Андрей Смирнов
Время чтения: ~24 мин.
Просмотров: 0

Fibromiyalji Testi Nasıl Yapılır? Fibromiyalji Olduğumu Nasıl Anlarım?

Fibromiyalji nedir? Fibromiyalji nasıl bir hastalıktır? Fibromiyalji belirtileri ve nedenleri nelerdir? Fibromiyalji tedavisi hakkında bilgi.

image

Advertisement

Fibromiyalji

Fibromiyalji, yorgunluk, uyku, hafıza ve ruh hali sorunları eşliğinde yaygın kas-iskelet sistemi ağrısı ile karakterize bir hastalıktır. Araştırmacılar, beyninizin ağrı sinyallerini işleme şeklini etkileyerek fibromiyaljinin ağrılı hisleri artırdığına inanıyor.

Belirtiler bazen fiziksel bir travmadan, ameliyattan, enfeksiyondan veya önemli psikolojik stresten sonra başlar. Diğer durumlarda, semptomlar zaman içinde tek bir tetikleyici olay olmadan yavaş yavaş birikir.

Kadınlarda fibromiyalji gelişmesi erkeklerden daha fazladır. Fibromiyalji hastalarının çoğunda gerginlik baş ağrıları, temporomandibular eklem (TME) bozuklukları, irritabl barsak sendromu, anksiyete ve depresyon vardır.

Fibromiyalji için bir tedavi olmasa da, çeşitli ilaçlar semptomların kontrolüne yardımcı olabilir. Egzersiz, rahatlama ve stres azaltma önlemleri de yardımcı olabilir.

Advertisement

Fibromiyalji Belirtileri

Fibromiyalji belirtileri şunlardır:

Yaygın ağrı

Fibromiyalji ile ilişkili ağrı genellikle en az üç ay süren sabit bir donuk ağrı olarak tanımlanır. Yaygın olarak kabul edilmek için ağrı vücudunuzun her iki tarafında ve belinizin üstünde ve altında meydana gelmelidir.

Yorgunluk.

Fibromiyalji hastaları, uzun süre uyuduğunu bildirmelerine rağmen, sıklıkla yorgun uyanırlar. Uyku sık sık ağrıyla bozulur ve fibromiyaljili birçok hasta, huzursuz bacak sendromu ve uyku apnesi gibi başka uyku bozukluklarına sahiptir.

Bilişsel zorluklar.

Yaygın olarak “fibro sis” olarak adlandırılan bir semptom, zihinsel görevlere odaklanma, dikkat etme ve konsantre olma becerisini etkiler.

Fibromiyalji sıklıkla, diğer ağrılı durumlar ile birlikte bulunur:

Advertisement

image

Nedenleri

Doktorlar fibromiyaljiye neyin neden olduğunu bilmiyorlar, ancak büyük olasılıkla hastalıkla birlikte işleyen çeşitli faktörleri içeriyorlar. Bunlar şunlardır:

Genetik. Fibromiyalji hastalarının, ailelerinde de hastalığın bulunma sıklığı, kişileri hastalığın gelişimine daha duyarlı hale getirebilecek bazı genetik mutasyonlar olabilir.

Enfeksiyonlar. Bazı hastalıkların fibromiyaljiyi tetiklediği veya daha da kötüleştirdiği görülmektedir.

Fiziksel veya duygusal travma. Fibromiyalji bazen araba kazası gibi fiziksel bir travma ile tetiklenebilir. Psikolojik stres de durumu tetikleyebilir.

Neden ağrıyor?

Araştırmacılar, tekrarlanan sinir stimülasyonunun fibromiyalji hastalarının beyinlerinin değişmesine neden olduğuna inanıyor. Bu değişiklik, beyindeki ağrıyı işaret eden bazı kimyasalların (nörotransmiterler) seviyelerinde anormal bir artış içerir. Ek olarak, beynin ağrı reseptörleri, bir tür ağrı hafızası geliştiriyor ve daha hassas hale geliyorlar. Bu da ağrı sinyallerine aşırı tepki verebilecekleri anlamına geliyor.

Risk faktörleri

Fibromiyalji için risk faktörleri şunları içerir:

Cinsiyet: Fibromiyalji, kadınlarda erkeklerden daha sık görülür. Aile öyküsü: Bir akraba da böyle bir duruma sahipse, fibromiyalji gelişme olasılığı daha yüksek olabilir. Diğer bozukluklar: Osteoartrit, romatoid artrit veya lupus varsa, fibromiyalji gelişme olasılığı daha yüksektir.

Komplikasyonlar

Fibromiyalji ile ilişkili ağrı ve uyku eksikliği evde ya da işte çalışabilme yeteneğinizi etkileyebilir. Sıkça yanlış anlaşılan bir durumla başa çıkma konusundaki hüsran da depresyon ve sağlıkla ilgili endişe ile sonuçlanabilir.

Advertisement

Fibromiyalji pek çok şikayete yol açabilen, tanı konulması zor bir hastalıktır. Başlıca belirtileri vücudun büyük kısmını etkileyen ağrı ve yorgunluktur. Diğer pek çok hastalık da ağrı ve yorgunluk yapabilir. Fibromiyaljiye kesin tanı koyduran, onu diğer rahatsızlıklardan ayıran bir laboratuvar veya görüntüleme tetkiki bulunmaz. Bu nedenle uzun süreli yaygın ağrı ve halsizlik şikayeti olan pek çok kişi sorunlarının nedenini bilemeden doktor doktor gezer. Ancak fibromiyalji testi olarak kabul edebileceğimiz tanı kriterleri mevcuttur ve yazımızın konusunu oluşturmaktadır.

Fibromiyalji için Hangi Doktora Gidilir?

Aslında fibromiyalji belirtilerine dikkat eden tecrübeli bir doktor şikayetleri dinleyerek ve fizik muayene ile tanıyı koyabilir. Ülkemizde fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanları fibromiyalji hastaları ile en çok karşılaşan, bu tanıyı en çok koyan ve tedavisini düzenleyen doktorlardır. Bu nedenle kendinizde fibromiyalji olabileceğini düşünüyorsanız gitmeniz gereken bölüm fizik tedavi ve rehabilitasyondur.

Fibromiyalji Tanısı Nasıl Konulur?

Doktor muayenede ilk olarak sizin şikayetlerinizi dinler. Ağrının yeri, ne zamandır olduğu, arttıran ve azaltan faktörleri sorar. Halsizlik, dikkat dağınıklığı, net düşünememe gibi belirtiler önemli olabilir. Tanı konulmuş hastalıklarınızı, ailenizde romatizmal hastalık olup olmadığını sorabilir.

Prof. Doktor Engin Çakar

Fizik muayenede bel, boyun ve eklem muayenesi yapabilir. Kaslarda ve vücudun belli noktalarında basınçla ortaya çıkan ağrıyı değerlendirebilir. 1990 yılından 2000’li yıllara dek uzun süre fibromiyalji tanısı konulurken insan vücudunda belirlenmiş olan 18 noktadaki hassasiyet değerlendirilirdi. Bu 18 noktanın 11’inde bastırmakla ağrı oluşması fibromiyalji tanısı için gerekliydi. Günümüzde fibromiyaljiye tanı koymak için başka kriterler kullanılsa da hassas nokta muayenesine önem veren doktorlar da bulunmaktadır.

Fibromiyalji ile Karışabilecek Hastalıklar

Fibromiyalji gibi ağrı, kas tutulması ve yorgunluk yapan sık görülen rahatsızlıklardan bazıları şunlardır:

Hipotiroidi: Guatr olarak da bilinen, boynumuzun ön tarafındaki tiroid bezinin az çalışmasına bağlı tiroid hormonu eksikliği fibromiyaljiyi taklit edebilir.

Romatoid artrit: Bağışıklık sisteminin eklemlere saldırması nedeniyle oluşan kronik iltihaplı bir romatizmal hastalıktır. Özellikle el ve ayak eklemlerinde ağrı ve şişlik olur. Halsizlik de görülebilir.

Sistemik Lupus Eritematozus: Romatoid artrit gibi eklemleri tutabilen diğer bir iltihaplı romatizmadır. Güneşe hassasiyet, cilt döküntüleri, kansızlık, böbrek hastalığı gibi farklı belirtileri de olur.

Ankilozan spondilit: Bel romatizması olarak da ifade edebileceğimiz ankilozan spondilit özellikle 45 yaşından gençlerde uzun süredir devam eden (kronik) bel, kalça ve sırt ağrılarında akılda tutulmalıdır. Sabah omurga tutulmuş vaziyette uyanmak ve tutukluğun yarım saatten uzun sürmesi, hareket ettikçe şikayetlerin azalması tipiktir.

Eklem kireçlenmesi: Osteoartrit özellikle yaşlılarda, yıllar içinde meydana gelen eklem yıpranmalarının birikimi sonucu gelişen bir sorundur. Diz, ayak, kalça, omuz, başparmak kökü ve el parmaklarının uç eklemlerinde ağrı ve şekil bozukluğu yapabilir.

Polimiyaljia romatika: 50 yaşından yaşlılarda görülen bir yumuşak doku romatizmasıdır. Ortalama görülme yaşı 70’dir. Her iki omuzda ağrı, sabah 45 dakikadan uzun süren tutukluk, kalça ağrısı, kanda sedimentasyon denilen iltihabi göstergenin yüksek olması gibi belirti ve bulgularla tanı konulur.

Miyofasiyal ağrı sendromu: Kaslarda tetik noktalarla karakterize ağrılı bir durumdur. Ağrı vücudun genelini etkilemez, belli bir bölgeyi tutar.

Yukarıdakiler ve burada sayamadığımız başka olası hastalıkları dışlamak için doktor kan tetkiki, idrar tetkiki, akciğer filmi, emar görüntüleme (MRG) gibi tetkikler isteyebilir.

Fibromiyalji Testi Nasıl Yapılır?

Eğer şikayetleriniz fibromiyalji ile uyumlu ise ve yapılan araştırmalar sonucunda durumu açıklayan başka bir sorun belirlenemezse fibromiyalji tanısı koymak için iki aşamalı bir değerlendirme yapılmaktadır. Bu değerlendirme 2010 yılında Amerikan Romatoloji Derneği tarafından önerilmiştir.

İlk aşamada vücudun hem sağ hem de sol yanında, belin hem aşağısında hem de yukarısında ağrı olup olmadığına bakılır. 19 vücut bölgesi sayılarak son bir hafta içerisinde ağrı hissedip hissetmediğiniz sorgulanır. Buna yaygın ağrı indeksi (widespread pain index = WPI) denilir. WPI’da 0’dan 19’a kadar bir puan alırsınız. Fibromiyaljide ağrı açısından sorgulanan bölgeler şunlardır:

  • Sağ omuz kuşağı
  • Sol omuz kuşağı
  • Sağ kol (omuzla dirsek arası)
  • Sol kol (omuzla dirsek arası)
  • Sağ ön kol (dirsekle el bileği arası)
  • Sol ön kol (dirsekle el bileği arası)
  • Sağ kalça
  • Sol kalça
  • Sağ uyluk
  • Sol uyluk
  • Sağ bacak (dizle ayak bileği arası)
  • Sol bacak (dizle ayak bileği arası)
  • Sağ çene
  • Sol çene
  • Göğüs
  • Karın
  • Sırt
  • Bel
  • Boyun

İkinci aşamada şikayetlerin şiddeti (symptom severity = SS) değerlendirilir. Fibromiyaljinin üç anahtar belirtisi olan yorgunluk, sabah yorgun uyanma ve düşünme problemleri sorgulanır. Her şikayet için 0, 1, 2 veya 3 puan verilir. 0: hiç sorun yok; 1: hafif (gelip geçen) şikayetler var; 2: orta (çoğunlukla var olan); 3: ağır (günlük yaşamı etkileyecek ölçüde) anlamına gelir. SS puanı hesaplanırken fibromiyaljide daha nadir olarak görülen 40 kadar belirti de sorgulanır. Depresyon, anksiyete, karında kramp, kaşıntı, tat duyusunda değişiklikler, uyuşma hissi, baş dönmesi gibi belirtiler hiç olmamasından (0 puan) pek çok belirtinin bir arada bulunmasına (3 puan) kadar değerlendirilerek puan verilir. Sonuçta SS puanı 0’dan 12’ye kadar bir değer alabilir.

Eğer

  • WPI puanı 7 ya da fazlası ve SS puanı 5 veya fazlası ise ya da
  • WPI puanı 3’ten 6’ya kadarsa ve SS puanı 9 veya fazlası ise ve
  • Şikayetler aynı düzeyde en az 3 aydır devam ediyorsa ve
  • Belirtilere yol açabilecek başka bir hastalık yoksa

fibromiyalji tanısı konulabilir.

Fibromiyalji tanısı konulduktan sonra tedavi süreci başlar.

Okuma Süresi: 4 dakika

Fibromiyalji (iltihapsız kas romatizması) dokunmaya duyarlı yaygın ağrı ve hassasiyetle giden, sık görülen bir sağlık sorunudur. Vücudun belli bölgelerinde, ağrı ve hassasiyet oluşur, zamanla kaybolabilir veya yer değiştirir. Çoğunlukla hastaların, kronik (uzun süreli) yorgunluk ve uykusuzluk sorunları vardır.

  • Fibromiyalji insanların yüzde 2-4’ünü, genellikle kadınları etkiler.
  • Hastanın yakınmaları ve muayenede hassas nokta sayısı (18 noktadan 11’inde hassasiyet; 9-11 arasında ise diğer durumlarla birliktelik-spastik kolon, diş sıkma ve çenede kilitlenme, gerilim tipi baş ağrısı gibi), fibromiyalji tanısı için önemlidir.
  • Hastalığın tanı koyduracak herhangi bir test bulunmamaktadır. Ancak diğer benzer yakınmalara neden olabilecek hastalıklarından ayırt etmek için, laboratuvar testleri veya röntgen gerekebilir.
  • Tedavisinin olmamasına rağmen, ilaçlar ile belirgin rahatlama sağlamak mümkündür.
  • Hastalar aynı zamanda egzersiz ve yeterli uyku alma gibi kişisel yaklaşımlarla kendilerini daha iyi hissederek tedaviye katkı sağlarlar.

Fibromiyalji Nedir?

Fibromiyalji vücutta yaygın ağrı ve diğer belirtilere neden olan kronik bir sağlık sorunudur. Hastaların sıklıkla yakınmaları şunlardır:

  • Etkilenen eklem ve kaslarda dokunma veya bastırmakla ağrı
  • Yorgunluk
  • Uykusuzluk sorunları (dinlenmiş olarak uyanamamak)
  • Bellek ile ilgili problemler veya konsantre olamama

Bazı hastalar da:

  • Depresyon ya da anksiyete
  • Migren ya da gerilim tipinde baş ağrısı
  • Sindirim sorunları: İrritabl (huzursuz) barsak sendromu (spastik kolon) veya gastroözofageal reflü hastalığı
  • İrritabl (huzursuz) ya da aşırı aktif mesane
  • Pelvik ağrı
  • Temporomandibular bozukluk (yüz veya çene ağrısı, çenede diş sıkmaya bağlı ağrı ve kulakta çınlama gibi bir dizi belirtiler)

Fibromiyalji belirtileri ve onunla ilgili problemlerin şiddeti değişebilir veya zamanla azalarak kaybolabilir. Stresle genellikle semptomları kötüleştirir.

Fibromiyalji Neden Olur?

Fibromiyaljinin nedeni tam olarak bilinmemektedir. Belli kişilik özelliğinde daha çok ortaya çıkar. Fibromiyaljili hastalar; hassas, duygusal ve kırılgan bir psikolojik yapıya sahiptir. Herkesin derdini dert edinen, duyarlı yapıları vardır. Mükemmeliyetçi kişilikleri nedeniyle etraftaki olumsuzluklardan çok etkilenirler; bu nedenle evliliklerinde, aile içinde, arkadaş ilişkilerinde veya iş yerinde sorunlar yaşarlar. Bu sorunlar o kadar stres yaratır ki zamanla yapması gereken işlere konsantrasyonları azalır ve unutkanlık, hafıza problemleri yaşamaya, iş değiştirmelere başlar. Her insanda hastalık farklı seyredebilir. Fibromiyaljili aileler (anneler ve çocukları gibi) olabilir. Belli genleri taşıyanlar, fibromiyaljiye daha yatkın olabilir; fakat genler tek başına, fibromiyaljiye neden olmaz.

Genellikle fibromiyaljiyi, tetikleyen bazı nedenler vardır. Bunlar omurga problemleri, artrit, yaralanma, trafik kazası veya başka türde fiziksel stres olabilir. Duygusal stres de bu hastalığı tetikleyebilir. Vücudun “spinal kord ve beyinle” iletişimi sonucunda, beyinde bazı kimyasallar ve proteinlerin düzeyleri değişebilir. Fibromiyaljili kişide, sanki beynin ağrı işleme merkezlerinde “ses kontrolünün” çok yüksek açılması gibi bir şeydir.

Fibromiyalji Kimlerde Görülür?

Fibromiyalji, kadınlarda fazla görülse de erkeklerde de görülebilir. Her 10 kadına karşılık 1 erkete görülür. Orta yaş grubunda fazladır; ancak ergenlik yılları veya yaşlılıkta da ortaya çıkabilir. Küçük çocuklarda yaygın vücut ağrısı ve yorgunlukla bulgu verebilir.

Bir romatizmal hastalığı (eklem, kas ve kemikleri etkileyen bir sağlık sorunu) olanlarda, fibromiyalji riski daha fazladır. Bu osteoartrit, lupus, romatoid artrit veya ankilozan spondilit olabilir.

Fibromiyalji Nasıl Teşhis Edilir?

Yakınmalarınıza bakarak fibromiyaljiden şüphelenilebilir. Muayenede bazı vücut noktalarına, dokunmakla hassasiyet veya bastırmakla ağrı vardır. Ağrıya neden olabilecek diğer hastalıkları (Sjögren sendromu, polimiyaljia romatika, gibi) ekarte etmek için bazı tanı testleri gerekebilir. Fibromiyaljide, inflamasyon (iltihap) belirtileri görülmez.

Yaygın ağrı, fibromiyaljinin ana özelliği olduğundan, doktorunuz sizden ağrıyı tarif etmenizi isteyecektir. Bu fibromiyaljideki ağrı özelliğinin, kas ve eklem ağrısına neden olan diğer hastalıklar arasındaki farkı anlamaya yardımcı olabilir. Örneğin, hipotiroidi, Sjögren sendromu, polimiyaljiya romatika, bazen fibromiyaljiyi taklit edebilir. Romatoloğa başvurmanız durumunda, karışabilecek bu gibi hastalıkları ayırt etmek de daha kolay olacaktır.

Fibromiyalji Nasıl Tedavi Edilir?

Fibromiyaljinin tek bir ilaçla tedavisi yoktur. Amerikan Romatoloji Cemiyeti (ACR)’nin önerdiği tedavi: kişinin psikolojik durumunu ve ağrı algısını düzenleyen ilaçlardan biri (duloksetin, Lyrica), davranış tedavisi (bilişsel veya kognitif tedavi) ve egzersizden oluşan üçlüden oluşur.

İlaçlar: ABD Gıda ve İlaç İdaresi (FDA); fibromiyalji tedavisi için üç ilacı onaylamıştır. Bunlardan ikisi; Duloksetin ve Milnasipran: beyinde ağrı algısını kontrol eden maddeler üzerinden (serotonin ve norepinefrin) etki eder. Ayrıca amitriptilin, cyclobenzaprine veya venlafaksin de fibromiyalji tedavisinde etkilidir. Bu ilaçların yan etkileri hakkında doktorunuzdan bilgi alabilirsiniz. Fibromiyalji için onaylanmış diğer ilaç, pregabalin (Lyrica) ‘dir. Ağrının iletilmesini sağlayan sinir hücrelerinin, aşırı aktivitesini bloke (baskılar) eder. Benzer başka bir ilaç, gabapentin (Neurontin)’dir.

Bazı durumlarda, fibromiyaljideki ağrı için, asetaminofen veya steroid olmayan anti-inflamatuar ilaçlar (NSAİİ) kısa süreli veya gerektiğinde kullanılabilir.

Diğer Tedaviler: Tai Chi ve yoga, fibromiyalji semptomlarını azaltabilir. Açık hava yürüyüşleri önerilir.

Bilişsel terapi (davranış değişikliği ve pozitif düşünce odaklı terapi türü) oldukça faydalıdır.

Akapunktur ve masaj tedavilerinden fayda görebilirler.

Fibromiyaljili Hastalara Öneriler:

  • Tek başına ilaç tedavisinin faydası yoktur. Siz yapacaklarınızla, kendi tedavinize çok fazla katkıda bulunabilirsiniz.
  • Uyku düzeninize önem gösterin. Her gün aynı saatte uyuyun ve uyanın.
  • Günlük kafein miktarını azaltın, sabah saatlerinde kahve ve çay tüketin ve sigarayı bırakın.
  • Düzenli egzersiz; fibromiyalji tedavisinin çok önemli bir parçasıdır. Düzenli egzersiz, genellikle ağrı belirtilerini ve yorgunluğu azaltır. Başlarda biraz zor olsa da, düşük tempoda başlayıp yavaş yavaş artırın. Kendinize gün içinde egzersiz fırsatları yaratarak günlük rutininiz haline getirin. Örneğin, yürüme merdiveni veya asansörler yerine merdivenleri kullanın. Arabanızı daha uzağa park ederek yürüyüş mesafenizi artırın. Yüzme, su içi aerobik ve / veya germe egzersizleri yapın. Başlangıçta egzersiz rutini oluşturmak zaman alacaktır. Sadece hareketli olun, aktif kalın ve pes etmeyin!
  • Yapmaktan zevk alacağınız sizi rahatlatan uğraşlar edinin ve bunları stresli ve ağrılı zamanlarda yapın.
  • Kendinizi eğitin. Fibromiyaljiyle ilgili hasta destek sitelerine girerek, sorunlarınızı diğer insanlarla paylaşın, onların ve sizin baş etme yöntemlerini öğrenin.

Prof. Dr. Nuran Türkçapar, güncelleme Ocak 2016

Sьper Kadэn Hastalэрэ! ‘Fibromiyalji’ Sьper kadэnlarэn hastalэрэ olarak adlandэrэlan ‘fibromiyalji’de hastalar, yaygэn kas aрrэlarэ, зarpэntэ, migren, ellerde uyuюma, barsak spazmlarэ, gaz юikayetlerinden yakэnэyor. Hastalar doktora ‘Her yerim aрrэyor, dayak yemiю gibiyim, sabah bitkin kalkэyorum’ diyerek geliyor, “Bu hastalэk daha зok sьper kadэnlarэn hastalэрэ. Kesin bir tedavisi yok, hastaya hayata bakэюэnэ deрiюtirmesi, aюэrэ stresten uzak durmasэnэ цneriyoruz” Fibromiyaljiye kas romatizmasэ denilse de, ne iltihaplэ bir hastalэk, ne de romatizmal bir rahatsэzlэk. Birзok belirtisi var. Hastalэрэn tam olarak neden olduрu bilinmemekle birlikte, uyku bozukluрu olan kiюilerde daha зok gцrьlьyor. Normalde uykunun dцrt evresi var. Uykunun dцrdьncь evresine geзemeyen kiюilerde vьcut gerginliрinin ertesi gьne sarkmasэ nedeniyle bu hastalэрэn oluюabildiрini “Vьcudun sэrt, gцрьs, kol iзleri, dirsekler, kalзalar gibi bцlgelerindeki gerginlik noktalarэndaki hassasiyet ve aрrэ bцlgeleriyle kendini gцsteriyor. Hastalar doktora her yerim aрrэyor, dayak yemiю gibiyim, sabah bitkin kalkэyorum, hiз uyumamэю gibiyim derler. En aрэr romatizmada bile hasta her yerim aрrэyor demez, ama bu hastalar her yerlerinin aрrэdэрэnэ ifade ederler.” Doktor Doktor Dolaюtэran Hastalэk Fibromiyalji hastalarэ esas olarak kas aрrэlarэyla doktora gidiyorlar. Ama iз organ kaslarэ, spastik kolon, sinirsel kolit, baю aрrэsэ, зarpэntэ, ellerde uyuюma, зene kitlemesi ve diю gэcэrdatma gibi rahatsэzlэklarla diюhekimine de baюvurabiliyorlar. Yani birзok bцlьmь dolaюэyorlar ama teюhis konulduрunda tьm bu yakэnmalar bitiyor. Hastalэрэn tedavisi yoktur demenin daha doрru bir yaklaюэm olacaрэnэ “Hastalara hayat tarzэnэzэ, kafa yapэnэzэ deрiюtirmeniz, zihninizi ve ruhunuzu rahatlatmanэz lazэm diyoruz. Aynэ zamanda yaюam koюullarэnэn da deрiюtirilmesi gerekiyor. Spora, kaplэcaya gitmek rahatlatэyor. Endiюeyi de tedavi ediyoruz. Erkeklerde olunca daha zor, зьnkь erkekler kabullenmiyor ya da kabullenmekte zorlanэyor. Kadэnlar ise daha kolay kabulleniyor. Hastalarэn gergin kiюilik yapэlarэyla, sьper kadэn dediрimiz iюini, evini her юeyini planlayэp yapmaya зalэюan bir kadэn grubu var. Amerika’da 4-5 milyon kiюi fibromiyalji hastalэрэndan yakэnэyor.” Fizik Tedavi Fayda Saрlэyor Hastalэрэn tedavisinde birзok branюtan destek alэnэyor. Ancak fizik tedavi, egzersiz, ilaз tedavisi bьyьk yarar saрlэyor. Hastalэрэ zamana yayarak tedavi etmeye зalэюmak gerekiyor. Hastalarda dцnem dцnem юikayetler artэyor. Зocuрu sьnnet oluyor, evleniyor ya da bir evden baюka bir eve taюэnэyor, bunlar sьper kadэnlarda telaюa, endiюeye, hastalэk belirtilerinin artmasэna neden oluyor. Bu цzel stres durumlarэnda hastalara ilaз tedavisi verdiklerini, onun dэюэnda ilaз vermediklerini “Tiroid ve romatizmal hastalэklarэn fibromiyaljinin dэюэnda tutulmasэ lazэm. Bunun iзin de kan tahlillerinin ve muayenenin iyi yapэlmasэ зok цnemli. Fizik tedavi romatolog ve dahiliye uzmanэ bu hastalэрэn teюhisini koyabiliyor. Ama testleri de yapmak lazэm” Hastalэk Hastasэ Olarak Biliniyor Fibromiyalji hastalarэnэn toplumda ‘hastalэk hastasэ’ olarak adlandэrэldэklarэnэ, hastalэklarэ nedeniyle doktor doktor dolaюtэklarэ iзin bцyle bilindiklerini anlatan Dr. Uluhan, artэk hastalэрэn kimyasэnэn bilindiрini belirtiyor. Uyku bozukluрundan oluюan kimyasal maddeler kaslara toplanэyor. Yapэlan biyopsilerde de bu maddelerin varlэрэ saptanmэю. O yьzden hastaya senin bir юeyin yok denmemesi, iyi araюtэrэlmasэ gerekiyor. Hastalэрэn nedeni fiziksel olabildiрi gibi ruhsal da olabiliyor. Fibromiyalji vьcudun tьm sistemlerini etkiliyor. Hastalarэn eskiden doktor doktor dolaюtэklarэnэ юimdi tek elden зцzьmьnьn bulunduрunu, “Fizik tedavi ve romatoloji bunu tedavi ediyor, romatoloji teюhiste doрru adres, tedavide ise fizik tedavinin цnemli yeri var” International Hospital Эз Hastalэklarэ Uzmanэ Dr. Ayda Uluhan

Konu Hale tarafэndan 23 Ekim 2015 Cuma – 07:11 tarih ve saatinde dьzenlenmiюtir Konu Эзeriрi Dьzenlenmiюtir.

Fizik Tedavi Rehabilitasyon Uzmanı Prof. Dr. Ferda Özdemir, fibromiyaljinin hassas yapılı, mükemmeliyetçi, çok titiz kişilerin hastalığı olduğunu söylüyor. Hayatımız modern dünyanın nimetleriyle çevrelenmeye devam ediyor. Akıllı binalar, gelişen teknolojiyle birlikte hiç şüphe yok ki yaşamımız da giderek kolaylaşıyor. Madalyonun bu tarafı yüz güldürürken, diğer tarafında ise modern yaşamın sağlımız üzerindeki olumsuz etkileri yer alıyor. Hastalıklar yaygınlaşıyor, çeşitleniyor… 

Ekonomiyi, iş hayatını ve gündelik yaşamı olumsuz etkileyen ve “çağın hastalığı” olarak tanımlanan fibromiyalji dünya nüfusunun yüzde 3-6 sını etkileyecek kadar yaygın bir sorun. Ancak hastalık tek bir şikayetten ziyade, yaygın kas ağrıları, baş ağrısı, yorgunluk, bitkinlik, halsizlik, uyku düzensizlikleri, depresif ataklar ve bazen de spastik kolit denilen birçok problemin eşlik ettiği genel bir sendrom olarak tanımlanıyor.

Amerika’da yapılan istatistiklere göre, fibromiyalji iş gücü kaybına yol açtığı için, maliyeti en yüksek hastalıklar sıralamasında, kalp hastalıklarının ardından ikinci sırada bulunuyor. Fizik Tedavi Rehabilitasyon Uzmanı Prof. Dr. Ferda Özdemir, sorunun giderek yaygınlaşmasına karşın, fibromiyalji teşhisinin konulması çok da kolay olmadığını hatırlatıyor. Her üç hastadan yalnızca biri doğru tanı alarak tedaviye başlıyor. Ancak birçok sistemi etkilemesi nedeniyle, tedavide de sabır, kararlılığın yanı sıra multidisipliner yaklaşımı da zorunlu kılıyor.

TİTİZ VE HASSAS YAPILIYSANIZ DİKKAT!

Fibromiyalji sendromunun neden geliştiği tam olarak bilinemiyor. Yapılan araştırmalarda; uyku bozukluğu, ağrı algılama bozukluğu, santral sinir sisteminde nörotransmitter denilen maddelerin dengesizliği, sinir sistemi ve hormonal sistem bozukluğu, kas ve kas işlevlerinin bozukluğu, sempatik sistemin aşırı çalışması gibi birçok sorunun etken olabileceği düşünülüyor. Ancak bu sendromu yaşayan kişilerin bazı ortak karakteristik özellikleri bulunuyor. Prof. Dr. Ferda Özdemir, “Hassas yapılı, her şeyden çabuk etkilenen, kendilerinden beklentileri yüksek olan, mükemmeliyetçi, çok titiz ve duygu durumları çok çabuk değişen kişilerin hastalığıdır. Bu kişilerin stresli zamanlarında ağrılarının artma ihtimali de çok yüksektir” diyor.

FİBROMİYALJİ TEDAVİSİNDEKİ YENİ YAKLAŞIMLAR

Fizik Tedavi Rehabilitasyon Uzmanı Prof. Dr. Ferda Özdemir, fibromiyaljiyi kontrol altına almak için tedavinin olmazsa olmazlarını anlatıyor…

1- Hem hasta hem de yakınlarının eğitimi

Kronik hastalıkların tümünde olduğu gibi fibromiyalji tedavisinin merkezinde de hastanın kendisi yer alıyor. Bu nedenle etkili sonuçlara ulaşabilmek için öncelikle hastanın ve yakınlarının bilgilendirilmesi ve eğitimi gerekiyor. 

2- Yeni geliştirilen ajanlarla etkin ilaç tedavisi

Fibromiyalji sendromunda ilaç tedavisinde; genellikle kas gevşeticiler, ağrı kesiciler, antidepresanlar, uyku düzenleyici ilaçlar, mineral ve antioksidan vitaminler uygulanıyor. Prof. Dr. Ferda Özdemir, son yıllarda gabapentin türevlerinin yer aldığı ilaçlardan da etkin sonuçlar alınabildiğini hatırlatıyor. Ayrıca birçok ilacın fibromiyalji tedavisinde denendiği bazılarının başarılı olduğu biliniyor.

3- Fizik tedavi uygulamaları

Hastalığın tedavisinde fizik tedavi uygulamalarının önemli bir yeri bulunuyor. Sıcak paketler, derin ısıtıcılar ve ağrı kesici özelliği olan elektriksel akımlar ile olumlu sonuçlar alınabiliyor. Prof. Dr. Ferda Özdemir, bunun yanı sıra fizik tedavinin rutin uygulamaları arasına henüz girmemiş manyetik alan ve kriyoterapi gibi yöntemlerin de fibromiyalji sendromunda oldukça etkin sonuçlar verdiğini hatırlatıyor.

4- Doğru ve düzenli egzersiz

Egzersiz, hem tedavinin, hem de korunmanın olmazsa olmaz unsurlarından biri olarak gösteriliyor. Egzersiz yapılmadığı takdirde hastalar diğer tedavilerden sınırlı yarar görüyor. Gevşeme ve germe egzersizleri, eklem hareket açıklığı egzersizleri, pilates, yürüyüş, yüzme ve bisiklete binme tercih edilebilecek alternatifler arasında yer alıyor. Egzersiz programlarının hastaya göre ayarlanması da son derece önem taşıyor. Ayrıca, etkili sonuçlar alınabilmesi için haftada üç kez uygulamak gerekiyor.

5- Suyun iyileştirici gücü

Fibromiyalji sendromunda kaplıca tedavisi, gerek ortamın değiştirilmesi gerekse suyun sıcaklık, mineral içeriği ve radyoaktivite gibi özellikleri sayesinde olumlu yarar sağlıyor. Suyla yapılan girdap banyoları, tazyikli duşlar bu katkıyı daha da kuvvetlendiriyor. Kaplıcalardan olumlu etki alınması için 21 seans sürdürülmesi öneriliyor.

6- Güneşsiz olmaz!

Gerek sunduğu sıcaklık, gerekse ultraviyole etkisi ile güneşlenme birçok hastada uzun süren rahatlama sağlıyor. Bu nedenle hastaların ağrılarında, güneşlenme ve yüzme fırsatını buldukları yaz aylarında kış aylarına göre önemli düzelmeler görülüyor. Sadece yaz aylarında değil, kış güneşi fırsatlarını da değerlendirmek önem taşıyor.

ÖNE ÇIKAN HABERLER

  • Omicrona dikkat! Yeni belirtiler çıktı
  • Koronavirüste son durum açıklandı
  • Sevindiren açıklama: Bu yaza pandemiyi bitirebiliriz
  • Hacettepe’den rahim ağzı kanseri için 8 Mart’ta ücretsiz DNA testi
  • Kadın sağlığı için rutin kontrollere önem verilmeli!

Ссылка на основную публикацию
Похожие публикации