Андрей Смирнов
Время чтения: ~33 мин.
Просмотров: 0

Gut hastalığı neden olur? Gut hastalığının belirtileri nelerdir? Tedavisi var mıdır?

Eklemlerde birden meydana gelen ağrı, hassasiyet, şişlik ve kızarıklık şikayetlerine yol açan gut hastalığı, iltihaplı bir eklem hastalığıdır.  Gereğinden fazla alınan protein sebeplerinden biridir.  Halk arasında ‘Padişah Hastalığı’ olarak da bilinen gut hastalığı nedir?  Gut hastalığının belirtileri nelerdir? Gut hastalığı olanlar nasıl beslenmelidir? Tedavisi nasıl olur? Doğal tedavisi var mıdır? Tüm merak edilenleri sizler için araştırdık…

GUT HASTALIĞI NEDİR?

Gut, eklemlerde hassasiyet, ağrı, kızarıklık ve şişliğe yol açan eklem iltihabıdır.  Eklemlerde oluşan ağrı, şişlik, hassasiyet gibi şikayetler birden ortaya çıkar ve şiddetli olur. Çoğunlukla ayak baş parmağında eklem ağrısı ile başlar. Hastalık ayak, ayak bileği ve dizlerde daha çok görülür, bu bölgeler en fazla etkilenen bölgelerdir.

Guthastalığının yarattığı şikayetler aniden ortaya çıkabilir.  Şikayet oluşan bölge diğer bölgelere göre daha sıcak, şiş ve hassas olur.

GUT HASTALIĞI VÜCUDUN NERESİNDE GÖRÜLÜR?

Gece yarısı birden uykudan uyandıran ataklar olabilir. İlk başlarda tek eklem de şikayet oluşurken ilerleyen durumlarda birkaç ekleme yayılabilir. Çoğunlukla ayak baş parmağı bu hastalıktan etkilenir.  Bunun yanında ayak bileği, diz, ayak, kollar, el, bilek ve dirseklerde bu hastalıktan etkilenir.  Hastalık az da olsa omurgada da görülebilir.

Hastalığın başlarında senede birkaç kez şikayete neden olurken, hastalık ilerledikçe daha sık ataklar meydana gelebilir. Bunun yanında hastalık başka eklemleri de etkileyebilir.

Hastalığın ilerlemesiyle artan gutatakları farklı eklemlere yayılabilir ve daha ciddi semptomlara neden olabilir.

GUT HASTALIĞININ NEDENLERİ

Gut hastalığı, vücutta aşırı ürik asit birikmesinden meydana gelir. Aşırı ürik asit eklemlerde ve yumuşak dokularda monosodyum ürat kristellerinin  birikmesine yol açar ve hastalığa neden olur. Yumuşak dokuda toplanan ürik asit yumru oluşturur ve buna ‘tofüs’ denir.  Böbreklerde böbrek taşı oluşmasına da böbreklerde ürik asit birikmesi sonucu olur.

Genellikle kabuklu deniz mahsulleri, kırmızı et sakatatların fazla tüketmek vücutta ürik asit birikmesine yol açar, buda guthastalığına neden olur.

GUT HASTALIĞINDAN KORUNMAK İÇİN NELER YAPMALI?

Sebze ve meyve ağırlıklı beslenmeli, alkol tüketimi azaltılmalı veya bırakılmalı, kırmızı et tüketimine dikkat edilmeli, spor veya egzersiz yapılmalı, kabuklu deniz ürünlerini az tüketilmelidir.

GUT BELİRTİLERİ

Bu hastalık biraz sinsidir. Çoğunlukla bir belirti vermez. Ataklar birden ve şiddetli olabilir. Şiddetli ve sürekli oluşan ataklar ciddi sağlık sorunları meydana getirebilir. Hastalığın belirtileri kişiden kişiye değişir, fakat başlıca belirtiler şunlardır:

Ağrı

Aniden ve şiddetli ağrı guthastalığının en yaygın belirtisidir.  Ağrının şiddeti hafifledikten sonra eklem şikayetleri birkaç hafta daha sürebilir. Atak süresi uzadıkça ataktan etkilenen eklem sayısı artar.

Eklem ağrısı

Bu hastalık çoğunlukla ayak baş parmağını etkisi altına alır. Fakat, diğer eklemlerde guthastalığından etkilenebilir. Dizler, ayaklar, ayak bilekleri, parmaklar, el bilekleri bu eklemlere örnektir.  Eklem ağrısı başladıktan sonra 4-6 saat içinde ağrı şiddetini artırabilir.

Şişlik, kızarıklık, hassasiyet

Gut atağının etkisi altında olan eklemde şişlik, hassasiyet ve kızarıklık oluşabilir.  Hastalığın ilerleyen evrelerinde kişinin eklemlerinin fonksiyonları kısıtlanır ve hareket kabiliyeti sınırlanabilir.

TANI NASIL KONUR?

Gut hastalığı, ilerleyen evrelerde eklemlerin zayıflayarak fonksiyonunu yitirmesine neden olabilir. Bu da hareket etmekte zorlanmaya sebep olabilir.  Doğru tanı ve erken tedavi önemlidir. 

Hastanın öyküsü dinlendikten ve fiziksel muayene edildikten sonra kan testi istenebilir. Doktorunuz kandaki ürik asit ve  kreatin değerlerini inceler. Bu sonuçlar tanı için yeterli olmayabilir. Bazı kişilerde bu sonuçlar yanıltıcı olabilir. Bazı kişilerin ürik asit değerleri yüksek olur ancak guthastası değildir. Bazı gut hastalarının ise ürik asit değerleri düşük gelebilir.

Hastalığın tanısı için, şikayet olan eklemden sıvı alınır ve bu sıvı patolojik olarak incelenir.

Bazı durumlarda hastadan röntgen istenir ve eklem iltihabına neden olabilecek diğer hastalıklara bakılır.

Doktoru gerekli gördüğü durumlarda Ultrason ve  MR isteyebilir.

Ultrason sonucuna göre, iskelet ve kas sisteminde oluşan eklem iltihabı ve ürat kristallerinin varlığı incelenir.

MR sonucunda ise eklemdeki ürat kristalleri tespit edilir.

GUT HASTALIĞININ TEDAVİSİ NASIL OLUR?

Bu hastalığın tedavisinde önerilen ilaçlar, gut atağını önler, ürik asit düzeyini düşürür.  Gut hastalığında kullanılan ilaçlar hastanın yaşı, böbrek sağlığı, hastalığının seviyesi ve genel sağlık durumuna göre değişir. Önemli olan doktorun tavsiye ettiği ilaçları önerilen dozda ve sürede düzenli kullanmaktır.

GUT HASTALIĞINA HANGİ BÖLÜM BAKAR?

Gut hastalığı belirtileri olan kişiler Romatoloji bölümüne başvurabilir.

GUT HASTALIĞI OLAN KİŞİLER NASIL BESLENMELİ?

Gut hastalığını önlemede beslenme şekli ve yaşam tarzı oldukça önemlidir. Yaşam standartlarında yapılan birkaç değişiklikle gut atakları önlenebilir. Gut ataklarını önlemek için yapılması gerekenler.

Uzak durulması gereken Gıdalar

  • Fazla protein de ürik asit miktarını artırır. Bu nedenle protein ağırlıklı beslenirken dikkat edilmelidir. Karaciğer,beyaz et, kırmızı et, kabuklu deniz ürünleri dikkatli tüketilmelidir.
  • Kuru baklagiller tüketilirken dikkat edilmelidir, miktar azaltılmalıdır.
  • Alkol kullanılmamalıdır.
  • Kepekli ekmek, bezelye, ıspanak, kuşkonmaz,kereviz, pırasa gibi sebzeler daha az tüketilmelidir.
  • Fazla yağlı besinler tüketilmemelidir.
  • İdrar söktürücü ve aspirin kullanırken doktora sorulmalıdır.
  • Aşırı kola ve portakal suyu gibi fruktoz bulunduran içecekler içilmemelidir.
  • Margarin, tereyağ, kuyruk yağı gibi hayvani ve katı yağlardan uzak durulmalıdır.
  • Mayalı yiyecekler ve boza da gut hastalığını artıran besinler arasında yerini alır.
  • Kaymak, mayonez, krema ve çikolatadan uzak durulmalıdır.

Tüketilebilecek gıdalar

  • C vitamini içeren besinler tüketilmelidir.
  • Türk kahvesinin gut hastalığına karşı koruyuculuğu vardır. Günde 1-2 fincan türk kahvesi içilebilir.
  • Yarım yağlı peynir, süt, yoğurt tercih edilmelidir.
  • Fındık, mısır, mısır ekmeği, beyaz ekmek, buğday unu gibi tahıllar, tarhana, pirinç, şehriye, makarna ve hububat ürünleri tüketilebilir.
  • Ceviz, keten tohumu, kaju ve badem de ürik asit düşürür, bu besinlerde tüketilebilir.
  • Bu hastalık vücutta fazla ürik asit birikmesi sonucu oluşur. Bunu önlemek için bol su içmek önemlidir.
  • Fazla kilosu olanlar ideal kilolarına inmelidir.

GUT HASTALIĞINA İYİ GELEN KÜRLER

Meyveli kür

Malzemeler:

  • 1 bardak vişne suyu
  • 1 tane ananas
  • 1 yemek kaşığı kimyon
  • 1 çay kaşığı toz zencefil

Yapılışı:

  • İşe ananasın kabuğunu soyarak başlayalım. Kabuğu soyulan ananası püre haline getirelim.
  • Püreyi cam bir kabın içine alalım.
  • Pürenin içine bir bardak vişne suyu, bir yemek kaşığı kimyon ve 1 çay kaşığı zencefili ilave edelim.
  • Tüm malzemeleri karıştıralım.
  • Bu karışımı buzdolabında 9-10 gün bekletilim.
  • 9-10 gün sonunda karışımdan her sabah bir tatlı kaşığı tüketelim.
  • Etkilerini kısa sürede göreceksiniz.

Sebzeli kür

Malzemeler:

1 dilim limon

1 adet salatalık

2 tane kereviz sapı

1 çay kaşığı zencefil

Hazırlanışı;

  • Tüm malzemeler robottan geçirilir ve püre haline getirilir.
  • Bu karışım sabah ve akşam 10 gün boyunca tüketilir.
  • Bu karışım sayesinde vücutta biriken fazla ürik asit atılır, hastalığın neden olduğu şikayetler azalır.

GUT HASTALIĞINA NELER İYİ GELİR?

Ceviz

Ceviz vücutta fazla biriken ürik asidi engeller. Ceviz sayesinde vücutta biriken fazla ürik asit, vücuttan atılır ve gut oluşması önlenir. Her sabah ceviz tüketerek bu hastalığı önleyebilirsiniz.

Keten tohumu

Keten tohumu vücuttan ürik asidi uzaklaştırır ve vücutta iltihap oluşmasını önler.  Sabah kahvaltısında ve diğer öğünlerde keten tohumu tüketerek gut hastalığının önüne geçebilirsiniz. Dikkat edilmesi gereken keten tohumunun taze öğütülmüş olmasıdır.

Yaban mersini

Yaban mersini tam bir antioksidan kaynağıdır. Ayrıca eklem iltihabını engeller. Düzenli tüketilen yaban mersini sayesinde gut hastalığı riskini azaltabilirsiniz.

Ihlamur

Ihlamur, vücuttan iltihabı uzaklaştıran bir bitkidir. Özellikle çay olarak tüketilen ıhlamur sayesinde gut hastalığını önleyebilirsiniz. Özellikle gut hastaları ıhlamur çayını hayatlarından eksik etmemelidir.

Mısır püskülü

Vücuttan iltihap atan diğer bir bitki ise mısır püskülüdür. Mısır püskülü sayesinde özellikle dizlerde oluşan gut ataklarını önleyebilirsiniz.

Her sabah içilen mısır püskülü çayı sayesinde, bu hastalığın yarattığı şikayetlerden kurtulabilirsiniz.

Karpuz

Yazın serinlemek için tükettiğimiz, lezzetinden vazgeçemediğimiz karpuz, tam bir C vitamini kaynağıdır. Karpuz aynı zamanda yüksek oranda antioksidan maddeler içerir. Bu özellikleri sayesinde guthastalığı tedavisinde oldukça etkilidir. Karpuz sayesinde eklemlerde meydana gelen iltihap yok edilir ve şikayetler azalır. Dikkat edilmesi gereken mevsiminde ve doğal karpuz olmasıdır.

Kiraz

Kiraz, lezzetli bir meyve olmanın ötesinde tam bir şifa deposudur. Kiraz meyvesi, eklem kireçlenmesini önler ve vücutta biriken ürik asitleri uzaklaştırır. ,Mevsiminde ve organik kiraz sayesinde vücutta biriken fazla ürik asitlerden kurtulursunuz ve gut hastalığının olumsuz etkilerini yok edersiniz.

UYARI!

Bu yazı bilgilendirme amacı ile hazırlanmıştır, tedavi amaçlı değildir. Herhangi bir hastalık durumunda önce doktorunuza başvurunuz…

Gut hastalığı kısaca bir eklem hastalığıdır. Peki Gut hastalığıyla nasıl başa çıkılır? Gut Hastalığı Belirtileri ve işaretleri nelerdir? bu sorularınızın yanıtını haberimizden detaylı olarak öğrenebilirsiniz.

Önemli Not: İçeriğimizde yer alan yazılı ve görsel içerikler farklı kaynaklardan derlenerek oluşturulmuş, öneri ve bilgilendirme yazısıdır. Kesin teşhis ve tedavi niteliği taşımamaktadır.

Gut Hastalığı nedir?

Gut (ayak baş parmağını da kapsadığında podagra olarak bilinir), ayırt edici özelliği tekrarlayan akut enflamatuvar artrit—kırmızı renkli, hassas, sıcak, eklem şişliği— olan bir tıbbi durumdur. En sık etkilenen bölge, ayak başparmağının tabanındaki tarak kemiği-parmak kemiği eklemidir (vakaların yaklaşık %50’si). Bununla birlikte kireçlenme, böbrek taşı veya ürat nefropati şeklinde de var olabilir. Gutun sebebi kanda ürik asit düzeylerinin yükselmesidir. Ürik asit kristalleşir ve kristaller eklemlerde, tendonlarda ve çevre dokularda birikir.

Bu özgün kristallerin eklem sıvısında görülmesiyle klinik tanı doğrulanmış olur. Nonsteroidal antienflamatuvar ilaçlar (NSAİİ’ler), steroidler veya kolşisin ile yapılan tedaviler belirtileri iyileştirir. Akut atak geçtiğinde, hayat tarzındaki değişikliklerle ürik asit düzeyleri genelde düşer ve sık atak görülen kişilerde allopürinol veya probenesid uzun süreli koruma sağlar. Son on-on beş yıldır gutun sıklığı artmıştır ve hayatlarının bir döneminde Batıdaki popülasyonun yaklaşık %1-2’sini etkilemektedir. Bu artışın, popülasyondaki metabolik sendrom, daha uzun hayat süresi beklentisi ve beslenme düzenindeki değişiklikler gibi risk faktörlerinin artışına bağlı olduğu düşünülmektedir. Gut geçmişte “kralların hastalığı” veya “zengin hastalığı” olarak bilinmektedir.

Gut Hastalığı Belirtileri ve işaretleri nelerdir?

Gut birkaç şekilde var olabilir yine de en olağan şekli tekrarlayan akut enflamatuvar artrit (kırmızı, hassas, sıcak, şiş eklem) ataklarıdır.

En fazla ayak başparmağı tabanındaki tarak kemiği-parmak kemiği eklemi etkilenir ve vakaların yarısında görülür.

Topuk, diz, bilek ve parmak gibi diğer eklemler de etkilenebilir.

Eklem ağrısı genellikle 2–4 saat içinde gece başlar.

Gece başlamasının sebebi o zamanki düşük vücut sıcaklığıdır.

Yorgunluk ve yüksek ateşi içeren diğer belirtiler eklem ağrısıyla birlikte nadiren ortaya çıkabilir.

Uzun süre devam eden yüksek ürik asit düzeyleri (hiperürisemi), kireçlenme olarak bilinen sert, ağrısız ürik asit kristalleri birikimini içeren diğer belirtilere de neden olabilir. Yaygın kireçlenme, kemik aşınmasına bağlı olarak kronik artrite yol açabilir.

Yüksek ürik asit düzeyleri kristallerin böbreklerde çökelmesine yol açıp taş oluşumuna ve sonra da ürat netropatisine neden olabilir.

Gut Hastalığı Neden meydana gelir?

Gutun altta yatan nedeni hiperürisemidir. Bu durum beslenme düzeni, genetik yatkınlık veya ürik asit tuzları olan üratın yeterince atılmaması dahil birkaç nedene bağlı olarak ortaya çıkabilir.

Ürik asitin böbreklerden yeterince atılamaması vakaların yaklaşık %90’ında hiperüriseminin ana nedeni olmasına rağmen aşırı ürik asit üretimi %10’dan daha azında ana nedendir.

Hiperürisemisi olan kişilerin yaklaşık %10’unda, hayatlarının bir döneminde gut gelişir.

Bununla birlikte, hiperürisemi derecesine bağlı olarak risk değişiklik gösterir. Düzeyler 415 ve 530 μmol/l (7 ve 8.9 mg/dl) arasında olduğunda risk her yıl için %0,5 ve 535 μmol/l’den (9 mg/dl) daha yüksek düzeylere sahip kişilerde risk her yıl için %4,5’tir

Gut hastalığını tetikleyen nedenler

Aşırı alkol tüketimi

Hatalı ve aşırı beslenme (aşırı kırmızı et tüketimi)

Ani, şiddetli hastalık halleri

Yanlış diyet uygulanması

Eklem travmaları

İlaç tedavileri (aspirin, idrar söktürücü ilaçlar)

Geçirilen cerrahi operasyonlar

Gut Hastalığı nasıl ortaya çıkar?

Zamanla eklem sıvılarında ürik asit kristaller birikmeye başlar ve Gut ataklarına neden olur.

Genellikle her seferinde diz, dirsek ve el bileği gibi bir eklemi etkileyen bu ataklar daha çok ayak başparmağı ekleminde dayanılması oldukça zor ağrı, şişlik ve kızarma ile ortaya çıkmaktadır. Hastanın bu dönemde aspirin ve benzeri ilaçları alması son derece yanlıştır, çünkü aspirin ürik asitin vücuttan atılımını yavaşlatır.

Gut hastalığı çoğunlukla 40 yaş üstü erkeklerde görülmektedir. Kadınlarda ise çok nadiren menapoz sonrası gelişebilmektedir.

Gut hastalığıyla nasıl başa çıkılır?

Gut hastalığının tedavisinde diyet , ilaç ve çok nadiren de cerrahi tedavi uygulanmaktadır. Tedavi için önerilenler şöyle sıralanabilir:

Günde 2-3 litre su içilmelidir.

Aşırı kilolular kilo vermelidir.

Bol pürin içeren sakatat, konserve balık, deniz ürünleri, et suları alınmamalıdır. Beyaz etler ve sığır eti az miktarda alınabilir.

Ispanak, kuşkonmaz, mantar ve karnabahardan uzak durulmalıdır.

Alkol kesinlikle zararlıdır. Çay, kahve ve kakao az miktarda alınabilir.

Baklagiller için de bir uzmana danışılmalıdır.

İlaçlar ile kan ürik asit seviyelerinde tehlikeli yükselme önlenebilir.

Pürin İçeren Besinler

Gut hastalığı görselleri

Gut, genellikle ayak parmaklarında, ayaklarda, ayak bileklerinde veya dizlerde aralıklı ağrılı artritli kronik bir hastalıktır. Gut atakları eklemde ani ağrı atakları olup, hızla kırmızı, sıcak, şişmiş ve ağrılı hale gelir, eklem fonksiyonunda (yürüme gibi) ciddi sınırlama vardır. Başlangıçta, gut atakları genellikle bir eklemi etkiler ve ataklar arasındaki semptomların tam olarak giderilmesini sağlar. Daha sonraki aşamalarda gut atakları, üst ekstremitelerde olanlar da dahil olmak üzere birden fazla eklem içerebilir.Gut saldırıları günlük aktivitelerinizi sınırlayabilir ve hatta kalıcı eklem ve tendon hasarına neden olabilir. Kronik bir hastalık olan gut hastalığı hakkında bilmeniz gereken her şey.

Gut Hastalığı Nedeni Nedir?

Ürik asit vücutta doğal olarak bulunan kimyasal bileşikler olan pürinlerin parçalanması sırasında, yiyecek ve içeceklerde üretilir. Gut, kandaki aşırı ürik asitten (hiperürisemi) kaynaklanır. Ürik asit, eklemlerde ve dokularda biriken, iltihaplanma ve şiddetli ağrı ile sonuçlanan kristaller oluşturabilir. Ürik asit kristallerinin kronik birikmesi tophi adı verilen görünür yumrulara yol açar.

image

Gut Kimleri Etkiler?

Gut, 30’lu yaşlardan itibaren çoğunlukla erkekleri etkiler ve yaşla birlikte risk artar. Menopoza girene kadar kadınlarda daha az görülür. Gut genellikle böbrek hastalığı , yüksek tansiyon , obezite ve kalp hastalığı gibi diğer tıbbi durumlarla ilişkilidir . Çoğu zaman, hastaların guttan etkilenen aile üyeleri vardır. Et, deniz ürünleri ve alkol bakımından zengin diyetler de bir kişiyi gut hastalığına yatkın hale getirir.

Gut hastalığına neden tedavi etmeliyiz?

Gut, ilaç ve yaşam tarzı değişiklikleri ile kolayca yönetilebilir. Gut atakları şiddetli ağrıya neden olur, yürüyüş dahil günlük aktiviteleri sınırlar ve işinizi, sosyal hayatınızı ve ruh halinizi muazzam bir şekilde etkiler. Tekrarlayan gut atakları eklemlerde ve tendonlarda kalıcı hasara neden olabilir. Ek olarak, yüksek ürik asit seviyeleri böbrek taşları ve böbrek problemlerine, kalp hastalığı riskinin artmasına ve kardiyovasküler mortalitenin artmasına neden olabilir.

Sağlıklı bir kiloyu korumak ve düzenli egzersiz yapmak gibi bazı yaşam tarzı değişiklikleri yaparak gutu yönetebilirsiniz . Ek olarak, günde altı ila sekiz bardak su için ve dengeli bir diyet yapın . Kaçınılması gereken yiyecek ve içecekler arasında alkol (özellikle bira), meyve suları ve alkolsüz içecekler ile et, hayvan organları ve deniz ürünleri yer alır.

image

Gut Hastalığı Tedavisi 

Akut gut atakları aşağıdaki gibi ilaçlarla tedavi edilir:

  • Kolşisin
  • Steroid olmayan antienflamatuar ilaçlar (NSAID’ler), örneğin, naproksen, diklofenak ve indometasin
  • Etkilenen eklemlere oral prednizolon veya steroid enjeksiyonu gibi kortikosteroidler

Yukarıdaki tüm ilaçların her hasta için uygun olmadığını belirtmek önemlidir. İlaç alerjileri ve böbrek hastalığı gibi faktörler, bazı ilaçlardan kaçınılması gerektiği anlamına gelebilir. Uygun tedavi için doktorunuza danışın.

Ürik asidin azaltılması gut tedavisinin temelini oluşturur ve saldırıları azaltır. İyi bir hedef ürik asit seviyesi, litre başına 360 mikromolden (µmol / L) veya tofisi olan hastalarda 300 umol / L’den düşüktür. Allopurinol, febuksostat veya probenesid gibi ilaçlar kullanılabilir. Yine, doktor sizin için en uygun ilaca karar vermek için tıbbi geçmişinizi gözden geçirecektir.

25 Mart 2019

İnsan sağlığını tehdit eden pek çok hastalık bulunuyor ve bunların birçoğu günlük yaşamımızı olumsuz etkileyerek hayatımızı zorlaştırıyor. Son dönemde adından sıkça söz edilen ve gündeme gelen bu tarz rahatsızlıklardan biri de gut hastalığı. Halk arasında padişahların hastalığı olarak da bilinen gut, eklemlerde meydana gelen bir tür iltihaplanma sonucunda ortaya çıkıyor. Peki, gut hastalığı nedir ve gut hastalığının belirtileri nelerdir? Gut hastalığının tedavisi nasıl yapılır? Birlikte gut hastalığını incelemeye ne dersiniz?

Gut Hastalığı Nedir?

Bu hastalık genel olarak tanınsa da herkesin aklındaki sorulardan biri Gut hastalığı nedir olarak öne çıkıyor. Gut hastalığı, bir çeşit eklem iltihabıdır. Damla hastalığı olarak da ifade edilen gut, et, süt, yoğurt, peynir ve deniz ürünleri gibi protein değeri yüksek olan besinlerin yoğun şekilde tüketilmesi ile ortaya çıkıyor. Bu nedenle zengin hastalığı olarak da biliniyor. Erkeklerde, kadınlara oranla daha sık olarak görülüyor. Ancak menopoz döneminden sonra kadınların da gut hastalığına yakalanma oranının arttığını unutmamak gerekiyor. Genetik ve çevresel faktörlere göre ortaya çıkan metabolik sendromun da bir parçası olan gut hastalığı; genelde kolesterol yüksekliği, yüksek tansiyon, aterosklerotik kalp hastalığı ve obezite gibi sağlık sorunlarıyla birlikte görülüyor.

Gut Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Gut hastalığı belirtileri olarak ilk öne çıkan, sabaha karşı başlayan yoğun eklem ağrıları oluyor. Bunun dışında eklemlerin şişmesi ve ağrıların başlaması sonucunda gece uyku bölünmeleri yaşanabilir. Öte yandan böbreklerden kaynaklanan bir gut hastalığı varsa; karın ve bel ağrıları, idrarda kan ile taş gibi belirtiler de olabilir. Gut hastalığına erken teşhis konulmadığı ve tedavi sürecine başlanmadığı takdirde ise ağrıların kronikleşmesi kaçınılmaz olacaktır. Bu nedenle gut hastalığı tedavisi için erken teşhis çok önemlidir. Bunun dışında dikkatsiz beslenme, aşırı alkol tüketimi, eklem travmaları, bilinçsiz diyet uygulamaları, daha önceden geçirilen cerrahi operasyonlar ve hekim kontrolünde olmayan ilaç kullanımı gut hastalığını tetikleyen etkenler arasında yer alır.

Gut Hastalığı Nedenleri Nelerdir?

Gut hastalığına neden olan ana etken vücuttaki ürik asidin birikmesi ya da yeterli oranda dışarıya atılamamasıdır. Eğer ürik asit belirli bir seviyeye ulaşırsa, yapılacak önce kan ardından da eklem tetkikleri sonucunda doktorunuz gut olduğunuza karar verebilir. Gut hastalığının diğer nedenleri arasında bireylere göre değişen metabolik sorunlar sayılabilir. Bazı hastalıklarla birlikte başlayan ve seyreden gut, yaşa ve bireyin genel durumuna göre ortaya çıkabilmektedir. Genetik de göz ardı edilmemesi gereken bir faktördür. Bazı durumda gut, doğuştan gelen hastalıklarla birlikte de görülmektedir.

Gut Hastalığı Tedavisi Nasıl Yapılır?

Gut hastalığı nedir ile birlikte akla gelen diğer sorulardan biri de gut hastalığı tedavisinin nasıl yapıldığıdır. Bu tedavi akut ataklar sırasında ve arasında olmak üzere iki şekilde yapılır. Ataklar sırasında oluşan ağrıya paralel olarak antienflamatuar ilaçlar kullanılır. Kişinin hastalık derecesine göre değişen ilaçlar, tedavinin ilk etabında oldukça önemli bir rol oynar. Bu dönemde kişi kendisini yoran spor dallarından uzak durmalıdır. Çünkü aşırı yorgunluk vücut direncinin düşmesine ve atakların tekrar etmesine sebep olur. Ayrıca uzmanlar ilaçların yanı sıra bol sıvı tüketimini de önerirler. İkinci bir tedavi yöntemi ise diyettir. Diyetisyen kontrolünde gerçekleştirilen diyet programı, gut hastalığının etkilerinin hafiflemesine önemli ölçüde yardımcı olur.

image

20

Gut hastalığı diğer bir deyişle kral hastalığı, herkesi etkileyebilecek yaygın ve karmaşık bir artrit şeklidir.Eklemlerde ani, şiddetli ağrı atakları, şişlik, kızarıklık ve hassasiyet, sıklıkla ayak başparmağının tabanındaki eklem ile karakterizedir.

Ürik asit vücutta bulunan purin içerikli maddelerin yıkımı sonrası ortaya çıkan son üründür.Özellikle et de deniz ürünlerinde yüksek miktarda bulunan ürik asitin atılımında yaşanan çeşitli problemler sonucu kandaki ürik asit artar(hiperürisemi).Artan ürik asit eklemlere sızar ve eklemlerde iltihaplanmaya başlar.Eklemlerde görülen bu iltihabi duruma gut hastalığı adı verilir.Başta romatizmal hastalık gibi görünse de aynı zamanda metabolik bir hastalıktır.

Gut hastalığının diğer adı kral hastalığıdır.Bu adın verilmesi et ve şeker tüketimi ile alakalıdır.

Akut Gut

Hastalık aniden başlar ve 5-10 gün sürer.Eklemlerde şişlik ve ağrı görülür.Bu aşamada, biriken ürat kristalleri akut inflamasyona ve yoğun ağrıya neden olur.Bu ani atak “alevlenme” olarak adlandırılır ve normalde 5 ila 10 gün sürdükten sonra geçer.Stres,alkol,uyuşturucu ve soğuk hava durumu tetikleyebilir.

İnterkritik – İnterval Gut

Bu aşama, akut gut atakları arasındaki dönemdir. Sonraki alevlenmeler aylarca veya yıllarca ortaya çıkmayabilir.Ancak tedavi edilmezse, zamanla daha uzun sürebilir ve daha sık ortaya çıkabilir.Bu evrede, dokuda başka ürat kristalleri birikebilir.

Kronik Gut

Ataklar sıklaşır ve tedavi olunmaması durumunda kalıcı şişlik,ağrı ve hareket kısıtlığı oluşur.

Tofüslü Gut

Hastalığın ilerlemesiyle birlikte eklemlerde ve eklem çevrelerinde aşırı miktarda ürik asit birikir ve tofüs denilen büyük şişlikler oluşur.Beraberinde şiddetli ağrılar ve kızarıklıklar görülür.

Kronik tofasöz gut hastalığın ilerlemesiyle ortaya çıkmaktadır.Eklemlerde ve eklem çevrelerinde aşırı miktarda ürik asit birikir ve tofüs denilen büyük şişlikler oluşur.Beraberinde şiddetli ağrılar ve kızarıklıklar görülür.

Psödogut

Psödogut belirtileri normal guta benzeyen bir eklem iltihabı türüdür.Psödogut belirtileri gut hastalığına çok benzer,ancak alevlenmeler genellikle daha az şiddetlidir.

Gut ve psödogout arasındaki en büyük fark, eklemlerin ürat kristalleri yerine kalsiyum pirofosfat kristalleri tarafından tahriş olmasıdır.

image

  1. Çeşitli nedenler sonucu ürik asidin vücuttan atılamaması ve eklemlerde birikmesi,
  2. Böbrek rahatsızlıkları,
  3. Sağlıksız beslenme(Özellikle aşırı et ve deniz ürünleri tüketimi),
  4. Aşırı alkol tüketimim,
  5. Bireyin gördüğü ve görmekte olduğu ilaç tedavileri,
  6. Eklem travmaları.

Gut herkesi etkileyebilir.Bu hastalık genellikle erkeklerde kadınlardan daha erken ortaya çıkar.Kadınlarda ise menopozdan sonra ortaya çıkar.Erkekler, hayatlarının çoğunda daha yüksek ürik asit seviyelerine sahip oldukları için kadınlardan üç kat daha fazla etkilenirler.Kadınlar bu denli seviyedeki ürik asitlere menopozdan sonra ulaşırlar.

Gut hastalığı bazı kronik rahatsızlığı (hipertansiyon,metabolik sendrom,böbrek hastalığı) bulunan bireylerde riski arttırmaktadır.Riski arttıran diğer faktörler şunlardır:

  • Obezite:Obez bireylerde ürik asit birikimi fazla olduğundan Gut hastalığı yönünden riskli kabul görünürler.
  • İlaç Kullanımı:Hipertansiyonda kullanılan diüretikler,düşük doz aspirin ve immün baskılayıcı ilaçlar ürik asit birikimine neden olabileceğinden dikkatli kullanılmalıdır.
  • Aile Öyküsü:Ailede Gut hastalığına sebebiyet verebilecek herhangi bir kronik hastalık öyküsü diğer bir risk faktörüdür.
  • Yaş ve Cinsiyet:Erkeklerde özellikle 30 ila 50 yaş aralığında görülme riski kadınlara göre fazladır.Ancak kadınlarda menopozdan sonra risk artmaktadır.
  • Konjestif Kalp Yetmezliği
  • Diyabet
  • Hipertansiyon (yüksek tansiyon)
  • Böbrek Hastalığı

Aşağıdaki durumlarda gut gelişme olasılığınız daha yüksektir:

  • Hayvansal protein bakımından zengin bir diyet tüketenler,
  • Önemli miktarda alkol kullananlar,
  • Diüretik (idrar söktürücü) ilaç kullananlar.

Hastalığı başta belirti vermeyebilir.Hatta bazı insanlarda asemptomatiktir.Ancak daha sonra ani başlayıp kronik hale gelebilecek bir seyir görülebilir.

  • Eklem ağrıları (Özellikle ayak bileğinde ve başparmağında görülen şiddetli ağrı,şişlik.Aynı zamanda ağrıların çoğu gece yarısı görülmekle birlikte aşırı yanma görülmesi)
  • Şişlik ve kızarıklık (Ayak başparmağı dışında kol ve bacaklardaki eklemlerde de görülebilmektedir.İlerleyen dönemlerde,oluşan şişlik hastanın hareketini kısıtlayabilecek düzeye ulaşmaktadır.)
  • Böbrekte ürik asit birikimi sonucu oluşan gut hastalığında idrarda kan ve taş görülmekle birlikte şiddetli bel,karın ağrıları yaşanabilir.
  • Enflamasyon: Etkilenen eklem veya eklemlerlerde enfeksiyon görülür.
  • Sınırlı hareket kabiliyeti: Gut ilerledikçe eklemlerinizi normal şekilde hareket ettiremeyebilirsiniz.
  • Aşırı hassasiyet:Etkilenen eklemin üzerindeki deriye dokunurmada hassasiyet vardır.Etkilenen eklemin üzerine giysi giymek veya hafif bir battaniyeyle örtmek bile şiddetli ağrıya neden olabilir.
  • Uykusuzluk:Gecenin ortasında gutun alevlenmesi kişiyi uykusundan alıkoyabilir.Sıklıkla ayak başparmağı etkilenen kişi, üzerinde duran bir çarşafı bile tolere edemez.
  • Grip benzeri semptomlar:Gut atağı ateş, yorgunluk ve genel bir rahatsızlık hissine neden olabilir.Bu grip benzeri semptomlar, birden fazla eklem iltihabında görülebilir.

Gut Neden Geceleri Alevlenir?

Gecenin ortasında gutun alevlenmesi ve kişiyi derin bir uykudan uyandırması nadir değildir.700’den fazla gut hastasının katıldığı bir araştırmada, alevlenmelerin gece yarısı ile sabah 8 arasında, sabah 8 ile akşam 4 arasında olduğundan 2,4 kat daha fazla olduğunu tespit edildi.

Araştırmacılar, gut ataklarının genellikle geceleri meydana geldiğini, çünkü:

  • Ürik asidin daha düşük sıcaklıklarda kristaller oluşturması daha olasıdır.Vücudun ısısı uyku sırasında hafifçe düşerek kristal oluşumunu teşvik eder.
  • Uyku sırasında solunum hızı yavaşlar ve akciğerler daha az karbondioksit çıkarır.Fazla karbondioksit kanın biraz daha asidik olmasına neden olabilir.Solunum asidozu adı verilen bu durum ürik asit kristallerinin oluşumunu teşvik edebilir.
  • Uyku apnesi olan kişiler daha az oksijen alır, bu da vücudun pürin üretiminde artışa ve hiperürisemiye neden olabilir.
  • Vücudun kortizon seviyeleri uyurken düşme eğilimindedir.Kortizon iltihabı baskılar ve kortizondaki düşüş gut iltihabına sebep olabilir.

Tüm bu maddeler tamamen tahmin ve araştırmalara bağlıdır.Henüz kesinlik kazanmamıştır.

Normal koşullarda insanda bulunması gereken en yüksek ürik asit miktarı 7 mg/dl’dir.Bu değerin üzeri hiperürisemi olarak adlandırılmaktadır.Hastalığın bulunduğu düşünülen bireylerde ürik asidin yüksek olması tek başına tanı konmasında yeterli değildir.Çünkü hastalığın bulunmadığı birçok insanda ürik asit miktarı yüksek olabilir.Bunun için hastalığın düşünüldüğü eklemden sıvı alınması,kan ve idrar testleri,fizik muayene ve ultrasonografi,MR,Röntgen gibi radyolojik grafilerle değerlendirilmesi gerekir.

Hastalığın tedavi yöntemleri bireyin yaş,cinsiyet,ilaç kullanımı,beslenme,kronik rahatsızlıkları,böbrek fonksiyonları gözönüne alınarak yapılmalıdır.Tedavide ağrı ve iltihabı azaltmak için Antiinflamatuar,Kortikosteroid,Kolsişin tedavisi yapılabilir.Ayrıca idrarla ürik asit atılımı için de ilaçlar kullanılabilmektedir.İlaç tedavisine ek olarak özellikle obez bireyler için diyet ve egzersiz programı hazırlanmalı,etkin tedavi ile hastalığın kısa sürede iyileşme sürecine girebileceği unutulmamalıdır.

image
Görsel Kaynağı-Çeviri Yapılmıştır
  • Alkolden kaçının veya alkolü sınırlayın

Alkol tüketmek hiperürisemi ve gut atağı riskini artırır.Sadece bir veya iki bardak bira, şarap veya sert likör gut krizi olasılığını artırabilir ve tüketilen içecek sayısı arttıkça risk de artar.

  • Bolca su için

Su alımını artırmak böbreklerin sağlıklı kalmasına ve ürik asidin vücuttan atılımına yardımcı olacaktır.Önerilen günlük sıvı alımı, bir bireyin yaşına, kilosuna, cinsiyetine ve diğer faktörlere bağlı olarak değişir.

  • Fazla kiloları verin ve kilonuzu koruyun

Diyet ve egzersiz yoluyla sağlıklı bir şekilde kilo vermek ve bunu sürdürmek, gut riskini azaltmaya yardımcı olur.

Araştırmalara göre, obezite ameliyatı sonrasında olduğu gibi ani kilo kaybının kısa vadede gut atağı olasılığını artırabileceğini görülmüştür.Uzun vadede sağlıklı bir şekilde kilo vermek en iyi seçenektir.

  • Gut hastalığını tetikleyebilecek gıdalardan kaçının

Gut hastalığına yatkın kişiler; deniz ürünleri, kırmızı etler, sakatatlar ve şekerli içecekler-yiyecekler gibi belirli gıdalardan kaçınarak kan dolaşımındaki ürik asit oluşumunu önleyebilir.

  • Gut hastalığını tetikleyen ilaçlardan kaçının

Diüretikler gibi bazı ilaçlar hiperürisemi ile ilişkilidir.Bu ilaçları alan veya halihazırda gut hastası olan kişiler doktorun önerilerine göre bir tedavi planı uygulayabilir.

Kaynakça:

  • https://www.medicalnewstoday.com/articles/144827
  • https://www.cdc.gov/arthritis/basics/gout.html/
  • https://www.medicalpark.com.tr/gut-hastaligi-nedir-belirtileri-ve-tedavi-yontemleri-nelerdir/hg-1829
  • https://www.arthritis-health.com/types/gout/all-about-gout-symptoms-diagnosis-treatment/

Sence Nasıl?

Ссылка на основную публикацию
Похожие публикации