Андрей Смирнов
Время чтения: ~33 мин.
Просмотров: 0

Kesiklerde, Yırtıklarda ve Kanamalarda İlk Yardım – Sağlık Ocağım .NET

Kanamalarda ilk yardım

image

Kanama nedir?

Damar bütünlüğünün bozulması sonucu kanın damar dışına (vücudun içine veya dışına doğru) doğru akmasıdır. Kanamanın ciddiyeti aşağıdaki durumlara bağlıdır:

  • Kanamanın hızına,
  • Vücutta kanın aktığı bölgeye,
  • Kanama miktarına,
  • Kişinin fiziksel durumu ve yaşına.

Kaç çeşit kanama vardır?

Vücutta kanın aktığı bölgeye göre üç çeşit kanama vardır :

İç kanamalar: Kanama vücut içine olduğu için gözle görülemez.

Doğal deliklerden olan kanamalar:

  • Kulak, burun, ağız, anüs, üreme organlarından olan kanamalardır.
  • Kanama arter, ven yada kılcal damar kanaması olabilir.
  • Arter kanamaları kalp atımları ile uyumlu olarak kesik kesik akar ve açık renklidir.
  • Ven kanamaları ise koyu renkli ve sızıntı şeklindedir.
  • Kılcal damar kanaması küçük kabarcıklar şeklindedir.
  • Kanamanın değerlendirilmesinde, şok belirtilerinin izlenmesi çok önemlidir.

Kanamalarda ilk yardım uygulamaları nelerdir?

  • Hasta/yaralının durumu değerlendirilir (ABC),
  • Tıbbi yardım istenir (112),
  • Yara yada kanama değerlendirilir,
  • Kanayan yer üzerine temiz bir bezle bastırılır,
  • Kanama durmazsa ikinci bir bez koyarak basıncı arttırılır,
  • Gerekirse bandaj ile sararak basınç uygulanır,
  • Kanayan yere en yakın basınç noktasına baskı uygulanır,
  • Kanayan bölge yukarı kaldırılır,
  • Çok sayıda yaralının bulunduğu bir ortamda tek ilkyardımcı varsa, yaralı güç koşullarda bir yere taşınacaksa, uzuv kopması varsa ve/veya baskı noktalarına baskı uygulamak yeterli olmuyorsa turnike uygulanır,
  • Şok pozisyonu verilir,
  • Sık aralıklarla (2-3dakikada bir) yaşam bulguları değerlendirilir,
  • Kanayan bölge dışarıda kalacak şekilde hasta/yaralının üstü örtülür,
  • Yapılan uygulamalar ile ilgili bilgiler (turnike uygulaması gibi) hasta/yaralının üzerine yazılır,
  • Hızla sevk edilmesi sağlanır.

Vücutta baskı uygulanacak noktalar nelerdir?

Atardamar kanamalarında kan basınç ile fışkırır tarzda olur. Bu nedenle, kısa zamanda çok kan kaybedilir. Bu tür kanamalarda asıl yapılması gereken, kanayan yer üzerine veya kanayan yere yakın olan bir üst atardamar bölgesine baskı uygulanmasıdır. Vücutta bu amaç için belirlenmiş baskı noktaları şunlardır:

Kanamalarda üçgen bandaj uygulaması nasıl yapılmalıdır?

Üçgen bandaj, vücudun değişik bölümlerinde bandaj ve/veya askı olarak kullanılabilir. Üçgen bezin tepesi tabanına doğru getirilip yerleştirilir, sonra bir yada iki kez daha bunun üzerine katlanarak istenilen genişlikte bir sargı bezi elde edilmiş olur.

Elde üçgen bandaj uygulama: Parmaklar, üçgenin tepesine gelecek şekilde el üçgen sargının üzerine yerleştirilir. Üçgenin tepesi bileğe doğru katlanır. Elin sırtında, üçgenin uçları karşı karşıya getirilir ve çaprazlanır, bilek seviyesinde düğümlenir.

Ayağa üçgen bandaj uygulama: Ayak, üçgenin üzerine düz olarak, parmaklar üçgenin tepesine bakacak şekilde yerleştirilir. Üçgen bandajın tepesini ayağın üzerinde çaprazlayacak şekilde öne doğru getirilir. İki ucu ayak bileği etrafında düğümlenir.

Dize üçgen bandaj uygulama: Üçgenin tabanı dizin 3-4 parmak altında ve ucu dizin üzerine gelecek şekilde yerleştirilir. Dizin arkasından uçları çaprazlanır, dizin üstünde uçları düğümlenir.

Göğüse üçgen bandaj uygulama: Üçgenin tepesi omuza yerleştirilir ve tabanı göğsü saracak şekilde sırtta düğümlenir. Bu düğüm ile üçgenin tepesi, bir başka bez kullanılarak birbirine yaklaştırılarak bağlanır.

Kalçaya üçgen bandaj uygulama: Üçgenin tabanı uyluğun alt kısmının etrafında düğümlenir, tepesi ise belin etrafını saran bir kemer yada beze bağlanır.

Hangi durumlarda turnike uygulanmalıdır?

Turnike uygulamasında dikkat edilecek hususlar neler olmalıdır?

  • Turnike uygulamasında kullanılacak malzemelerin genişliği en az 8-10 cm olmalıdır.
  • Turnike uygulamasında ip, tel gibi kesici malzemeler kullanılmamalıdır.
  • Turnikeyi sıkmak için tahta parçası, kalem gibi malzemeler kullanılabilir.
  • Turnike kanama duruncaya karda sıkılır, kanama durduktan sonra daha fazla sıkılmaz.
  • Turnike uygulanan bölgenin üzerine hiç bir şey örtülmez.
  • Turnike uygulamasının yapıldığı saat bir kağıda yazılmalı ve yaralının üzerine asılmalıdır.
  • Uzun süreli kanamalardaki turnike uygulamalarında, kanayan bölgeye 15-30 dakikada bir turnike gevşetilmelidir.
  • Turnike, kol ve uyluk kemiği gibi tek kemikli bölgelere uygulanır, ancak ön kol ve bacağa el ve ayağın beslenmesini bozacağı için uygulanmaz.Uzuv kopması durumlarında, ön kol ve bacağa da turnike uygunabilir.

El ve ayak (Uzuv) kopmalarında ilk yardım uygulama rehberi

İç kanamalarda ilk yardım:

  • İç kanamalar, şiddetli travma, darbe, kırık, silahla yaralanma nedeniyle oluşabilir. Hasta/yaralıda şok belirtileri vardır.
  • İç kanama şüphesi olanlarda aşağıdaki uygulamalar yapılır.
  • Hasta/yaralının bilinci ve ABC si değerlendirilir,
  • Üzeri örtülerek ayakları 30 cm yukarı kaldırılır,
  • Tıbbi yardım istenir (112),
  • Asla yiyecek ve içecek verilmez,
  • Hareket ettirilmez (özellikle kırık varsa),
  • Yaşamsal bulguları kontrol edilir,
  • Sağlık kuruluşuna sevki sağlanır

Doğal deliklerden çıkan kanamalarda ilk yardım:

Burun kanaması:

  • Hasta/yaralı sakinleştirilir, endişeleri giderilir,
  • Oturtulur,
  • Başı hafifçe öne eğilir,
  • Burun kanatları 5 dakika süre ile sıkılır,
  • Uzman bir doktora gitmesi sağlanır.

Kulak kanaması:

  • Hasta/yaralı sakinleştirilir, endişeleri giderilir,
  • Kanama hafifse kulak temiz bir bezle temizlenir,
  • Kanama ciddi ise, kulağı tıkamadan temiz bezlerle kapanır,
  • Bilinci yerinde ise hareket ettirmeden sırt üstü yatırılır, bilinçsiz ise kanayan kulak üzerine yan yatırılır,
  • Kulak kanaması, kan kusma, anüs, üreme organlarından gelen kanamalarda hasta/yaralı kanama örnekleri ile uzman bir doktora sevk edilir.

Amacımız: Topluma ve bireylere  ilkyardım bilincini oluşturmak  ve ilkyardımcı personel sayısını önemli ölçüde artırmak. Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Müdürlüğü’nce oluşturulan  22.05.2002 gün ve 24762 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanmasıyla  yürürlüğe sokulan  ilkyardım yönetmeliğine göre tüm kurum ve işletmelerde  20 kişide 1, tehlikeli ve çok tehlikeli  işyerlerinde ise 10 kişiden 1 kişinin ilkyardım eğitimi alması gereklidir. İlk yardım eğitiminin bakanlıkça ruhsat verilen eğitim merkezlerinden alınması gereklidir.

Neden İlk yardım? Hayatın her aşamasında  ve her durumda  kaza ve hastalanma ihtimali bulunmaktadır. Bu gibi zamanlarda, ilk müdehaleyi yapan şahısların  ilkyardım eğitimi almış olmaları, yaşamın devamında, sakatlanmaların önüne geçilmesinde ve iyileşme döneminin kısaltılmasında önemli bir etki yaratır. Ülkemizde ev, iş yada trafik kazaları ve doğal afetler sebebiyle çok sayıda vatandaşımız hayatını  kaybetmekte yada sakat kalarak hayatını devam etmektedir. . Bu gibi olaylar için  olay yerinde her daim bir sağlık personeli olamayacağından dolayı olaydan etkilenen veya  çalışma ortamında  olan  şahısların  kendilerine veya başkalarına yapacakları ilkyardım uygulamaları hayati önem taşımaktadır.  Ülkemizde  genel bir anlayış olarak, ilkyardım ve  acil yardım ifadeleri birbirlerine benzer anlamda kullanılmaktadır. Aslında acil yardım, sağlık çalışanları tarafından gerekli ekipmanlarla  yapılan tıbbi müdahaleleri ifade etmektedir.

İLKYARDIM: Herhangi bir hastalık (kalp krizi, şeker hastalığı, sara krizi vs.) yada  kaza (iş kazası, yangın, trafik kazası, boğulma, ev kazaları,deprem, doğal afetler vs) sebebiyle, sağlığı tehlikeye girmiş olan şahıslara, olay yerinde, eldeki mevcut imkânlarla, durumunun kötüye gitmesini engellemek için, ilaç kullanılmadan, sağlık yardımını tamamlayacak yeterli sağlık personeli olay yerine varıncaya kadar veyahut sağlık kuruluşuna gidinceye kadar yapılan ilk müdehaledir. Bu sebeple; ilkyardım eğitimi almayan şahısların,  ilkyardım yapmaları çok sıkıntılı sonuçlar getirebilir.  İlkyardımı uygulayacak olan şahısların,kesin suretle yetkili kurumlardan ilk yardım eğitimi almış olması , öncelikli hedeflerinin yaralı yada hastaya zarar vermemek olduğunu bilmeleri ve yaşamını tehlikeye düşürebilecek müdehaller yapmamaları çok önemlidir.

Nasıl İlkyardımcı Olunur ? Standart ilkyardım eğitimi aşaması 40 saat yada  temel ilkyardım eğitimi aşaması  16 saattir. Bu programlardan herhangi  birine katılarak yapılan sınavdan başarılı olan kişilere  Sağlık Müdürlüğü onaylı İlkyardımcı Sertifikası ve bununla birlikte Kimlik Kartı verilmesi ile birlikte kişi ilk yardımcı personel olabilir. Ülkemizde son 100 yılda , son depremler de dahil olmak üzere  ölen kişi sayısı malesef  98.000 ‘ dir. Tüm Dünyada bu sayı  650.000 kişi, yaralanan kişi sayısı ise malesef  1.600.000 kişidir.  Bu sayılardan da anlaşılabileceği gibi, sadece trafik kazalarından ölen yada yaralanarak sakat kalan  insan sayısı bile korkunç düzeydedir.

İlkyardımcı Kimdir ? İlkyardım tanımında gösterilen amaçlar  doğrultusunda, hasta yada  yaralıya tıbbi araç, gereç ve ekipman  aramadan  mevcut araç ve ekipmanlarla, ilaçsız ilk yardım uygulamalarını yapan, ilkyardımcı sertifikası sahibi şahsa  ilkyardımcı denmektedir. Kaza ölümlerinin %10’u ilk 5 dakika içinde, %54’ü ise ilk 30 dk içinde gerçekleşmektedir. Kaza yerinde ilk 5 dk  içinde gerçekleştirilecek  etkili bir ilkyardım vasıtasıyla  ölümlerin yaklaşık yüzde 50 ‘ sini engelleme şansımız vardır. Ülkemizin en büyük sorunlarından biri olan trafik kazaları sebebiyle , her sene yaklaşık olarak 6000 ila 8000 kişi arası hayatını kaybetmektedir ve yaklaşık olarak 150 bin – 160 bin kişi yaralanmaktadır. Yaşam kayıplarının ise yğzde 54 ‘ü ilk yarım saat içinde olmaktadır. Kaza mahallinde uygulanacak etkili bir ilkyardım ilk beş dk. içinde yapılırsa ölümlerin neredeyse yarısı engellenmektedir.

KONULARIMIZ 1- Genel İlk Yardım Bilgileri İlkyardım nedir? Acil tedavi nedir? İlkyardımcı kimdir? İlkyardım ve acil tedavi arasındaki fark nedir? İlkyardımın öncelikli amaçları nelerdir? İlkyardımın temel uygulamaları nelerdir? İlkyardımcının müdahale ile ilgili yapması gerekenler nelerdir? ilkyardımcının özellikleri nasıl olmalıdır? Hayat kurtarma zinciri nedir?

2- Hasta  / Yaralının ve Olay Yerinin Değerlendirilmesi: İlkyardımcının bilmesi gereken ve vücudu oluşturan sistemler nelerdir? Vücutta nabız alınabilen bölgeler nelerdir? Hasta / yaralının değerlendirilmesinin amacı nedir? Hasta / yaralının ilk değerlendirilmesinin aşamaları nelerdir? Hasta / yaralının ikinci değerlendirilmesi nasıl olmalıdır? Olay yerini değerlendirmenin amacı nedir? Olay yerini değerlendirilmesinde yapılacak işler nelerdir?

3- Temel Yaşam Desteği: Solunum ve kalp durması nedir? Temel yaşam desteği nedir? Hava yolunu açmak için baş – çene pozisyonu nasıl olmalıdır? Hava yolu tıkanıklığı nedir? Dış kalp masajı nasıl yapılır? Yapay solunum nasıl yapılır? Solunum yolu tıkanıklığı belirtileri nelerdir? Tam tıkanıklık olan kişilerde helmich manevrası nasıl uygulanır?

4- Kanamalarda İlk Yardım: Kanama nedir? Kaç çeşit kanama vardır? Kanamalarda ilkyardım uygulamaları nelerdir? Hangi durumlarda turnike uygyulanmalıdır? Turnike uygulamasında dikkat edilecek hususlar neler olmalıdır? Şok nedir? Kaç çeşit şok vardır? Şok belirtileri nelerdir? Şokta ilkyardım uygulamaları nelerdir? Şok pozisyonu nasıl verilir?

5- Yaralanmalarda İlk Yardım: Yara nedir? Kaç çeşit yara vardır? yaraların ortak belirtileri nelerdir? Yaralanmalarda ilkyardım nasıl olmalıdır? Ciddi yaralanmalarda ilkyardım nasıl olmalıdır? Delici göğüs yaralanmalarında ne gibi sorunlar görülebilir? Delici göğüs yaralanmalarında ilkyardım nasıl olmalıdır? Delici karın yaralanmalarında ne gibi sorunlar olabilir? Delici karın yaralanmalarında ilkyardım nasıl olmalıdır? Kafatası ve omurga yaralanmaları neden önemlidir? Kafatası yaralanmaları çeşitleri nelerdir? Kafatası ve omurga yaralanmalarında belirtiler nelerdir? Kafatası ve omurga yaralanmalarında ilkyardım nasıl olmalıdır?

6- Yanık Donma ve Sıcak Çarpmasında İlk Yardım: Yanık nedir? Kaç çeşit yanık vardır? Yanığın ciddiyetini belirleyen faktörler nelerdir? Yanıklar nasıl değerlendirilir? Yanığın vücuttaki olumsuz etkileri nelerdir? Isıyla oluşan yanıklarda ilkyardım işlemleri nedir? Kimyasal yanıklarda ilkyardım nasıl olmalıdır? Elektrik yanıklarında ilkyardım nasıl olmalıdır? Sıcak çarpması belirtileri nelerdir? Sıcak çarpmasında ilkyardım nasıl olmalıdır? Donuk belirtileri nelerdir? Donukta ilkyardım nasıl olmalıdır?

7- Kırık, Çıkık ve Burkulmalarda İlk Yardım: Kırık nedir? Kaç çeşit kırık vardır? Kırık belirtileri nelerdir? Kırığın yol açabileceği olumsuz durumlar nelerdir? Kırıklarda ilkyardım nasıl olmalıdır? Burkulma nedir? Burkulma belirtileri nelerdir? Burkulmalarda ilkyardım nasıl olmalıdır? Çıkık nedir? Çıkık belirtileri nelerdir? Çıkıkta ilkyardım nasıl olmalıdır? Kırık, çıkık ve burkulmalarda tespit nasıl olmalıdır? Tespit sırasında dikkat edilmesi gereken hususlar nelerdir? Tespit yöntemleri nelerdir?

8- Bilinç Bozukluklarında İlk Yardım: Bilinç kaybı nedir? Bilinç kaybı nedenleri nelerdir? Bilinç bozukluğu belirtileri nelerdir? Bilinç bozukluğu durumunda ilkyardım nasıl olmalıdır? Koma pozisyonu (yarı yüzükoyun – yan pozisyon) nasıl verilir? Havale nedir? Havale nedenleri nelerdir? Nedenlerine göre havale çeşitleri nelerdir? Ateş nedeniyle oluşan havale nedir? Ateşli havalede ilkyardım nasıl olmalıdır? Sara krizi (epilepsi) nedir? Sara krizinin belirtileri nelerdir? Sara krizinde ilkyardım nasıl olmalıdır? Kan şekeri düşüklüğü nedir? Kan şekeri düşmesi nedenleri nelerdir? Kan şekeri aniden düştüğünde hangi belirtiler görülür? Kan şekeri düşüklüğü yavaş ve uzun sürede oluşmuşsa hangi belirtiler görülür? kan şekeri düşmesinde ilkyardım nasıl olmalıdır? Göğüste kuvvetli ağrı nedenleri nelerdir? Göğüste kuvvetli ağrı belirtileri nelerdir? Göğüs ağrısında ilkyardım nasıl olmalıdır?

9- Zehirlenmelerde İlk Yardım: Zehirlenme nedir? Zehirlenmelerde genel belirtiler nelerdir? Zehirlenme hangi yollarla meydana gelir? Sindirim yoluyla zehirlenmede ilkyardım nasıl olmalıdır? Solunum yoluyla zehirlenmede ilkyardım nasıl olmalıdır? Cilt yoluyla zehirlenmede ilkyardım nasıl olmalıdır? Zehirlenmelerde genel ilkyardım kuralları nelerdir?

10- Hayvan Isırmalarında İlk Yardım: Hayvan ısırmaları neden önemlidir? Kedi, köpek ısırmalarında ilkyardım nasıl olmalıdır? Arı sokmalarının belirtileri nelerdir? Arı sokmalarında ilkyardım nasıl olmalıdır? Akrep sokmalarının belirtileri nelerdir? Akrep sokmalarında ilkyardım nasıl olmalıdır? Yılan sokmalarının belirtileri nelerdir? Yılan sokmalarında ilkyardım nasıl olmalıdır? Deniz canlıları sokmasında belirtiler nelerdir? Deniz canlıları sokmasında ilkyardım nasıl olmalıdır?

11- Göz, Kulak ve Buruna Yabancı Cisim Kaçmasında İlk Yardım: Göze yabancı cisim kaçmasında ilkyardım nasıl olmalıdır? Kulağa yabancı cisim kaçmasında ilkyardım nasıl olmalıdır? Buruna yabancı cisim kaçmasında ilkyardım nasıl olmalıdır?

12- Boğulmalarda İlk Yardım: Boğulma nedir? Boğulma nedenleri nelerdir? Boğulmada genel belirtiler nelerdir? Boğulmada genel ilkyardım işlemleri ne olmalıdır?

13- Hasta / Yaralı Taşıma Teknikleri: Hasta / yaralı taşınmasında genel kurallar nelerdir? Acil taşıma teknikleri nelerdir? Sürükleme yöntemleri nelerdir? Araç içindeki yaralıyı taşıma (RENTEK manevrası) Kısa mesafede süratli taşıma teknikleri nelerdir? Sedye üzerinde yerleştirme teknikleri nelerdir? Sedye ile taşıma teknikleri nelerdir?

Ateş, radyasyon, kızgın cisim vb. çeşitli fiziksel ve yakıcı kimyasal etkenlere maruz kalma sonucu oluşan doku bozulmasına yanık denir.  1.Derece yanıklar • Derinin yüzeyinde, kızarıklık (pembe, kırmızı arası renk) şeklinde görülen doku hasarı vardır.  • Ağrı vericidir.  • Yanan bölgede hafif şişlik vardır.  • Genelde 48 saat içinde kendiliğinden iyileşir  2.Derece yanıklar  • Derinin 1. ve 2. tabakası etkilenmiştir.  • Enbelirgin özelliği deride içi su dolu kabarcıklar ( bül ) oluşmasıdır.  • Çok ağrılıdır.  3.Derece yanıklar  • Derinin tüm tabakaları etkilenir.  • Kaslar, sinirler, damarlar etkilenebilir.  • Yanık bölgede beyaz kuru yaradan, siyah renge kadaraşamaları vardır.  • Ağrısızdır, çünkü bütün sinirler zarar görmüştür.  Yanığın vücutta oluşturduğu olumsuz etkileri  • Derinliğine, yaygınlığına ve oluştuğu bölgeye bağlı olarak, organ ve sistemlerde işleyiş bozukluğuna yol açar.  • Ağrı ve sıvı kaybına bağlı olarak şok meydana gelir.  • Hasta ya da yaralının kendi vücudunda bulunan mikrop ve toksinlerle enfeksiyon riski oluşur.  Isı ile oluşan yanıklarda ilk yardım • Kişi hala yanıyorsa, paniğe engel olunur, koşması engellenir.  • Hasta ya da yaralı ıslak battaniye vb. ile sarılır ya da yuvarlanması sağlanarak yanma durdurulmaya çalışılır.  • Hasta ya da yaralının hava yolu açıklığı ve solunumu (AB) değerlendirilir.  • Yanık çok yaygın değilse yanan bölge en az 20 dk.tazyiksiz ve bol soğuk su altında tutulur. • Şişlik oluşabileceğinden saat, yüzük, bilezik vb. takılar çıkarılır.  • Yanan bölgedeki giysiler çıkarılır (giysi yanan bölgeye yapışmışsa etrafından kesilerek çıkarılması gerekir).  • Yanan bölge sabunlu su ile dikkatlice temizlenir.  • Su toplayan yerler patlatılmaz.  • Yanan bölgelere (el,ayak gibi) birlikte bandaj yapılmaz.  • Yanık üzeri temiz ve nemli bezle örtülür, yanık üzerine hiçbir madde sürülmez.  • Hasta ya da yaralı battaniye vb. ile örtülür.  • Yanan vücut bölgesi geniş ve sağlık kurumu uzaksa, kusma yoksa, bilinci açıksa; sıvı kaybını gidermek amacıyla hasta ya da yaralıya hazırlanan sıvı (1 lt. su+ 1 çay kaşığı karbonat + 1 çay kaşığı tuz), maden suyu vb. içirilir.  • Tıbbi yardım istenir ( 112 ).  Kimyasal yanıklarda ilk yardım • Yanan bölgedeki giysiler çıkarılarak, kimyasal maddenin deriyle teması kesilir.  • Yanan bölge bol, tazyiksiz akan suyla, en az 20-25 dk. yıkanır.  • Hasta ya da yaralı battaniye vb. ile örtülür.  • Tıbbi yardım istenir ( 112 ).  Elektrik yanıklarında ilk yardım  • Olabildiğince soğukkanlı ve sakin olunur.  • Hasta ya da yaralıya dokunmadan önce elektrik akımı kesilir.  • Akımı kesme imkânı yoksa yalıtkan bir maddeyle (tahta, plastik) kişinin elektrikle teması engellenir.  • Hasta ya da yaralının solunum yolu açıklığı ve solunumu değerlendirilmelidir.  • Hasta ya da yaralı kımıldatılmamalıdır.  • Hasar gören vücut bölgesi örtülür.  • Hasta ya da yaralının bilinci açık ve kendini iyi hissediyorsa dahi tıbbi yardım istenir.  Sıcak çarpmasında ilk yardım  • Hasta serin ve havadar bir yere alınır.  • Hastanın giysileri çıkarılır.  • Hasta sırt üstü yatırılarak, kol ve bacaklar yükseltilir.  • Bulantı yoksa ve bilinci açıksa; su ve tuz kaybını gidermek için hastaya su, tuz, karbonatla hazırlanan sıvı ya da maden suyu içirilir

Bu sayfa İş Sağlığı ve Güvenliği Koordinasyon Birimi tarafından en son 17.02.2015 14:51:58 tarihinde güncellenmiştir.

Paylaş:

Yanıklar da ilk yardım nasıl yapılmalıdır?

Isı, ışın, elektrik veya kimyasal maddelere maruz kalma sonucunda deri ve derialtı dokularda meydana gelen bir çeşit yaralanmadır.

Yanıkların değerlendirilmesi : yanıkların şiddetini 5 ETKEN belirler.

1-Derinlik

1. derece yanıklar: Derinin sadece en üst tabakasının zedelendiği yanıklardır. Kızarıklık, gerginlik ve ağrı görülür. Örnek: güneş yanıkları.

2. derece yanıklar: Derinin üst ve değişen oranlarda alt kısmının etkilendiği yanıklardır. Kızarıklık, gerginlik, ağrı ve su toplanması (bül) ile karakterizedir.

3. derece yanıklar: Tüm deriyi kapsayan; derialtı dokularına, derin dokulara ve hatta kemiklere kadar ulaşan yanıklardır. Deri kuru kayış gibi olabilir veya renk değişikliği görülebilir (kömür gibi, beyaz veya kahverengi olabilir ). Şiddetli yanıklarda, yüzeysel sinir uçları ve kan damarları zedeleneceğinden yanık alanda his kaybı olabilir, buna karşın çevredeki daha az yanmış olan doku aşırı ağrılı olabilir.

2- Yüzey miktarı : Dokuzlar kuralı ile belirlenir. 3- Kritik alanların yanması : Eller ayaklar, yüz ve cinsel organlar. 4- Hastanın yaşı : Çok genç veya çok yaşlı olma. 5- Hastanın genel sağlık durumu : Diğer yaralanmalar veya hastalıklar (diabet, kalp, kronik böbrek hastalığı vb gibi).

HAFİF YANIKLAR:

Vücut yüzeyinin,

ORTA ŞİDDETLİ YANIKLAR

Erişkinlerde vücut yüzeyinin,

Çocuklarda vücut yüzeyinin,

ŞİDDETLİ YANIKLAR

Isı Yanıkları

Yaş ısı (buhar, her türlü kaynayan sıvı -su, yağ) ve kuru ısı (sıcak metaller, ütü, alev, güneş) ile meydana gelirler.

İlkyardım:

Yanma sürecini sona erdirerek daha fazla yaralanmayı önlemek gerekir ; alevi söndürmek, kızgın metali uzaklaştırmak, yaş ısıya maruz kalmış giysileri çıkarmak vb gibi. (DİKKAT: alev yanığında sentetik giysiler deriye yapışmışsa dokunulmaz; kaynar sıvı yanığında eğer olayın üzerinden zaman geçmişse giysiler soğuk suya tutulmadan önce çıkarılmaz aksi halde yapışan deride çıkar)

1. derece yanıklarda

2. derece yanıklarda tedavi 1. derece yanıklarla aynıdır. İlave olarak; büller ASLA PATLATILMAZ ! Gerekiyorsa hastaneye götürülerek steril koşullarda pansuman yaptırılır. Eğer bül geniş bir alanı kapsıyorsa, üstteki deri ASLA SOYULMAZ ! Eğer patlamışsa, o zaman içindeki sıvı boşaldıktan sonra o kısım antiseptikle silinip üzeri steril gazlı bez ile kapatılıp sargı beziyle sarılır. Zira flaster yanıklı dokuyu zedeleyebilir.

3. derece yanıklarda hastanın mutlaka bir yanık merkezine veya hastaneye götürülmesi gerekir. Hasta bilinçli (kendi içebilecek durumda) ise bol sıvı içirilir. ALKOLLÜ ve ASİTLİ içecekler İÇİRİLMEZ!

* Açık yanık yarası hava ile temas ettiği sürece ağrıya neden olacağından, yaranın hemen hava ile teması kesilmelidir, bunun için yara nemli steril gazlı bez ile kapatılır. Böylece enfeksiyondan da korunmuş olur.

Kızgın madde sıçraması

Kızgın yağ, katran, zift gibi maddeler vücuda sıçradığında, yakıcı etkileri soğuyana kadar devam eder. Bu nedenle bunların sıçradığı kol ya da bacak hemen soğuk su içerisine sokularak uzun süre bekletilmelidir. (Güler, Ç., Bilir, N.; Herkes için İlkyardım. Çevre Sağlığı Temel Kaynak Dizisi No: 18)

YANGINDAN VE YANMAKTAN KURTARMA

Alev nedeniyle yanan kişi ayakta durursa oluşan gazlar ve dumanlar kolaylıkla solunum yollarına gider, saçlar tutuşur. Tutuşan bir kişinin hemen yere yatırılması ve kendi çevresinde yuvarlanması sağlanmadır. Bu yangının sönmesini sağlayacaktır. Alevler çoğu kez bu şekilde ya da kişinin hemen bir battaniye ya da halıya sarılmasıyla söndürülebilir.

Kimyasal Yanıklar

Kuvvetli asit veya bazlarla meydana gelir. Çoğunlukla endüstri, laboratuar veya fabrikalarda görülür. Sadece kimyasal maddeler değil onların oluşturduğu gazlar ve buharlar da kimyasal yanıklara (özellikle solunum yolunda) neden olurlar. Bu gibi iş yerlerinde normalde gerekli önlemlerin alınmış, kişilerin eğitilmiş olması gerekir. Bu kişilerin yönlendirmeleri ile yardımcı olunması, ilk yardımcının kendisini koruması açısından önemlidir.

İlkyardım:

KURU (TOZ) ise: Toz kimyasal madde, önce bir fırça veya kuru bezle (en doğrusu elektrik süpürgesi ile) iyice vücuttan uzaklaştırılır, ondan sonra bol akan su ile yıkanır. Öncelikle fırçalamanın nedeni: toz halindeki kimyasal madde su ile karşılaştığında aktive olarak ciddi yanıklara yol açmaktadır.

SIVI ise: Hemen etkilenen bölgedeki giysiler çıkarılır ve etkilenen alan basınçlı su ile en az 10 dakika (ağrı dinene kadar) yıkanır. Açık yanık yarası oluşmuşsa, hemen steril gazlı bezle kapatılıp hastaneye götürülür.

Elektrik Yanıkları

Ev aletleri yeterince ciddi yanıklara yol açabiliyorsa da, ciddi yanıklar genellikleyüksek voltajın bulunduğu fabrika ve yüksek gerilim hatlarında çalışanlarda görülmektedir.

Elektriğin yanığa neden olabilmesi için, bir noktadan vücuda girip başka bir noktadan çıkması gerekir. Elektrik yanıkları sonucunda 2 önemli tehlike vardır:

Doku hasarı, dıştan görülen kısmın küçüklüğünün tersine iç kısımda (derin dokularda) çok fazla olabilir. Giriş yarası küçük ama çıkış yarası tam tersine çok geniş ve derin olabilir. Yüksek voltajlı elektrik enerjisi kasları ve deriyi, organ amputasyonu gerektirecek ölçüde harap edebilir.

Yanığa ilaveten (birkaç saat sonrasında bile) kalp durabilir. o nedenle yüksek voltajlı akıma kapılmış kişi mutlaka hastaneye götürülmelidir. Akıma kapılmış kişiye DOKUNULMAZ ! Öncelikle akım kesilir, bunun için şalter indirilir veya eski tip sigorta ise tamamen çıkartılır (gevşetilip bırakılmaz!). Eğer sigorta ve şaltere ulaşma olanağı yoksa o zaman, yalıtkan bir madde ile (kuru tahta, lastik, plastik gibi) kişi elektrik kaynağından, ya da elektrik kaynağı (kablo vb ) kişiden uzaklaştırılır. Aksi halde yardım etmek isteyen kişi devreyi tamamlayacağından kendisi de akıma kapılabilir. Elektrik yanıklarının, vücudun tümünün veya bir bölümünün elektrik kaynağı ile toprak arasındaki devreyi tamamlaması sonucu oluştuğu hatırdan çıkarılmamalıdır.

DİKKAT: Akım kesildikten sonra kişiye ilkyardım yapmak üzere dokunmanın hiçbir sakıncası yoktur. Akım kesildikten sonra kişinin size elektrik aktarması (yani sizde de elektrik çarpması olması) söz konusu değildir. O nedenle dokunmaktan korkmayın.

İlkyardım:

Hülya Ünalan Gedik

İlk Yardım sertifikası nasıl alınır, şartları ve ücretleri nelerdir.İlkyardım dışarıdan bakıldığında önemsiz bir prosedürmüş gibi gözüksede,insan hayatı için oldukça önemli bir yere sahiptir.Kaza ya da acil bir sağlık problemi yaşamadıkça açıkçası pek de insanların aklına gelmez ve üzerine düşünülmez.Ancak bu kadar ti ‘ye alınmasının yanı sıra İlk Yardım konusunda bilgisi olan insan sayısıda oldukça düşüktür.Bu sebepte şimdilerde yeni işe başlayan ve  başta kendisi olmak üzere ucu herhangi bir insan hayatına dokunma ihtimali olan iş sektörlerinde bile özel olarak ilkyardım eğitimi verilmektedir.Hatta sağlık söz konusu olduğu için bazı özel fabrika ya da şirketler bunu seminer halinde düzenleyerek daha fazla işçi kesime hitap etmek üzere düzenlerler.İlkyardım üzerine bu yoğun talebin sebebi ise çağımızın bazı genel belirtileridir.Mesela yorgunlukla beraber oluşan dikkatsizlik birebir insan hayatını tehlikeye atmaktadır.

Alt Başlıklar 1 İlk Yardım Sertifikası Almak İçin Ne Gerekir? 2 İşyerlerindeİlk Yardımcı Sayısı Kaç Olmalı ? 3 İlk Yardım Eğitimi Nereden Alınır ? 4 İlk Yardım Sınavı Nedir ? 5 İlk Yardım Sertifikası Ücreti 6 İlk Yardım Sertifikası Geçerlilik Süresi Nedir ? 7 İş Göremezlik Ödeneği Ne Kadar, Nasıl Alınır ? 8 KOSGEB Faizsiz Kredi Nasıl Alabilirim? Şartları Nelerdir? 9 Memuriyet Dereceleri Tablosu, Nasıl Hesaplanır ?

İlk Yardım Sertifikası Almak İçin Ne Gerekir?

İlk Yardım sertifikası nasıl alınır, şartları ve ücretleri nelerdir.İlkyardım,kaza veya acil sağlık problemlerinde insan hayatını kurtarmak için son derece önemli uygulamalardır.Bu sebeple kişiler bireysel olarak bilinçlendirilirken, hizmet sektöründe çalışanlar için ayrıca bir uygulama söz konusudur.İlk Yardım yönetmeliği gereğince işyerinde belirli oranlarda ilk yardım sertifikası olan çalışanlar bulunmalıdır.

İşyerlerindeİlk Yardımcı Sayısı Kaç Olmalı ?

İlk Yardım sertifikası nasıl alınır, şartları ve ücretleri nelerdir.İşyerlerinde artık İlk Yardım sertifikası bulunan çalışanlar işe alınmalıdır.Buna göre iş sektörüne göre değişkenlik gösterilebileceğine belirterek şöyle özetlememiz gerekirse ;

  • Az tehlikeli iş yerinde ; her 20 çalışan için 1 ilkyardımcı gerekir.

Örn;Bankalar, yedek parçacılar, terziler,mühendisler, saat tamircileri, yorgancılık, şapka ve kasket imali gibi  ..

  • Tehlikeli iş yerinde ; her 15 çalışan için 1 ilkyardımcı gerekir.

Örn;Sobacılık, kauçuk ayakkabı imali, torna ve tasviyecilik,balata imali, endüstriyel temizlik faaliyetleri gibi ..

  • Çok tehlikeli işyerinde ; her 10 çalışan için 1 ilkyardımcı gerekir.

Örn; Mangonez üretimi,bakır üretimi, krom üretimi,pil batarya ve akü imali gibi ..

İlk Yardım Eğitimi Nereden Alınır ?

İlk Yardım sertifikası nasıl alınır, şartları ve ücretleri nelerdir.İlkyardım eğitimi,Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş ilk yardım eğitim merkezleri tarafından verilmektedir.Bu hususta Bakanlık tarafından yetki ve yönlendirilmesi bulunan İlk Yardım eğitim merkezleri gerekli düzenlemeleri yaptıktan sonra İlk Yardım kursu açmaktadırlar.İlk Yardım kursu sonrasında yapılan sınavda başarılı olanlara ilk yardım eğitimi sertifikası veya ilkyardımcı sertifikası verilir.

Temel ilk yardım eğitimi, teorik ve uygulamalı olarak toplam 16 saat süren bir eğitimdir.Bu eğitim sonunda kursa katılanlar temel ilkyardım bilgilerini hem teorik hem de pratik olarak öğrenmiş olurlar ve herhangi bir olası acil sağlık problemi durumunda ilk yardım uygulamasını da gereğince yapabilirler.

İlk yardım eğitimi verilirken temelde öğrenilmesi zorunlu olan programlar yani ; kalp masajı, heimlich manevrası gibi kritik bilgilerin bulunduğu hayat kurtaran eğitimlerde genellikle kursa katılan diğer kişiler ve cansız mankenler üzerinde uygulamalı olarak gösterilip, öğrenim sağlanır.İlk Yardım sertifikası nasıl alınır, şartları ve ücretleri nelerdir.

İlk Yardım Sınavı Nedir ?

İlk Yardım sertifikası nasıl alınır, şartları ve ücretleri nelerdir.İlk yardım sınavı ; toplam 16 saat süren ilkyardım kursu sonrasında Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen günlerde ilk yardım sınavı yapılmaktadır.Yapılan ilk yardım sınavı önce test ve sonrasında uygulamalı olarak gerçekleşir.Test bölümünden en az 85 puan alan ilkyardımcı adayları uygulamalı sınava katılmaya hak kazanırlar.

Kurs bitiminde gerçekleşen bu sınavda dikkat edilmesi gereken asıl nokta  sınavın zorluğudur.Edinilen bilgilerle geçerli not almak oldukça zordur.Ancak tekrar ve çalışma ile katılımcılar olumlu bir sınav süreci geçirebilirler.ilk yardım sertifikası için girilen bu sınavdan yüksek not almak için yapılması gereken bir diğer öneri ise bazı forum sitelerinde bulunan ve yine test şeklinde gerçekleşen soru cevap süreçleridir.Farklı linklerden ulaşabileceğiniz,kolaylıkla elde edebileceğiniz testlerdir.Sınav sorularının benzerlerini çözerek gerekli pekiştireçleri yapmış olursunuz.

İlk Yardım Sertifikası Ücreti

Tam anlamıyla hayat memat meselesi olan İlk yardım konusunda bilinmesi gereken ve merak edilen bir diğer hususta; bu kadar zorunluluğun arasında peki ya bu sertifikanın bedeli ne? İlk Yardım sertifika ücreti , İl Sağlık Müdürlüğü Ücret Tespit Komisyonu tarafından belirlenmektedir.Bu nedenle her ilde birbirinden farklı ilk Yardım sertifikası fiyatı bulmak söz konusudur.

Ancak genel olarak fikir edinmek açısından bilgilendirilmemiz gerekirse ; İlk Yardım belgesi ücreti ortalama 350 TL + KDV şeklindedir ve ancak İlk yardım sertifikası veren kurumlar tarafından düzenlenmektedir. İlk yardım yenileme eğitimi ve ilkyardımcı kimlik kartı kaybolması durumunda ise ek ücrete tabii tutulursunuz.

İlk Yardım Sertifikası Geçerlilik Süresi Nedir ?

İl Sağlık Müdürlüğü tarafından sağlanan imkanlar doğrultusunda verilen ilk yardım sertifikası, belge tarihinden itibaren 3 yıl geçerlidir.3 yıl sonrasında yenileme eğitimi ile sertifika süreci 3 yıl daha uzatılmaktadır.İlk  yardım yenileme eğitimleri 8 saat süren , hem teorik hem de uygulamalı yapılan eğitimlerdir.

İlk yardım yenileme eğitimi, 3 yıllık sertifika geçerlilik süresi dolmadan önce yapılmalıdır.Sunulan bu 3 yıllık süre aşımına uğradıktan sonra tekrar temel ilkyardım eğitimi almak gereklidir.

İş Göremezlik Ödeneği Ne Kadar, Nasıl Alınır ?

KOSGEB Faizsiz Kredi Nasıl Alabilirim? Şartları Nelerdir?

Memuriyet Dereceleri Tablosu, Nasıl Hesaplanır ?

Ссылка на основную публикацию
Похожие публикации