal tünel sendromu olduğunuz ile ilgilenmemesi ve karpal tünel sendromuna neden olan etkenin düzeltilmemesi sonucu ayrıca düzenli ve doğru egzersizlerin yapılmaması sonucu karpal tünel sendromunda iyileşememiş olabilirsiniz.

Karpal tünel sendomu tedavisinde kullanılan mobilizyon ve maniplasyonlar

Karpal tünel sendromu yumuşak doku mobilizasyonu

Karpal tünel sinir mobilizasyonları her tekrarda 5 saniye kalarak günde 5 defa 5 tekrarlı olarak mutlaka yapılmalıdır.

Karpal tünel germe egzersizleri her germe pozisyonunda 10 saniye kalınarak günde 3 dafa ve 10 tekrarlı olarak yapılmalıdır. Egzersizler esnasında derin nefes alınıp verilmelidir. Tüm karpal tünel egzersizleri mutlaka ağrısız yapılmalı ve egzersizler esnasında ağrınız oluyorsa ağrınızın olmadığı açılarda egzersizleri yapınız.

Karpal Tünel Sendromu Kuvvetlendirme Egzersizleri

Kırık Kemiğin İyileşme Belirtileri, Kırık Kemik Ne Kadar Sürede Kaynar kırılan kemik ile birlikte doğru şekilde alınan alçıdan sonra bekleme süreci gereklidir. Kaynaması için zamana ihtiyaç olur tekrar kemik birleşerek eski sağlamlığına kavuşmaktadır. Kemiğin en önemli minerali ise kalsiyum olup mutlaka yiyeceğimiz besinler içersinde yer almalıdır.

Kırık kemiğin iyileşmesi İnflamatuvar, Tamir ve Remodelizasyon olarak üç bölümde ayrılmaktadır.

İnflamatuvar döneminde kemiğin uç noktalarında hemotom oluşur. Priost yırtılmış ise dokular çepeçevre şeklinde sarılmaktadır. Kemiğin iyileşme dönemi çok önemlidir. Kırık uçların bir araya gelmesini sağladığı gibi tamir döneminin başlamasını sağlamaktadır. 48 saat içersinde görevini tamamladıktan sonra son aşama olan Remodelizasyon başlar kemik kendisini bağlayarak tammalamaya başlar.

Ссылка на основную публикацию
Похожие публикации