Андрей Смирнов
Время чтения: ~34 мин.
Просмотров: 1

İltihaplı Romatizma Bitkisel Tedavi – Doğal Hekim

El ve Parmaklarda Romatizma Belirtileri ve Nedenleri

Romatizma vücudun neresinde görülürse görülsün ağrılara, eklemlerde yıkıma, deformasyona, şişliklere ve eklemlerin sertleşmesine neden olan bir hastalıktır. İltihaplı romatizma vücudun bağışıklık sisteminde yaşanan sorunların bir sonucu olarak sistemin eklem dokularına ya da kaslara yaptığı atakların neticesinde ortaya çıkmaktadır. Romatizma genellikle iki el, iki diz, iki omuz gibi simetrik eklemlerde ve vücut bölgelerinde görülmektedir. Romatizma türleri arasında yer alan ve genellikle iltihaba değil de kıkırdak yıkımına neden olan osteoartrit tek eklemde görülebildiği için bu listenin dışında tutulabilir.

El ve Parmaklarda Romatizma Belirtileri

Parmakların elle birleştiği bölgelerde bulunan eklemler romatizmanın en çok görüldüğü bölgelerdir. Eğer ellerinizde ve parmaklarınızda romatizma hastalığı varsa aşağıdaki sorunları yaşıyor olabilirsiniz.

  • El ağrısı, parmaklarda ağrı, şişlik ve eklem sertliği
  • Parmak eklemlerinin dokunmaya karşı hassas olması
  • Her iki elde görülen ortak ağrılar
  • Hareket esnasında parmakların çıtlaması
  • Parmakların orta eklemlerinde deformasyon meydana gelmesi, şekil bozuklukları
  • Uyuşma, karıncalanma veya karpal tünel sendromu belirtileri
  • Grip benzeri şikayetler
  • Halsizlik ve yorgun hissetme
  • Ateş
  • Bir saatten uzun süreli hareketsizliklerden sonra eklemlerde ağrı ve sertleşme

El ve Parmaklarda Romatizma Nedenleri

Doktorlar el ve parmaklarda romatizma görülmesinin nedeni hakkında çok emin olmasalar da genetik faktörler, bakteri enfeksiyonu, hormonların el ve parmaklarda romatizmaya yol açabileceği kabul görmektedir. Özellikle gebelik döneminde ve emzirirken hormon değişimlerine bağlı olarak romatizma belirtileri görülebilmektedir.

Romatizmaya Bağlı Olarak Parmaklarda Meydana Gelen Şekil Bozuklukları

İngilizcede kuğu boynu anlamına gelen “swan-neck” parmaklarda görülen romatizma sonucunda yaşanan şekil bozuklarına verilen genel addır. Parmaklarda görülen romatizma sorunu olan hastaların %50’sinde bu şekil bozukluğu meydana gelmektedir. Kuğu boynu deformasyonundan sadece baş parmak etkilenmemektedir.

El ve Parmak Romatizması İçin Kullanılan Tedavi Yöntemleri

  • El bölgesinde yaşanan romatizma rahatsızlığı için kullanılan tedavi yöntemleri şöyledir;
  • İlaçla tedavi
  • Dinlenme ve düzenli egzersiz
  • Atel kullanarak eklemlerdeki baskıyı azaltma
  • Omega 3 gibi yağ asitleri, D vitamini ve keten yağı gibi iltihabı azaltıcı gıdaların tüketiminin arttırılması
  • Fizik tedavi
  • Düzenli muayene
  • Eğer elde fonksiyon kaybı varsa cerrahi müdahale

Kaynak: webmd.com

Bu yazıda yer alan bilgiler hiçbir koşulda teşhis, tedavi niteliği taşımamaktadır. Sağlık sorunlarınız için öncelikle doktorunuza danışınız.

Kimlerde Romatizma Düşünülmelidir?

Sıklıkla eklem yakınmaları romatizma olarak algılanır. Ancak eklem ağrısı dışında da birçok belirtiler romatizmanın işareti olabilir. Ayrıca her eklem ağrısı romatizmal bir nedenden kaynaklanmayabilir. Bazen bir başka hastalığın belirtisi romatizmal hastalığı taklit edebilir. Örneğin Brusella, Hepatit B ve C gibi enfeksiyon hastalıkları, tiroit (Guatr Bezi) hastalıkları, hatta kanserler kendini romatizmal hastalık gibi gösterebilir. Vaskülit (damar iltihabı) denilen bir çeşit romatizmal hastalıklarda ise eklemlere ait hiç bir bulgu olmayabilir ve deri, böbrek, akciğer gibi organların tutulumuna bağlı belirtilerle hastalık ortaya çıkabilir. O nedenlerle ağrılar ve romatizma belirtileri ciddiye alınmalıdır.

Romatizmal hastalığı düşündüren başlıca şikâyetler:

  • Eklemlerde ağrı, şişlik, hareket kısıtlılığı,
  • Sabah eklemlerde sertlik olması,
  • Özellikle sabahları daha belirgin bel ağrısı ve tutukluk hali,
  • El parmaklarında soğukta beyazlaşma, morarma,
  • Cilt altında bezeler,
  • Güneşte ciltte aşırı duyarlılık ve yaralar gelişmesi,
  • Ellerde veya vücudun herhangi bir yerinde deride sertlik,
  • Güçsüzlük, merdiven inip çıkamama, oturup kalkamama ve kaslarında ağrı,
  • Ağızda yara çıkması, genital bölgede yara,
  • Gözlerinde sık sık iltihaplanma (Üveit),
  • Tekrarlayan karın ağrıları,
  • Ağız-Göz Kuruluğu,
  • Açıklanamayan Ateş,
  • Açıklanamayan Kilo Kaybı,
  • Açıklanamayan Deri Döküntüleri.

En Sık Görülen Romatolojik Hastalıklar

En sık görülen eklem hastalığıdır. Eklem kıkırdağının yapısının bozulması ve zamanla kaybolması bu hastalığa yol açar. Kanda iltihap göstergelerinde artışa yol açmadığından halk arasında iltihaplı olmayan romatizma olarak bilinir. 40 yaşından önce görülmesi nadirdir. 70 yaş üstü bireylerin dörtte üçünde bu hastalığa ait bulgular görülür. En sık diz, kalça, el parmak eklemlerinde görülür. Hastalarda ağrı, hareket kısıtlılığı ve el-ayak parmaklarında şekil bozukluğuna yol açar. İdeal bir tedavisi yoktur. Zaman zaman ağrı kesici ilaçlardan yararlanılabilir. Ancak kilo alınmaması, düzenli egzersiz yapılması, süt ve süt ürünlerinin düzenli tüketilmesi bu hastalığın önlenmesinde son derece önemlidir.

ROMATOİD ARTRİT

Halk arasında iltihaplı romatizma olarak da bilinir. Erişkin insanlarda görülme sıklığı %1 dir. Hastalık eklemler dışında iç organları da etkileyebilir. Hastalık en sık her iki el bileği ve el eklemlerini eşzamanlı olarak etkiler. Hastalarda el bileği ve el parmaklarında ağrı, şişlik, sabah ellerini kullanamama (sabah tutukluğu), ellerde şekil bozukluğu görülür. Eller dışında ayak bilekleri, dirsek, omuz ve dizler de sıklıkla hastalıktan etkilenir. Hastalığın tanısında hastanın şikâyetleri dışında fizik muayene bulguları, kan testleri ve eklem grafilerinden yararlanılır. Erken tanı son derece önemlidir. Çünkü erken tanı konup tedavi başlanırsa şekil bozukluğu ve fonksiyon kaybı gelişme riski azalır.

Genellikle omurgayı tutan ağrılı, ilerleyici bir kronik romatizmal hastalıktır. Hastanın belini büken ve onu öne doğru eğen bir hastalıktır. Esasen omurgayı etkilemekle beraber diğer eklemleri, kiriş ve tendon denilen kasların kemiklere yapıştığı bölüm olan yerleri de etkiler. Bazen göz, akciğer ve kalp de etkilenir. Hastalık genellikle 20’li yaşlarda başlar. Erkeklerde daha sık görülür. Hastalar genellikle sabah çok şiddetli bel ve/veya kalça ağrısıyla uyanırlar. Ağrının gün içinde hareketle azalması karakteristiktir. HLAB27 isimli bir genin pozitifliği tanıda yardımcıdır. Erken tanı ve tedavi çok önemlidir. Tedavide ağrı kesici veya bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlardan yararlanılır. Ankilozan spondilitli hastalarda egzersiz, özellikle yüzme sporu omurganın eğilmemesi için son derece önemlidir. Ankilozan spondilitli hastalar mümkün olduğunca hareket etmeli ve yüzmelidir.

Ağızda ve cinsel bölgede ağrılı ülserler (yaralar; aftlar), göz iltihabı (Üveit) ve deri bulgularıyla seyreden bir hastalıktır. Hastalık sıklıkla sadece deriye sınırlı zannedilir. Ancak, özellikle genç erkeklerde bacaklarda ve akciğerlerde başta olmak üzere damar tutulumu ve beyin tutulumu yaparak hayatı tehdit edebilir. Hastalık her yaşta görülebilmekle birlikte en sık 20-30’lu yaşlarda ortaya çıkar. Ülkemizde ve Bölgemizde sıkça görülmesi ve tedavi edilmezse görme kayıpları, beyin ve damar tutulumları ile eklemlerde tutuluma yol açması nedeni ile önemlidir.

Birkaç ayda bir tekrarlayan ve birkaç günde kendiliğinden sona eren karın ağrısı, ateş, göğüs arısı, eklem ağrısı ve şişmeleri ile karakterizdir. Hemen daima çocukluk ve genç yaşlarda ortaya çıkar. Genetik geçişli bir hastalıktır. Sıklıkla aile bireylerinin bir ya da bir kaçı daha aynı hastalıktan etkilenmiştir. Tanısı öncelikle klinik bulgulara göre konur. Yardımcı olarak MEFV gen analizi yapılabilmektedir.

Özellikle çocuk ve gençlerde ortaya çıkan; A Grubu Beta Hemolitik Streptokakalar (Beta Mikrobu) ile üst sonlum yolu enfeksiyonunu takiben gelişen, eklemler, kalp zarı ve kası, beyin gibi organlarda tutulum yapabilen bir hastalıktır. Eklem ve diğer organlardaki sorunlar genelde önemli bir hasar bırakmadan iyileşirken kalpte ciddi sorunlar yaratması nedeni ile ciddiye alınmalıdır. Bu hastalık eklemleri yalayan kalbi ısıran hastalık olarak bilinir. Kalpte daha sonraki yıllarda kendini gösteren romatizmal kapak hastalığına neden olur. Aort, mitral gibi kalp kapaklarında darlık ya da yetersizlik yapar. Hastalığın tanısında beta mikrobu ile infekiyon geçirdiğinin gösterilmesi önemlidir. Bu amaçla boğaz kültürü ve ASO denilen bir kan testinden yararlanılır. Ancak her boğaz enfeksiyonu geçirende ARA gelişmez ve her ASO yüksekliği ARA anlamına gelmez. O nedenle hastaların mutlaka diğer klinik belirtilerle birlikte değerlendirilip bu tanı konmalıdır.

Özellikle genç – orta yaşlı bayanlarda görülen bir hastalıktır. Yüzde güneşe maruz kalmakla artan kızarıklar, eklem ağrısı ve şişmesi, ateş kilo kaybı, akciğer-kalp zarında sıvı birikmesi, anemi, böbrek ve diğer organlarda tutulum yapabilen, tedavi edilmezse ölümcül olabilen bir hastalıktır. Bir grubunda tekrarlayan düşükler ve tekrarlayan derin ven trombozu, beyin damarlarında tıkanmalara yol açabilir.

Özellikle 40 yaş üstü erkeklerde görülen, öncelikle ayak başparmağında ama diğer eklemleri de tutabilen, birkaç günde geçen ama aralıklı olarak tekrarlayan ani ağrı şişme kızarma ile karakterizedir. Ana laboratuvar bulgusu serumda ürik asit seviyesinde artıştır. Tedavi edilmezse özellikle böbrekte bozukluklar yapabilir. Genetik faktörler, proteinden zengin besinler, alkol ve birçok ilaç serum ürik asit seviyesini yükseltir.

Bunlar dışında daha çok sayıda ve türde romatizmal hastalıklar bulunmaktadır. Skleroderma (Ellerde soğukta morarma-kızarma, deride gerginlik, akciğerde tutulma); Dermatomiyozit (kaslarda zayıflama, güçsüzlük, deride kızarıklıklar, akciğer tutulumu); Erişkin Başlangıçlı stil Hastalığı (özellikle akşamları artan ateş, deri döküntüsü ve bazen ciddi organ tutulumları..); Vaskülitler (çok çeşitli ve türde olup damarlarda iltihaplanma ve bunun sonucunda organlarda fonksiyon bozukluğu ile karakterizedir. Wegener Granulomatozusu, temporal arterit, Poliarteritis Nodosa (PAN)) başlıca örnekleridir.

Romatizmal hastalık şüphesi içeren şikayetlerden muzdaripseniz mutlaka doktorunuza danışmalısınız. Detaylı bilgi ve randevu için TIKLAYIN

Yumuşak Doku Romatizması Belirtileri

Hastalıktan, vücudun çoğu bölgeleri etkilenebi­lir. Genellikle görülen belirtiler, ağrı, tutulma ve ağ­rılı bölgeleri kullanırken güçlükle karşılaşmadır. Ağ­rılı bölge hassaslaşır ve bastırıldığında rahatsızlık du­yulur. “Fibrositis” diye bilinen hastalıkta bazen göğ­sü de etkileyen boyun ve omuz ağrıları görülür. Sü­rekli, sinir bozucu ve sabahları da etkili olan bir ağrı­sı vardır. Ağrı gün boyunca vücudu terk eder gibi gö­rünürse de, akşam, bir iş gününün sonunda yorgun düşünce yeniden baslar. Televizyon izleme ya da araba sürme gibi günlük faaliyetler bile ağrıyı davet ede­bilir. Başağrısı da görülen belirtilerden biridir ki, ba­zen bütünüyle değişik bir hastalık olan migrenle ka­rıştırılır.

Göğüste, özellikle de ön kısımda bazı belirtiler gö­rülüyorsa, hastanın, kalbinden rahatsız olabileceği kuşkusunu duymak gerekir. Göğüsteki kısa süreli keskin ve ıstıraplı ağrılar zararsızdır ve kalp hastalı­ğından kaynaklanmaz. Endişelenmek, bu tür ağrıları daha da artırır ve ardından çarpıntı (kalbin hızla atı­yormuş gibi algılanması) gelir. Göğüs kasları zayıf­sa, bir virüs enfeksiyonu da ağrıların nedeni olabilir.

Özellikle kol hareketleri sırasında olmak üzere omuzda da ağrı hissedilebilir. Bu belirtiyi genellikle bir ya da daha fazla tendonun iltihaplanması ve omuz çevresinin hassaslaşmasıyla birlikte bir tür burkul­ma ya da zedelenme izler. Bazen omuz yuvasının (lifli tabakanın) tümü etkilenir ki, buna “odun omuz” adı verilir. Bu ad, omuz hareketlerinin böyle bir durum­da ne kadar sınırlandığını çok iyi anlatmaktadır. Yumuşak doku romatizması sırtın bel bölgesini de etkisi altına alabilir. Bu hastalığın günlük dildeki adı “lumbago”dur. Bu bel ağrısı akut ya da müzmin olarak seyredebilir ve daha önce boyun ve omuz ağrılarıyla ilgili olarak gördüğümüz belirtilerin benzer­leri burada da görülür. Gene burada da “başlatıcı noktalar” vardır ve bunun altında yatan neden pekâ­lâ bir sırt spondylosis’i olabilir.

Omuzun dış kısmında bulunan bir bursan’ın ilti­haplanması da ağrıya neden olabilir. İltihapı, bursan’­ın bir sıvıyla dolarak şiştiği dirsek ucunda da görüle­bilir. En yaygın ağrı türü “tenisçi dirseği’dir. Ama, tekrara dayanan bütün sporlar ve faaliyetler, dirse­ğin dış kısmındaki kemiğe bağlı olan tendonun iltihaplanmasına yol açabilir. Yukardakine benzer, ama daha az görülen bir ağrı türü de, dirseğin iç kısmını etkileyen “golfçü dirseği’dir. Ağrılar, neden olan fak­törler sürüyorsa, kendilerini tekrar ederler.

Tendon kılıflarının iltihaplanması, aşırı-kullanma yüzünden ortaya çıkan ağrılı durumlara iyi bir örnek­tir. Başparmağa giden tendonun iltihaplanması, bi­leğin dış kısmının iltihaplanmasına yol açar. Bilek­teki ve parmaklardaki öbür tendonlar da etkilenebi­lir. Hareket ettirildiğinde, içinden sürekli garip ses­ler gelen hastalıklı bir “ilk parmak”, hastalığı öbür parmaklara da taşıyabilir. Orta yaşlı kadınların par­maklarında sık sık görülen yanma ve karıncalanma, bilekteki bir sinire yapılan baskıdan ötürüdür. Has­talık belirtileri hastayı gece yarısı uyandırıp ellerini sallamak zorunda bıraksa da genellikle ciddi bir durumun işareti sayılmaz. Romatizmaya bazen, çok iyi bilinen başka nedenlerde yol açar. Bunların arasın­da romatizmal arteriti, tembel bir tiroid bezini ya da daha basit olarak, içi gereğinden fazla sıvıyla dolu do­ku şişkinliklerine yol açan hamileliği sayabiliriz.

Kollar için anlatılan romatizma türlerinin çoğu ba­caklarda da görülür. Bursan ve tendon iltihapları da kalça ve baldır bölgelerinde ağrılara neden olabilir. “Dizkapağı ağrısı”, dizkapağının ön kısmındaki bur-san’ın ağrı verecek bir biçimde şişmesidir. Dizler üze­rine çok fazla yüklenmekten olur. Kasıktaki bağın si­nire baskı yapması nedeniyle kalçada karıncalanma hissedilebilir. Diz ve ayak bileği çevresindeki bağlar incinebilir ya da burkulabilir. Ayak bileği çevresinde oluşan tendon iltihaplanması, —özellikle de Aşıl ten-donunun iltihaplanması— bilek ağrılarının başka bir nedenidir. Yürümenin daha da kötüleştirdiği topuk altındaki ağrıların nedeni kemiğe tutunan bağın iltihaplanmasıdır. Kuşkusuz, topuk ağrısı, anklioza yol açan spondylitis gibi bir arterit türünün parçası ola­rak da ortaya çıkabilir. Ayağa uygun olmayan ayakkabılar, ayakta ya da ayak parmaklarında görülen öbür ağrıların ya nedenidir, ya da mevcut ağrıları daha da şiddetlendirir. Sinirler üzerine yapılan baskı, ayakta karıncalanmaya ya da duyarsızlığa yol açabilir.

Yumuşak Doku Romatizması Tedavisi

Teşhis koymak için şart değilse de doktor, rönt­gen filmi ve kan testi isteyebilir. Bunlara, ağrılara ve acılara başka bazı faktörlerin neden olmadığına emin olmak için başvurur. Sıcak su şişesi, keklik üzümü yağı ya da metil salisilat gibi bir linimentle ovma tü­ründen evde uygulanabilecek basit çareler hastayı rahatlattığı için çoğu kişi doktora bile başvurmaz. Çok hevesli olanlar gerektiğinde kullanmak üzere ısıtıcı lamba da alabilirler.

Hastalık belirtileri kısa zamanda daha iyiye gitme­diği takdirde aile doktoruna başvurulmalıdır. Doktor, hap ya da ağrılı bölgelere sürülmek üzere merhem şeklinde ilaçlar verecektir; bunlar, iltihap giderici ve ağrı kesici ilaçlardır. Doktorun, hastalık nedenleri hakkında yapacağı açıklamalar da hastayı, durumu­nun kötüye gitmediği konusunda ikna edecektir. Dok­torun bazen hastasını psikolojik açıdan da destekle­mesi gerekebilir, ama, anti-depresif ilaçlar yalnızca birkaç vakada gerekli olur. Romatizmaya yol açan aşırı-kullanma ya da fiziksel zorlanmalar ortadan kal­dırılırsa, hastalığın tekrar nüksetmesi önlenir. Ayak ağrıları olanlar hazır ayakkabı alırken yumuşak astarlı olanları tercih ederlerse akıllı davranmış olurlar. Ba­zı durumlarda, tedavi başlangıcında biraz dinlenme önerilebilir.

Yumuşak Doku Romatizmasi İlaç Tedavisi ve Cerrahlık Tedavi

Arterit ve romatizma tedavilerini doktor yürütmeli ve bütün hastalar doktor gözetiminde olmalıdır. Du­rum biraz endişe vericiyse, bu dahada önemlidir.Ar-, terit tedavisinde yaygın olarak kullanılan ilaçlar aşa­ğıda belirtilmiştir. Tedavi ilkeleri bütün arterit biçim­lerinde aynı olduğu için burada esas olarak romatiz­ma! arterit tedavisine gönderme yapılmaktadır. Bu­rada ayrıca cerrahi operasyonlara da değinilmektedir.

Tedavinin Amaçları

Üzerinde durduğumuz arterit türleri müzmin (uzun-dönemli) olduğu için, doktor, arteriti başarılı bir biçimde tedavi edebilmek amacıyla, uzun dönemli bir tedavi programına ihtiyaç duyacaktır. Başarı birden­bire ortaya çıkmayacağından, hasta, önerileri azim­le uygulamalı ve gerçekten bir “hasta” gibi davran­malıdır. Bir göğüs enfeksiyonunu antibiyotiklerle iyi­leştirmeye çalışmada olduğu gibi, bu tedavi de arte­riti tamamen iyileştirmeyecek, ama daha iyi yapacak­tır; eklem iltihabını kontrol altına alacak, eklemlerde şekil bozukluklarını önleyecek ve vücuda, ortaya çı­kabilecek zayıflıklara karşı mücadele etmede yardım­cı olacaktır.

Bu program, aşağıda sayılan önlemlerin iki ya da daha fazlasından oluşan bir bileşimle yürütülecektir: İlaçlar ve cerrahlık; dinlenme, fizik tedavi, meşguli­yetle uygulanan terapi ve diğer rehabilitasyon süreç­leri. Bir dönem boyunca bunların hepsi de kullanıla­bilir ama, biz burada kendimizi ilaçlar ve cerrahlık ko­nularıyla sınırlayacağız. Konu ilaç adlarına gelince he­men belirtilmelidir ki, (kitabımızda ilk harfleri büyük harfle belirtilmiş olan) marka adları, yeni ilaçlar pi­yasaya çıktıkça zamanla ve ülkeden ülkeye değişken­lik gösterir.

Bir uyarı

Kendi kendini teşhis ve tedavi tehlikelidir! Bazı ağrılar ve sızılar önemsizdir ve çabuk geçer, ama ba­zıları daha ciddi ve uzun sürelidir. Vücudunuzda ar­terit belirtilerinden birkaçını saptarsanız, hemen ciddi bir hastalık kaptığınıza hükmetmeyin: Önce doktoru­nuza gidin ve onun görüşünü alın.

Çocuklarda romatizma, ateşli eklem romatizması nasıl anlaşılır, belirtileri nelerdir? Çocuklarda romatizma tedavisi hakkında bilgi.

Çocuklarda Romatizma (Ateşli Eklem Romatizması)

Advertisement

Eklem romatizması, eklemlerde ve kalpte bir iltihabi durumdur. Ender rastlanır. Bademcik iltihaplarının nedeni olan streptekok mikroplarına karşı alerjik tepki nedeniyle oluşur. Hastalık bir boğaz veya kulak iltihabından (örneğin orta kulak iltihabı) birkaç hafta sonra ateşlenme, eklemlerin ağrıması ve genel halsizlik haliyle ortaya çıkar. Bazen karında, kol ve bacaklarda pençe pençe kırmızı lekeler görülür. Günümüzde antibiyotikler streptokok mikroplarına karşı etkin olduklarından, zamanında teşhis halinde hastalık kolaylıkla tedavi edilir.

Ne kadar önemlidir?

Tehlikeli yan etkileri olabilir. Tedavi ne kadar erken uygulanırsa, kalpteki etkileri o kadar az olacaktır.

Muhtemel belirtiler

Advertisement

İlk olarak ne yapmalısınız?

1) Çocuğunuz kısa bir süre evvel herhangi bir boğaz veya kulak iltihabı geçirmişse, iyileşeceği sırada eklemlerinde ağrılardan şikâyet etmeye başlarsa, ateşi olup olmadığını kontrol etmelisiniz.

2) Başlıca eklemlerin çevresini şişme veya ağrı olup olmadığını anlamak için kontrol edin.

3) Çocuğunuzun karnında, kol ve bacaklarında hare hare kızartılar olup olmadığına bakın.

Doktora başvurmalı mısınız?

Advertisement

Romatizmadan şüpheniz varsa, hemen bir doktora başvurmalısınız:

Doktor ne yapacaktır?

• Doktor, çocuğun bir hastanede tedavi edilmesini tavsiye edecektir. Tedavi genelde kuvvetli aspirin dozlarıyla uygulanır.

• İyileştikten sonra hastalığın tekrar etmemesi için çocuğunuza uzun süreli penisilin tedavisi uygulanacaktır.

Genel Tanıtım

Romatoid Artrit (İltihaplı Romatizma) Nedir?

İltihaplı Romatizma, yani tıbbi adıyla romatoid artrit (eklem romatizması), kronik bir inflamatuar bozukluktur. Bu bozukluk bazı bireylerde cilt, gözler, akciğerler, kalp ve kan damarları dahil olmak üzere çok çeşitli vücut sistemlerine zarar verebilir. 

Aşırı sıcak ya da soğuk havanın İltihaplı romatizmaya neden olduğu inancı ise gerçeği yansıtmamaktadır. Romatoid artrit otoimmün sistemindeki bir bozukluktan kaynaklanır ve bireyin bağışıklık sisteminin yanlışlıkla vücudun kendi dokularına, özellikle eklem dokularına saldırması ile ortaya çıkar. 

Bir başka romatizma türü olan kireçlenme, yani osteoartrit sürecinde görülen doğrudan aşınma ve yıpranma hasarının aksine, romatoid artrit bireyin eklem zarını etkiler ve ileri aşamalarda kemik erozyonu ile eklem deformitesine neden olabilecek ağrılı bir şişmeye neden olur.

Romatoid artrit (eklem romatizması),  sürecinde meydana gelen iltihaplanma, vücudun diğer kısımlarına da zarar verebilecek bir durumdur. Modern ilaç türleri tedavi seçeneklerinin sonuçlarını önemli ölçüde iyileştirmiş olsa da, şiddetli romatoid artrit günümüzde de bireylerde fiziksel engele neden olacak zararın ortaya çıkmasına neden olabilir.

Nedenleri

Romatoid Artrit (İltihaplı Romatizma)  Neden Olur?

Romatoid artrit, bireyin bağışıklık sisteminin sinovyuma, yani eklemleri çevreleyen zarların astarına saldırması ile ortaya çıkar. Bu saldırıdan dolayı ortaya çıkan iltihaplanma sinovyumun kalınlaşmasına ve dolayısı ile eklemdeki kıkırdak ve kemik dokusunun yok olmasına neden olur. 

Buna bağlı olarak eklemi bir arada tutan tendonlar ve bağlar zayıflamaya ve gerilmeye başlarlar. Zaman içerisinde eklem doğal şeklini ve düzgün hareketi sağlayan konumunu kaybeder.

Tıp uzmanları bu sürecin neden başladığı konusunda henüz kesin bir bilgiye sahip olmasalar da, kalıtsal bir bileşenin muhtemel olduğu ifade etmektedirler. 

Esasen genler doğrudan romatoid artrite neden olmasa da, bireyi hastalığı tetikleyebilecek olan bazı virüsler ve bakterilerden kaynaklanan enfeksiyon gibi çevresel faktörlere karşı daha duyarlı hale getirebilirler. Bu da İltihaplı Romatizmaya neden olur.

İltihaplı olmayan Romatizma ise genellikle düşme ya da kaza gibi travma sonucunda eklemlerde meydana gelen aşınma ve incelmeden dolayı kemik çıkıntısı meydana gelmesinden kaynaklanır.

Romatoid Artrit (İltihaplı Romatizma) riskini artıran faktörler nelerdir?

Cinsiyet önemli bir rol oynar. Kadınların romatoid artrit geliştirmesi ihtimali erkeklere göre daha yüksektir. Romatoid artrit her yaşta ortaya çıkabilir, ancak en sık orta yaş döneminde ilk olarak görülmeye başlar. Çocuklara özgü İltihaplı Romatizma tipleri de mevcuttur. 

Yetişkinlerde görülen İltihaplı Romatizma türleri gibi bu türlerde erken teşhis edilip tedavi edilmelidir. Aksi takdirde çocukta kalıcı engellere yol açabilecek zarara ve gelişme geriliğine neden olabilir.

Aşırı kilolu veya obez olan bireylerde, özellikle 55 yaş ve altı kadınlarda, romatoid artrit gelişme riski diğer gruplara oranla biraz daha yüksektir.

Eğer bireyin kan bağı ile bağlı olduğu aile üyeleri arasında romatoid artrit varsa, hastalık riskinde kalıtsal nedenlerden dolayı artış olabilir. 

Sigara içmek, bireyde özellikle hastalığı geliştirmek için genetik bir yatkınlığın olduğu vakalarda, romatoid artrit gelişme riskini çok yükseltir. Hastalığın seyrettiği bireylerde sigara kullanımına devam etmenin romatoid artritin şiddeti ile ilişkili olduğu gözlemlenmiştir.

Çevresel faktörler ile ilişkisi çok net anlaşılmamış olsa da, asbest veya silika gibi maddelere maruziyetin romatoid artrit gelişme riskini arttırabildiği gözlemlenmiştir. Bu tür maddelerin kullanıldığı iş alanlarında çalışan bireyler romatoid artrit gibi diğer otoimmün hastalıklar açısından da daha yüksek risk altındadır.

Romatoid Artrit (İltihaplı Romatizma) ve Hamilelik

İltihaplı romatizmanın türüne, iç organlardaki hasar olmasına ve olan hasarın derecesine göre hamile kalmak sakıncalı olabilir. Normal şartlarda sakıncalı olan bireylerin hastalığının alevlenmediği dönemlerde, bir takım tıbbi tetkiklerden sonra hamileliğe izin verilmesi mümkün olabilir. Ancak bu sürecin yakından takip edilmesi gereklidir.

İltihaplı romatizmal hastalıklar bağışıklık sistemine bağlı olduğu için bazı tipleri hamilelik esnasında alevlenirken, diğer türleri tamamen ortadan kalkabilir. İltihaplı Romatizma tedavisinde kullanılan ilaçların uzun vadeli etkileri nedeniyle gebelik öncesinde bir süre kullanılmaması gerekebilir. 

İltihaplı romatizma bulaşıcı bir hastalık değildir, ancak anneden bebeğe geçebilen bazı maddeler, bebeğin doğumdan sonraki ilk günlerinde bir takım olumsuzluklara yol açabilir, ama bu genellikle geçici bir durumdur. Ebeveynlerin İltihaplı Romatizmadan muzdarip olması, sonraki kuşaklarda İltihaplı Romatizma olacağının garantisi değildir.

Romatoid Artrit (İltihaplı Romatizma) Kaynaklı Komplikasyonlar Nelerdir?

Romatoid artrit etkisi altında olan bireylerde farklı tıbbi durumların da gelişmesi riski yükselmektedir:

  • Karpal Tünel Sendromu: Bilekleri romatoid artrit tarafından etkilenen bireylerde görülen iltihaplanma bireyin elinine ve parmaklarına hizmet eden sinirleri sıkıştırabilir ve hareketsizlik ile ağrıya neden olabilir.
  • Lenfoma: Romatoid artrit, lenf sisteminde gelişen bir kanser grubu olan lenfoma riskini artırır.

Belirtiler

Romatoid Artrit (İltihaplı Romatizma) Belirtileri Nelerdir?

Romatoid artrit belirtileri ile semptomları arasında öncelikle hassas, şişmiş ve sıcak hissedilen eklemler bulunur. Bununla birlikte genellikle sabahları uyandıktan sonra ve bir süre hareketsiz kaldıktan sonra daha kötü hale gelen eklem sertliği, yorgunluk, ateş ve iştah kaybı da İltihaplı Romatizmanın belirtileri arasındadır.

Romatoid artrit erken aşamalarda bireyin özellikle küçük eklemlerini, yani parmakları ellere ve ayak parmaklarını ayaklara bağlayan eklemleri etkiler. Hastalığın ileriki aşamalarında, belirtiler ve semptomlar genellikle bileklere, dizlere, ayak bileklerine, dirseklere, kalçalara ve omuzlara yayılır. Bir çok vakada, semptomlar bireyin vücudunun her iki tarafında, simetrik eklemlerde görülür.

Romatoid artriti olan bireylerin yaklaşık yüzde 40’ında eklemler haricinde de belirti ve semptomlar görülür. Romatoid artritin etkilediği vücut yapıları arasında bulunanlar:

  • Böbrekler,
  • Cilt,
  • Gözler,
  • Kalp,
  • Kan damarları.
  • Kemik iliği,
  • Sinir dokusu,
  • Tükürük bezleridir.

Romatoid artrit belirtileri ve semptomları bireyde görülen durumun ağırlığına ve ciddiyetinde değişebilir ve hatta aralıklarla gelip gidebilir. Gidip gelme iki farklı dönemden meydana gelir. Hastalığın etkilerinin arttığı döneme alevlenme dönemi adı verilirken, şişlik ve ağrının solduğu veya kaybolduğu dönemlere remisyon yani hafifleme dönemi adı verilir. 

Tedavi ile kontrol altına alınmayan romatoid artrit zamanla eklemlerin deforme olmasına ve doğal yerinden çıkmasına neden olabilir. Bu sebeple eklemlerde sürekli rahatsızlık ve şişlik varsa mutlaka bir doktora başvurulmalıdır.

Tanı Yöntemleri

Romatoid Artrit (İltihaplı Romatizma) Nasıl Teşhis Edilir?

Romatoid artritin erken evrelerinde teşhis edilmesi kolay değildir, çünkü hastalığın erken belirti ve semptomları genellikle çok sayıda başka hastalığın semptomlarını taklit eder. Buna ek olarak teşhisi kesin doğrulamak için kullanılan tek bir kan testi türü veya belirli bir fiziksel bulgu yoktur.

Fizik muayene sırasında doktorun bireyin eklemlerini şişlik, kızarıklık ve sıcaklık açısından kontrol edecektir. Ayrıca reflekslerini ve kas gücünü de kontrol edebilir. Bu aşamanın ardından doktor tarafından uygun görülürse kan testi yapılması mümkündür. 

Romatoid artrit vakalarında, genellikle vücutta enflamatuar bir sürecin varlığını gösterebilecek yüksek eritrosit sedimantasyon hızı veya C-reaktif proteini görülebilir. Romatoid artrit vakalarında kullanılan diğer yaygın kan testleri romatoid faktör ve anti-siklik sitrüline peptit antikorlarının varlığını belirlemek için kullanılır.

Kan testlerinin yanı sıra eklemlerdeki romatoid artritin zaman içinde ilerlemesini takip etmek için röntgen kullanılabilir. Yine manyetik rezonans (MRG) ve ultrason testleri bireyin vücudundaki hastalığın şiddetinin doktor tarafından değerlendirilmesine yardımcı olabilir.

Tedavi Yöntemleri

Romatoid Artrit (İltihaplı Romatizma) Nasıl Tedavi Edilir?

İltihaplı Romatizma için herhangi bir kesin tedavi yoktur. Şeker hastalığı, yani diyabet ve yüksek tansiyon gibi kronik bir hastalık olan romatoid artrit tedavisi ömür boyu devam edebilir. 

Halihazırda İltihaplı romatizma tedavisindeki asıl hedef şikayete sebep olabilecek ağır semptomların hafifletilmesi ve bireyin yaşam kalitesinin azami seviyeye çıkarılmasıdır.

İltihaplı Romatizmal hastalıkların genelinin tedavisinde öncelikli olarak romatoloji uzmanlık alanına başvurmak gereklidir. Bunun yanı sıra ortopedi uzmanı, fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanı, ve diğer gerekli uzmanlık dallarının ortak çalışmasından faydalanmak gerekebilir. 

Romatoid Artrit (İltihaplı Romatizma) İlaçları

Romatoid artrit için doktor tarafından önerilen İltihaplı Romatizma ilaç türleri bireyin belirti ve semptomlarının şiddetiyle ve ne kadar zamandır romatoid artrit etkisi altında olduğuna bağlı olarak farklılık gösterecektir.

Bu ilaçların romatoid artritin ilerlemesini yavaşlatarak eklemleri ve diğer dokuları kalıcı hasardan koruyabildiği gözlemlenmiştir. DMARD türü ilaçların yan etkileri vakadan vakaya değişiklik göstermekle birlikte karaciğer hasarı, kemik iliği süpresyonu ve ciddi akciğer enfeksiyonlarını içerebilir.

Romatoid artrit için kullanılan ilaçlar arasında non-steroid antienflamatuar ilaçlar bulunur. Bu ilaçlar ağrıyı hafifletir ve iltihabı azaltır. Yan etkileri arasında mide tahrişi, kalp problemleri ve böbrek hasarı bulunan bu ilaçlar mutlaka doktor tavsiyesi ile birlikte alınmalıdır.

Kortikosteroidler gibi ilaçlar, hem inflamasyonu hem de ağrıyı azaltır ve aynı zamanda eklem hasarını yavaşlatır. Ancak steroidlerin yan etkiler arasında kemiklerin incelmesi, kilo alımı ve diyabet bulunur. Doktorlar, ilacı kademeli olarak azaltmak için akut semptomları hafifletmek için sıklıkla bir kortikosteroid reçete eder.

Göreceli olarak yeni bir DMARD sınıfı olan biyolojik tepki modifiye edicileri ilaçlar çeşitli vakalarda bağışıklık sisteminin eklem ve doku hasarına neden olan iltihabı tetikleyen kısımlarını hedefleyebilir. 

Bu tür ilaçların yan etkileri arasında enfeksiyon riskinin artması da bulunur. Dahası, romatoid artritli kişilerde, daha yüksek dozlarda kullanılmaları akciğerlerde kan pıhtılaşması riskini artırabilir. 

Romatoid Artrit (İltihaplı Romatizma) İçin Fizik Tedavi Yöntemleri

Vaka ile ilgilenen doktor, bireyin eklemlerini esnek tutmasına yardımcı olacak egzersizler öğretebilecek bir fizik tedavi veya ergoterapi(iş ve uğraşı terapisi) uzmanına gönderebilir. Terapist, bireyin günlük görevleri yerine getirirken eklemlere daha az yüklenilmesini sağlayacak yeni yolları gösterebilir. 

Örneğin bir nesneyi alırken eller yerine ön kollardan yararlanmak daha uygun olabilir. Bununla birlikte yeniden tasarlanmış çeşitli aletler eklemlere stres ve yük binmesini azaltmada yardımcı olabilir. 

Romatoid Artrit (İltihaplı Romatizma) Ameliyatı

Eğer vakada kullanılan ilaçlar eklem hasarını önleme veya yavaşlatma konularında etkin olmazsa bireyin doktoru hasarlı eklemleri onarmak için cerrahi müdahaleyi önerebilir. Cerrahi müdahale sonucunda birey eklemi kullanma yeteneğini geri kazanabilir, ağrıda azalma görülebilir.

Romatoid artrit cerrahisi için çeşitli farklı prosedürler kullanılmaktadır: 

Romatoid Artrit (İltihaplı Romatizma) İçin Yaşam Tarzı Değişiklikleri Ve Ev Tedavileri

Romatoid artriti olan bireylerin vücutlarına bakım yapmak için çeşitli adımları atması gereklidir. Bir takım kişisel bakım önlemleri, doktor tarafından önerilen romatoid artrit ilaçlarıyla birlikte kullanıldığında, hastalığın belirtileri ve semptomlarını yönetmeye yardımcı olabilir:

Modern tıbbın sağladığı çeşitli İltihaplı Romatizma ilaçlarının yanı sıra bir takım tamamlayıcılar ve takviyeler romatoid artrit semptomlarını yönetmek için fayda sağlayabilir. Ancak bu tür takviyeler kullanılmadan önce, kullanılan ilaçlarla birlikte yan etkilerini öğrenmek ve vaka için uygunluğunu belirlemek için mutlaka doktor ile görüşülmesi gereklidir.

Romatoid Artrit (İltihaplı Romatizma) İle Başa Çıkma ve Destek

Romatoid artrit ile ilişkili ağrı ve sakatlık bireyin iş ve aile yaşamını doğrudan etkileyecektir. Bireylerde çaresizlik hissi ile düşük benlik saygısı gibi depresyon ve anksiyeteye yol açacak durumlar yaygın olarak görülebilir.

Romatoid artritin bireyin günlük aktivitelerini etkileme derecesi, kısmen hastalıkla ne kadar iyi başa çıktığı ile alakalıdır. Hastalıkla başa çıkma stratejileri hakkında bireyin kendisi ile ilgilenen tıp uzmanı ile konuşması tavsiye edilir. Bu sayede zaman içinde hangi stratejilerin birey için en uygun olduğunu öğrenmek mümkündür. 

Özellikle alevlenmeleri gidip gelen bir romatoid artrit durumunda, hastalığı yönetmek için bir plan yapılması tavsiye edilir. Bu, bireyin hastalığı yönettiğini hissetmesine yardımcı olacaktır.

Birey hastalığın sınırlarını öğrenmelidir. Yorgunken dinlenmek önemlidir. Romatoid artrit bireyi yorgunluk ve kas güçsüzlüğüne eğilimli hale getirebilir. Gece uykusu düzenini bozmayacak şekilde günlük dinlenme ve şekerleme süreçleri bireye yardımcı olabilir.

Birey diğerleri ile hastalığı hakkında iletişimde olmalıdır. 

Özellikle ailenin bireyin nasıl hissettiği hakkında bilgi sahibi olması önemlidir. Ailenin diğer üyeleri birey için endişelenseler bile ağrıyı hatırlatmamak için sormaktan çekinebilirler.

Birey özellikle kendisini bunalmış hissettiğinde konuşabileceği bir aile üyesi veya arkadaş bulmalıdır. Yine deneyimleri paylaşmak için sosyal çevrede veya çevrimiçi olarak romatoid artriti olan diğer bireylerle bağlantı kurmak faydalı olabilir.

Bireyin kendisine zaman ayırması tavsiye edilir. Müzik dinlemek, yürüyüş yapmak, hatta bir günlük tutmak gibi sadece bireye odaklanmış bir zaman periyodu ayırmak, stresi azaltmaya yardımcı olabilir.

Ссылка на основную публикацию
Похожие публикации