Андрей Смирнов
Время чтения: ~37 мин.
Просмотров: 0

Etiket: ankilozan spondilit egzersizleri

Haberler – Sağlık

Omurgayı etkileyen bir artrit türü olan Ankilozan spondilit hakkında merak edilen tüm detaylar haberimizde… Ankilozan spondilit nedir? Ankilozan spondilit nedenleri, belirtileri ve tedavisi…

  • Yazıları büyüt
  • Yazıları küçült
  • Standart boyut

image

Özellikle omurgayı etkileyen kronik, ilerleyici, ağrılı sebebi bilinmeyen romatizmal bir hastalık olan Ankilozan spondilit nedir? Ankilozan spondilit nedenleri, belirtileri ve tedavisi hakkında bilinmesi gerekenleri haberimizde bulabilirsiniz…

ANKİLOZAN SPONDİLİT NEDİR?

Ankilozan spondilit, öncelikle omurgayı etkileyen bir artrit şeklidir. Nihayetinde kronik ağrı ve sakatlığa yol açabilecek omurların ciddi iltihaplanmasına neden olur. Daha ileri vakalarda, iltihap omurga üzerinde yeni kemiğin oluşmasına neden olabilir. Bu deformiteye yol açabilir. Erken tanı ve tedavi ağrı ve tutukluğun kontrol altına alınmasına yardımcı olur ve belirgin deformiteyi azaltabilir veya önleyebilir.

Ankilozan spondilit ayrıca vücudun diğer bölgelerinde ağrı ve sertliğe neden olabilir. Omuzlar, kalçalar ve dizler gibi diğer büyük eklemler de rol oynayabilir.

ANKİLOZAN SPONDİLİT BELİRTİLERİ

Ankilozan spondilitin en sık görülen erken belirtileri şunlardır:

Acı ve sertlik

Sırtta sürekli ağrı ve sertlik, bel ve kalçalarda üç aydan uzun süren ağrı. Spondilit genellikle sakrumun (omurganın en alt büyük kısmı), alt sırt bölgesindeki pelvisin ilium kemiğine katıldığı sakroiliak eklemlerin etrafında başlar.

Kemikli füzyon

Ankilozan spondilit, kemiklerin aşırı büyümesine neden olabilir, bu da “kemik füzyonu” olarak adlandırılan kemiklerin anormal şekilde birleşmesine yol açabilir. Boyun, sırt veya kalça kemiklerini etkileyen füzyon, bir kişinin rutin aktivitelerini gerçekleştirme yeteneğini zayıflatabilir. Kaburgaların omurga veya göğüs kemiğine füzyonu, bir kişinin derin bir nefes alırken göğsünü genişletme yeteneğini sınırlayabilir.

Bağ ve tendonlarda ağrı

Spondilit ayrıca kemiklere bağlanan bazı bağ ve tendonları da etkileyebilir. Tendonit (tendonun iltihabı) ayak bileğinin arkasındaki Aşil tendonu gibi topuğun arkasında veya altındaki alanda ağrı ve sertliğe neden olabilir.

Ankilozan spondilit sistemik bir hastalıktır, yani belirtiler eklemlerle sınırlı olmayabilir. Hastalığı olan kişilerde ayrıca ateş, halsizlik ve iştahsızlık olabilir. Göz iltihabı (kızarıklık ve ağrı) spondilitli bazı kişilerde görülür. Nadir durumlarda, akciğer ve kalp problemleri de gelişebilir.

image

ANKİLOZAN SPONDİLİT NEDENLERİ

Genetik faktörlerin rol oynamasına rağmen, ankilozan spondilitin bilinen bir nedeni yoktur. Spondilitli kişilerin çoğu, ancak hepsi değil, HLA-B27 adlı bir geni taşır. Bu geni taşıyan kişilerin spondilit gelişme olasılığı daha yüksek olsa da, durum belirtisi olmayan kişilerin % 10’unda bulunur.

Risk faktörleri

Cinsiyet: Erkeklerin ankilozan spondilit gelişimi kadınlardan daha fazladır.

Yaş: Başlangıcı genellikle geç ergenlikte veya erken yetişkinlikte görülür. (20-40 yaşlar arası)

Kalıtım: Ankilozan spondiliti olan çoğu insanda HLA-B27 geni bulunur. Fakat bu gene sahip olan birçok insan asla ankilozan spondilit geliştirmez.

Etnik köken

Bu durum Kafkas kökenli insanlarda Afrika kökenli veya diğer etnik kökenlilerden daha yaygındır.

ANKİLOZAN SPONDİLİT NASIL TEŞHİS EDİLİR?

Ankilozan spondilit tanısı, aşağıdakileri içeren çeşitli faktörlere dayanır:

ANKİLOZAN SPONDİLİT TEDAVİSİ

Ankilozan spondilitin tedavisi yoktur, ancak rahatsızlığı azaltan ve işlevi artıran tedaviler vardır. Tedavinin amacı ağrı ve tutukluğu azaltmak, iyi bir duruş sağlamak, şekil bozukluğunu önlemek ve normal aktiviteler gerçekleştirme yeteneğini korumaktır. Düzgün tedavi edildiğinde, ankilozan spondilitli kişiler normal yaşamlarına devam edebilir. İdeal koşullar altında, spondilit tedavisinde bir ekip yaklaşımı önerilir. Tedavi ekibinin üyeleri tipik olarak hasta, doktor, fizyoterapist ve mesleki terapisti içerir. Ciddi deformiteleri olan hastalarda osteotomi ve füzyon yapılabilir.

Fizik tedavi

Tedavinin önemli bir parçasıdır ve ağrının giderilmesi, dayanıklılığın ve esnekliğin arttırılması açısından çok fayda sağlamaktadır. Bir fizik tedavi uzmanı ihtiyaçlarınıza göre özel egzersizler hazırlayabilir.

Egzersiz

Günlük egzersiz programı sertliği azaltmaya, eklem çevresindeki kasları güçlendirmeye ve sakatlık riskini önlemeye veya azaltmaya yardımcı olur. Derin nefes alma egzersizleri göğüs kafesini esnek tutmaya yardımcı olabilir. Yüzme ankilozan spondilitli kişiler için mükemmel bir egzersiz şeklidir.

İlaçlar

İlaç tedavisi olarak öncelikle steroid dışı iltihap giderici ajanlar hem ağrı kontrolünü sağlamak hem de sabah tutukluğunu gidermek amacıyla kullanılmaktadır. Bu ilaçların yeterli faydayı sağlayamadığı bir grup hastada günümüzde bazı iltihaplı romatizmal hastalıkların tedavisinde sıklıkla kullanılmakta olan biyolojik ilaçlardan yararlanılmaktadır.

Cerrahi

Diz veya kalça eklemlerinizde ciddi hasar veya deformasyon varsa, eklem protezi ameliyatı olmanız gerekebilir. Benzer şekilde, erimiş kemiklerin neden olduğu duruşları zayıf olan insanlara osteotomi yapılabilir. Bu işlem sırasında, bir cerrah omurgadaki kemikleri keserek hizalar.

Tedavi büyük ölçüde durumun ne kadar ciddi olduğuna ve semptomların ne kadar sıkıntılı olduğuna bağlıdır. Bu durum için kullanılan farklı tedavi türleri mevcuttur. Bunlar hakkında daha fazla bilgi edinmenizde fayda vardır.

Ankiloz; oynar bir eklemin hareket yeteneğinin kaybolması, eklemin kaynaşması,  spondilit ise; omurganın iltihabı olarak tanımlanabilir. Ankilozan spondilit (AS); omurganın iltihabi hastalığı sonucu omurga hareketlerinin azalmasını ya da yok olmasını ifade eder. Hastalık en sık omurganın son kısmı ile leğen kemiği arasındaki eklem (sakroiliyak eklem) ile omurları etkiler. Ancak hastalık temelde omurgayı etkilemekle birlikte omurga dışı eklemleri de (kalça, diz, ayak bileği, omuz gibi) etkileyebilir.

Ankilozan Spondilit nedir?

Ankiloz; oynar bir eklemin hareket yeteneğinin kaybolması, eklemin kaynaşması,  spondilit ise; omurganın iltihabı olarak tanımlanabilir. Ankilozan spondilit (AS); omurganın iltihabi hastalığı sonucu omurga hareketlerinin azalmasını ya da yok olmasını ifade eder. Hastalık en sık omurganın son kısmı ile leğen kemiği arasındaki eklem (sakroiliyak eklem) ile omurları etkiler. Ancak hastalık temelde omurgayı etkilemekle birlikte omurga dışı eklemleri de (kalça, diz, ayak bileği, omuz gibi) etkileyebilir.

Omurga ağrısı: AS’in genellikle en erken ve en yaygın belirtisidir. En çok bel ve/veya kalça ağrısı şeklindedir. Genel özellikleri şunlardır; -Genç-erişkin dönemde daha yaygın görülür (20-30 yaş). -Genellikle sinsi bir başlangıç gösterir. Ağrı önce hafif hafif kendini hissettirir, zaman içerisinde (haftalar-aylar) giderek daha şiddetli bir hal alır. -Ağrının 3 aydan daha fazla devam etmesi önemlidir. -İstirahat sonrasında ağrı artar. Örneğin, sabah uyandıktan sonra veya sinemada bir film seyrettikten sonra ağrı belirginleşir. -Sabah tutukluğu genellikle 30 dakikadan fazla sürer. -Ağrı hareketle azalır. -Gecenin (uykunun) ikinci yarısından sonra ortaya çıkan ağrı nedeniyle hasta uyanabilir. -Sağ ve sol tarafta yer değiştiren kalça ağrısına neden olabilir.

 : Omurga hareketlerinde azalma gelişebilir (öne, arkaya ve yanlara eğilmede, ilerleyen dönemlerde boyun hareketlerinde kısıtlanma). Örneğin, bel hareketlerinin kısıtlanması nedeniyle ayakkabı-çorap giyinmek çok zor bir hal alabilir.

Kalça ağrısı: Kalça ağrısı AS’de yaygındır. Ağrı kalça ekleminde, kalça veya baldırlarda ya da yürürken zorlanma şeklinde ortaya çıkabilir.

Omuz ağrısı: Tendon veya eklemdeki iltihabi durum omuz ağrısına neden olabilir. Etkilenen omuzun hareketleri kıstlanabilir.

Diğer eklemler:  Tek bir eklem veya birkaç eklem etkilenebilir. Kalça, diz, ayak bileği eklemleri omurga dışında en çok etkilenen eklemlerdir. Eklemlerde ağrı, şişlik, ısı artışı, istirahat sonrası belirgin tutukluk gelişebilir. •Tendonların kemiklere yapışma yerinde iltihap: Tendon veya bağların kemiklere yapışma yerlerinde iltihaplanma olabilir. Omurlara ek olarak el bileği, topuk ve kaburga gibi tendon ve bağların yaygın olduğu bölgelerde iltihaplanmalar gelişebilir. Kaburgalar etkilendiğinde özellikle derin nefes alma, öksürük ve hapşırma sırasında göğüs ağrısı olabilir. •Yapısal belirtiler: Hastalığın özellikle aktif seyrettiği dönemlerde hastalarda halsizlik, yorgunluk, kendini iyi hissetmeme gibi yakınmalar olabilir. Geceleri bel veya eklem ağrılarından dolayı uyku bozukluğu da halsizlik yakınmasına katkıda bulunabilir. Bazı hastalarda hafif bir ateş ve kilo kaybı gelişebilir.

Ankilozan Spondilit eklemler dışında başka vücut bölgelerini de etkiler mi?

Ankilozan Spondilit sistemik bir hastalıktır. Eklemlerden başka diğer sistemleri de etkileyebilir. AS eklemler dışında en sık gözü, daha nadir olarak kalbi, akciğerleri, böbrekleri, barsakları ve sinir sistemini etkileyebilir.

Göz: Gözün bir bölümünde iltihaplanmalara yol açabilir. Gözde ağrı, kızarma, görmede bulanıklaşma, ışığa duyarlılık en yaygın bulgulardır. Ayrıca tedavi edilmelidir. Tekrarlayan iltihabi durumlarda görme yeteneğini olumsuz etkiler.

Kalp: Kalp tutulumu nadiridir. En sık rastlanılan bulgu aort kapağının etkilenmesidir. Bazen kalbin ileti sistemi de etkilenebilir. •Akciğer: AS hastalarının bir kısmının kaburga ve omur eklemlerinin etkilenmesi nedeniyle nefes alma sırasında akciğerleri yeterince genişleyemez. Bazen akciğerin kendisi etkilenebilir.

Böbrekler: AS’in ileri dönemlerinde suda çözünmeyen bazı proteinsi materyaller böbrekte birikerek (amiloidoz) böbrek fonksiyonlarının bozulmasına yol açabilirler.

Barsak: Barsakta nadiren ülserler gelişebilir. Çoğu zaman bu ülserler belirti vermezler.

Sinir sistemi: Omurga, omurilik ve omurilikten çıkan sinirleri çevreler ve korur. AS’li hastalar omurganın etkilenmesi nedeniyle bu açıdan risk altındadırlar. Hareketsizlik yüzünden omurlar zayıflamıştır, kırılma riski artmıştır. Bu durum ise omurilik ve sinirler için risk oluşturmaktadır. Bazı hastalarda kollarda bacaklarda uyuşma, duyu kaybı, mesane ve barsak kontrolünün zorlaşması, erkeklerde cinsel iktidarsızlık şeklinde bulgu verebilir.

Ankilozan spondilit kimlerde daha çok görülür? Hastalık günlük yaşamı etkiler mi?

Erkeklerde kadınlara göre 3 kat daha fazla görülür. 20-30 yaş arası genç-yetişkinleri daha çok etkiler ve tanı daha çok bu yaşlarda konulur. Hastalık gelişiminde ailevi yatkınlık önemlidir. Birinci derece akrabalarda (anne-baba, kardeş ve çocuklar) AS varsa hastalığa yakalanma riski artar. Ayrıca HLA-B27 geni pozitif olan bireylerde AS gelişme riski fazladır. AS soyunma-giyinme, oturup kalkma, ayakta durma, merdiven çıkma, yük taşıma, egzersiz-spor yapma gibi gündelik işleri etkileyebilen bir hastalıktır. Dolayısıyla kişinin hem ev hem de iş yaşantısı etkilenir. Ancak günümüzdeki tedavi yöntemleri ile bu durum en aza indirilebilmektedir.

Ankilozan spondilit tanısı nasıl konulmaktadır?

AS tanısı; hastanın yakınmaları, doktorun muayene bulguları, görüntüleme yöntemleri (röntgen, MR v.b.) ve laboratuar bulgularının bir arada değerlendirilmesi ile konulmaktadır.

Ankilozan spondilit nasıl tedavi edilir? Tedavinin hedefleri nelerdir?

AS tedavisi; hastalığın şiddeti, etkilenme bölgeleri, her hastanın kendine özgü koşulları, tedavinin risk ve fayda oranı dikkate alınarak her bir hastaya göre ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Tedavinin temel amaçları;

1-      Hastanın ağrı, tutukluk ve yapısal belirtilerini azaltmak 2-      Hastanın fonksiyonel kapasitesini iyileştirmek 3-      Omurga etkilenmesi ile oluşabilecek istenmeyen sonuçları önlemek 4-      Omurga ve eklem dışı gelişebilecek belirtileri en aza indirmektir.

Genel önlemler: AS hastaları ciddi omurga yaralanmaları için risk altındadır. Bu nedenle hastaların düşmelerini, yaralanmalarını engelleyecek basit önlemler alınmalıdır. Alkol alımı sınırlandırılmalıdır, uyku verici ilaçlar dikkatli kullanılmalıdır. Ayrıca hastalar düşmeye, çarpmaya neden olan, ağırlık taşıma gerektiren spor dallarından da uzak durmalıdırlar. Banyo veya tuvalette tutunma yerlerinin olması, aydınlatmanın iyi olması, yerde kaymayı engelleyecek havlu veya keçe bulunması düşme riskini azaltacaktır. Araçlarda mutlaka emniyet kemeri ve uygun başlık kullanılmalıdır. Ayrıca hastalık akciğerleri de etkileyebileceğinden hasta sigara kullanmamalıdır. Fizik tedavi ve egzersiz: Hastanın vücut postürünü, omurganın hareketliliğini ve akciğer kapasitesini korumak konusunda gereklidir. Egzersiz her AS’li hasta için tedavi programının önemli bir parçası olmalıdır. Uygun fizik tedavi, spor ve egzersiz programının seçimi için ilgili doktordan yardım alınmalıdır. İlaç tedavileri: AS’te ilaç tedavisi iltihabi durumu azaltmak, hastanın yaşam kalitesini artırmak ve hastalığın ilerlemesini önlemek amacı ile uygulanır. •Steroid olmayan iltihap giderici (SOİG) ilaçlar: Ağrının kontrolü ve sabah tutukluğunun azalması için yaygın olarak kullanılan ilaçlardır. Hem hastalığın başlangıcında hem de seyri sırasında sıklıkla tercih edilen ilaçlardır. Sulfasalazin: Hastalığın ilerleyişini ya da şiddetini azalttığına dair çalışmalar vardır. SOİG grubu ilaçlar ile de kullanılabilinir. Omurga dışı eklemlerin etkilendiği hastalık da daha etkilidir. Eğer AS sadece omurgayı etkilemişse hastalığın gidişine olumlu etkisi sınırlıdır. Anti-Tümör Nekroz Faktör tedavileri (TNF blokerleri veya anti-TNF tedavi): AS tedavisinde önemli bir yeri vardır ve oldukça etkili ilaçlardır. Yaklaşık 8 yılı aşkın bir süredir ülkemizde de bu ilaçlar kullanılmaktadır. Hastaların yaşam kalitelerinde bu ilaçlardan sonra belirgin bir iyileşme olmuştur. Anti-TNF ilaçlar arasında; infliximab, etanercept, adalimumab, certolizumab pegol ve golimumab vardır. Steroidler (kortizon): Bazı hastalarda diğer tedavilere cevap vermeyen eklem iltihaplarında kortizon enjeksiyonu (iğne ile ilaç verme) faydalı olabilir. Ağız yolu ile uzun süreli kortizon kullanımına AS’li hastalarda genellikle çok sık ihtiyaç olmaz. Ankilozan spondilit tedavisinde cerrahinin yeri var mıdır?

Ankilozan spondilit tedavisinde cerrahinin yeri var mıdır? Uygun hastalarda kalça ve omurga cerrahisi faydalı olabilir. Şiddetli ve inatçı kalça ağrısı olan, kalça hareketlerinin ileri derecede kısıtlandığı hastalarda kalça protezi uygulanabilmektedir. Nadiren omurların ileri derecede birleştiği ve hareketini yitirdiği hastalarda omuriliğin hasarını önlemek amacıyla omurga cerrahisi gerekebilir. Karşı yönü göremeyecek kadar şiddetli omurga deformitesi olan hastalarda rahatlatıcı cerrahi girişimler yapılabilmektedir.

Ankilozan Spondilitin zararlı sonuçlarını önlemek için başka neler yapılmalıdır?

•Sigara içilmemelidir. Hastalığın kendisi göğüs hareketlerini kısıtlayabileceği ve akciğerin havalanmasını azaltabileceği için bu duruma kötü katkıda bulunabilecek sigaradan uzak durulmalıdır.

•Doğru vücut postürünün korunması için egzersiz programları uygulanmalıdır.

•Osteoporoz (kemik yoğunluğu azalması) riskini azaltmak için yeterli kalsiyum ve D vitamini alımı sağlanmalıdır. Özellikle süt ürünlerinin (süt, peynir, yoğurt gibi) tüketimine önem verilmelidir.

•AS kronik (süregen) bir hastalıktır. Hastalığın seyrini takip etmek ve olası riskleri kontrol altında tutmak için düzenli takipler gereklidir. Hasta doktoruna danışmadan tedavisini sonlandırmamalıdır.

3 dakika Ankilozan spondilit teşhisi almış çoğu kişide HLA-B27 geni vardır. Ancak, bu insanların sadece bazıları bu hastalığa sahiptir.

Son Güncelleme: 23 Şubat, 2022

Ankilozan spondilit öncelikle faset eklemleri ekleyen kronik bir enflamatuvar hastalıktır. Bu eklemler birbiriyle kaynaşma eğilimindedir, bu da hareket kabiliyetini azaltır. Sonuç olarak, omurga daha az esnek hale gelir. Bundan dolayı bu kondisyona sahip insanlar kambur bir şekilde dururlar.

Bu hastalığa tam olarak neyin sebep olduğunu kimse bilmiyor, ancak DNA ortaya çıkmasında büyük bir rol oynuyor. Ankilozan spondilit teşhisi almış çoğu insan HLA-B27 genine sahiptir. Ancak, bu gene sahip olan insanların sadece bazıları bu hastalığa sahiptir.

Ankilozan Spondilit Semptomları

Bir kişi ankilozan spondilit hastası olduğunda omurlarının bir kısmı birbiri ile kaynaşır ve bu durum sertlik ve ağrıya neden olur.Bu romatizmal hastalık faset eklemlerinde iltihaplara yol açar. Ancak; omuzlar, kalçalar, dizler ve bilekler gibi eklemlerde enflamasyon da ortaya çıkabilir.

Ankilozan spondilitin ilk semptomlarının içinde belde görülen acı ve sertlik bulunur. Ancak, bu semptomlar genellikle sabahları ve aktif olunmayan süreler sonrasında gerçekleşir. Boyun acısı ve yorgunluk da sık görülür.

En sık etkilenen alanlardan biri omurganın sonu ve leğen kemiği arasındaki faset eklemleridir. Ancak, aynı zamanda tendonlar ve bağ dokuların kemikler ile birleştiği, özellikle de omurgadaki, noktaları da etkileyebilir.

Ankilozan spondilit ortaya çıktığında vücudun iyileşme çabası dolayısıyla yeni bir kemik oluşur. Bu yeni kemik omurlar arasındaki boşluğu azaltır. Bunun bir sonucu olarak iki omurun parçaları kaynaşır.

Sonrasında, omurganın bu parçaları sert ve eğilmez hale gelir. Bu kaynaşma göğüs kafesinin daralmasına da sebep olabilir ve akciğerlerin kapasitesini ve fonksiyonunu da düşürebilir.

Bunu da okuyun: Omurgayı Güçlendirmek İçin 5 Egzersiz

Ankilozan Spondilitte Görülen Komplikasyonlar

Ankilozan spondilit ile birlikte ortaya çıkan bazı komplikasyonlar şunlardır:

  • Gözde enflamasyon (üveit): Bu ankilozan spondilitte en sık görülen komplikasyonlardan biridir. Hızlı bir şekilde ortaya çıkan göz ağrısına, ışık hassasiyetine ve bulanık görmeye sebep olur.
  • Kalp kapakçıklarında hasar: Bu hastalık aort damarında sorunlara neden olabilir. İltihaplı aort kalpteki aort damarının şeklini değiştirebilir, bu da kapakçığın çalışmasını değiştirir.

Tanı

Ankilozan spondilitin tanımlanabilen birkaç belirtisi vardır. Bu belirtilere şunlar dahildir:

  • Üç aydan uzun süren bel ağrısı gibi klinik semptomlar. Bu durum egzersiz ile iyiye gidebilir ama dinlendiğinizde ortadan kalkmaz. Ayrıca, torasik genişlemenin ve omurganın hareketliliğinin sınırlarını da hesaba katmalısınız.
  • Sakroiliak eklemlerde görülen enflamasyonun radyolojik kanıtı.

Bunu okumak da hoşunuza gidebilir: Omurganızı Esnetmek İçin 2 Dakikanızı Ayırın

Hastada ortaya çıkmış olan kriterlere bağlı olmak üzere ankilozan spondilit teşhisi ya kesin koyulacaktır (klinik kriterlere ve bir radyoloğun fikrine dayanarak) ya da ihtimalinden bahsedilecektir (eğer kişi 3 klinik veya 1 radyolojik kritere uyuyorsa).

Kan ve idrar testleri de kanda HLA-B27 antijeni bulunursa tanıyı destekleyebilir. Bu testler ayrıca kişinin başına gelmiş olan enflamatuvar sürecin yoğunluğunu da belirleyebilirler.

Ankilozan Spondilit Tedavisi

Ağrı kesiciler, rehabilitasyon ve ameliyat ile birlikte acıyı yatıştıracaktır.

Ankilozan spondilit tedavisi farklı farmakolojik seçenekleri ve rehabilitasyonu birlikte kullanır.

  • Steroidsiz, antienflamatuvar ilaçlar ve analjezikler. Bunlar, acıyı kontrol etmeyi ve eklem enflamasyonunu azaltmak veya bastırmayı amaçlayan farmakolojik tedavilerdir. Sonuç olarak hastanın hayat kalitesi iyileşir. Ayrıca, rahatsızlığı gidererek gece dinlenmesi miktarını da arttırır.
  • Hastalığı değiştiren ilaçlar. Bu ilaçlar bağışıklık sisteminin kendisini etkiler.
  • Biyolojik ilaçlar. Bu ilaçlar durumu iyileştirmemesine rağmen birçok insanda hastalığın semptomlarını kontrol ederler.
  • Rehabilitasyon. Farmakolojik tedaviler ile birlikte düzenli olarak rehabilitasyon egzersizlerinizi de yapmalısınız. Fiziksel egzersizler ve solunum egzersizleri hem omurganın hareket kapasitesini, hem de kas gücünü arttırır.
  • Ayrıca, yüzme gibi sırtınızı güçlendirecek hafif egzersizler de yapmalısınız.
  • Ameliyat. Ameliyat nadiren kullanılır ve sadece eklemler kötü şekilde hasar aldıysa ve hareket kapasitesi neredeyse sıfır haline geldiyse değerlendirilir.

Mümkün olan tedavileri karıştırarak kullandığınızda kemiklerdeki sertliği önleyebilirsiniz. Bu tedaviler ayrıca size diğer kas hastalıkları ve lokomotor fonksiyon bozukluklarını da engellemeniz konusunda yardımcı olabilir.

Bu yazımızı beğendiğinizi umuyoruz. Ayrıca fibromiyalji ve bu durumun tedavisi hakkında bir şeyler okumak da hoşunuza gidebilir:

İlginizi çekebilir …January 27, 2019 5:38 pm | by t.e.d Əliosman Qədimbəyli | Posted in Ana səhifədə görünənlər –>

Ankilozan spondilit nədir?

Ankilozan spondilit- onurgadakı hərəki məhdutluğa səbəb olan revmatizmal iltihabi bir xəstəlikdir.Bu xəstəlik başda adi Bexterevdir. Hər 100 insandan birində (daha çox cavan kişilərdə ) rast gəlinmə ehtimali yüsəkdir.Bu kəlimənin tibbi anlamı yunan sözü olub ankylosis– oynağin hərəkətliliyinin itirilməsi, birləşməsi , spondilit; isə fəqərənin iltihabı olaraq tərcumə olunur.Xəstəlik ən çox onurğanin son hissəsi ilə çanaq sümük arasındakı oynağa (sakroiliak oynaği) təsir göstərir (sakroileit ). Ancaq xəstəlik əsasən onurğadakı fəqərələr təsir edir, ancaq daxili orqanlarada də təsir edə bilər (ürək, göz , bud canaq, diz, ayaq biləyi, çiyin kimi ). Xəstəlik onurğadakı hərəkəti , elastikiliyi təmin edən bağların zamanla kirəcləşməsi (ossifikasiyasi) ilə əlaqədar onurğadakı hərəkətlilik sanki “donmuş bir insan “ kimi hərəkətini itirməya başlayır. Bu xəstəlik zamani onurğadakı oynaqlarda birləşmə , qaynama getdiyinə görə , bel ve boyunda cici hərəki məhdutluq olur .Belə ki, xəstə boynunu sag ve sola dondərə bilmir, sağa ve ya sola baxmaq üçün məcburən bütün bədənini döndürmək məcburuiiyətindədri..Eyni zamanda bu xəstələrdə zamanla bel , kürək önə doğru bükülür və ankilozlaşma nətəcəsində kifotik deformasiya yaranır. Ona görə də ,bexterev xəstəliyində bunu rus alimləri “dilənçi, sədəqə yığan insan “ simvoluna bənzədirlər.

Ankilozan spondilitin (Bexterevin) simptomları hansılardır?

Ankilozan spondilitin əlamətləri əsasən 20 yaşlarinda başlayir.Qadinlarda bexterev 30 yaşlarinda başlaya bilir, kişilərə nisbətən bir qədər özünü gec biruzə verir.. Uşaqlıq dövründə də başlaya bilər. Onurğadan kənarda xəstəliyə bağlı olaraq,daxili orqanlarda yeni göz və bağırsaqda iltihab inkişaf edə bilər. Ankilozan spondilit üçün qəti bir müalicə yoxdur, lakin xəstəlikdə i şikayətlrin və yarana biləcək fəsadlarin qarşısını almaq və ya müalicə ilə azaltmaq mümkündür. Bu səbəblə diaqnoz və müalicə nə qədər tez başlanarsa , daha yaxşı nəticələr əldə edilə bilinər.

Xəstəliyin ilk əlamətləri və simptomları; xüsusilə səhərlər yataqdan qalxdıqdan sonra və ya uzun müddətli hərəkətsizlik sonrasında belin aşağısında və qalçada , çanaqda inkişaf edən ağrı və tutukluq (qatılıq) hissidir. Bu simptomlar əvvəlcə o qədər yavaş-yavaş və tədricən inkişaf edir ki, onlar başlanğıcda nəzərə çarpilmaz və ya xəstə tərəfindən əvvəllər əhəmiyyət verilməz. Xəstəlik bəzən alovlanmalar və bəzəndə sakitləşmələrlə (remissiyalaral) özünü göstərir. Xəstədə ayrıca bəzən sağ bəzən sol qalçada inkişaf edən deyişən xarakterli oma ağrısı, topuq ağrısı, dərin nəfəs aldığında sinə qəfəsində ağrı və qabırğa üzərində həssaslıq, gözdə ağrı və qızartı (konyunktivit), uzun davamlı qarın ağrısı, xroniki (uzun müddətli) ishal, kilo itkisi kimi şikayətlənmələr ola bilər.

Ankilozan spondilitin (Bexterevin) səbəbləri və risk faktoru

Ankilozan spondilitin yaranma səbəbi məlum deyil; Ancaq HLA-B27 genini daşıyanlardam xəstəliyin yaranma riski yuksəkdir. Bu xəstələrdə irsi meyillilik, genetik faktorlar önəmli yerə malikdir.. Ankilozan spondilit kisilərdə qadınlara nisbətən iki dəfə cox rast gəlinir. Qadınlarda xəstəlik yavaş yavaş pisləşə bilir. Bu xəstələrin əksəriyyəti bel ağrısı ilə əlaqədar altda yatan ankilozlaşma unudulardan illərlə sərf diaqnozla bel qrijasi (yırtığı),bel protruziyasi, duzlaşma, osteoxondroz , fibromiyalji (əzələ romatizması) adi ilə müalicə olunurlar..

Ankilozan spondilitin (Bexterevin) agırlaşmalari hansılardır?

Hər xəstədə ankilozan spondilit eyni deyil. Semptomların şiddeti ,və əlillik inkişafı insandan insana dəyişir. -Onurğada elastikliyin azalması ileə basin, boyunun istiqamətinin dəyişdirilməsində cətinlik, kurəkdə donqarliq yaranir.

Ankilozan spondilitin (bexterevin) diaqnozu necədir?

Həkiminilzə əlaqə saxladığınızda; bel-boyun ağrısı və digər şikayətlər, ailənizin xəstəliyin tarixçəsi sorgulanır. Sistemli müayinə (dərin nəfəs aldığınız zaman bütün orqanların və sistemlərin ətraflı araşdırılması), boyun və hərəkətin bel diapazonu və sinə diametrinizin dəyişməsi bir tape ölçüsü ilə ölçülür. Sizə kalça və ya bədəninizdə müəyyən nöqtələr basaraq və ayağınızı hərəkət etdirməklə ağrınız olub-olmadığını soruşur.

Ankilozan Spondilitdə Tövsiyyə Olunan İdmanlar

1.Əvvəlcə belinizi geriyə uzatma (gərilmə) məşqi etməlisiniz. Əlləriniz və dizləriniz yerə dayayin. Ovuçlarınızın döşəməyə tam toxunmasını təmin etməlisiniz. Və başınız düşsün. Bu vəziyyətdə durarkən belinizi mümkün qədər yuxariya qaldıra bildiyiniz qədər yuksəltməyə calişin. Lakin bu yalnız 30 saniyə davam etməlidir. Sonra yenidən belinizi düzəldin və bu hərəkəti təkrarlayın. Unutmayinki əllərinizi və ayaqlariizi tərpədmədən yalniz belinizi hərəkət etdirəcəksiniz.

2. Möhkəm bir stula oturmalı və düz durmalısınız. Qarşiya baxaraqdan duz dayanin, sonra dərin nəfəs alıb, qollarınızı tavana doğru qaldırın. Bu idmani edərkən başınızı hərəkət etdirməməlisiniz. Nəfəs aldıqdan sonra otuz saniyə gözləyin, daha sonra qollarınizi yenidən aşağı sallayaraqdan əvvəlki vəziyyətə geri qayıdın. Gündə 5 dəfə bu məşq etmək xəstəliyiniz üçün çox yaxşı faydası olacaqdır. (ciyin gərilməsi)

3. Bir stulda oturun. Ayaqlarınız zəminə toxunacaq bir stul olduğuna diqqət yetirməlisiniz. Başiniz duz və qarşiya tərəf baxmalidir. Başınızı əyməməyə diqqət etməlisiniz. qollarınızı iki yana doğru açın. Ovuc içləriizin bayira doğru döndərməyə calişin. Əlini aşağı doğru sallayin və özünüzü gərin. Bu gərginlik zamanı təxminən 30 saniyə gözləyin və bu proseduru 4 dəfə təkrarlayın. (döş qəfəsi açilimi hərəkətləri)

4.Dirsəklər zəminə toxunduracaq şəkildə sərt bir yerə uzanin. Dirsəklərinizi yerə endirmək və aşağı dayanmaq. Ayaqlarınız çiyin ölçüsündə açın və qollarınızı qaldırın. Belinizi yuxariya dogru qaldırın.Ardinca qalcanizi bacardığınız qədər tavana doğru qaldirin. Bu zaman 30 saniyəyə qədər gözləyin. Hərəkəti 4 dəfə təkrarlayaraq, qalca əzələlərinizi daha da gücləndirəcəksiniz.

5. Ayaqda düz bir şekilde durun və ya bir stulda oturun. Vücudunuzun və başınızın dik durmasına diqqət göstermelisiniz. Başınızı ilk olarak sağa doğru çevirin. İçinizden 30’aqədər sayın və daha sonradan ilk pozisyona gelin. İndi başınızı sola doğru çevirin və 30 saniyeqədər də sola baxın. Bu hərəkəti 4 defa tekrarlayın. Bu hareketi edərkən sadece boyun qismınız dönecekdir. Bədəninizi asla çevirməməniz sadecə başınızı çevirmeniz gerekmektedir.

6. Əliniz və diziniz üzərində yerdə dayanmalisiniz. Əvvəlcə qarın əzələlərini sıxın. Bir ayağınızı qaldırın və onu bədəninizə eyni səviyyədə olacaq dərəcədə saxlayın. canaq və boynunuz düşməməlidir. Bu zaman 10-a qədər saymaq lazımdır. Sonra ayağınızı və əlinizi aşağı salın. Bu dəfə digər tərəfinizdədə eyni hərəkətləri edin.sınız. Bu prosesi 10 dəfə təkrarlayın.

Idman hərəkətləri və məşqlər bexterev xəstəliyində (ankilozan spondilitdə) cox əhəmiyyətlidir.Neyrocərrah Əliosman Qədimbəyli qeyd edirki, əgər bu hərəkətləri gündəlik mütəmadi etməyi bir vərdiş halina salarsinizsa bu ola biləcək fəsadlarin qarşisini maksimum dərəcədə almiş olar.

Ankilozan spondiliti olan xəstələr! Edəcəyiniz Çox şey var.özünüzə qapilaraqdan həyatdan uzaq durmayın. Xəstəliyiniz barədə interneti araşdırarkən məlumat çirkliliyinə və ya lazımsız qorxuya düşməyin. Eyni xəstəliyi olan insanlarla tanış olun və onların hekayələrini, duyğularını və başqalarına qarşı mübarizə üsullarını öyrənin və paylaşın. Xəstəliyinizlə sülhünüzə qovuşun və onunla yaşamağa öyrədin. Unutmayın ki, sizin kimi eyni xəstəliyə malik milyonlarla insan var. Xəstəliyin genetik meylini nəzərə alaraq, yaxınlarinizda olan bel ağrısı ilə əlaqədar həkiminizə məlumat verin.

Video14 »–>

Ankilozan spondilit nedir?

Ankilozan spondilit, esas olarak omurgayı etkileyen inflamatuar artrit (iltihaplı omurga veya bel romatizması) türüdür. Belirtileri; sırt ağrısı, sertlik ve omurgadaki hareket kabiliyetindeki kısıtlanmayı içermektedir. Ankilozan spondilit genellikle sakroiliak eklemleri (omurganın ucunu, leğen kemiğiyle birleştiren iki eklem) etkiler. Bu eklemler, omurganın tabanını (sakrum) pelvisinize bağlar. Bazı durumlarda kalça ve omuz gibi eklemleri de etkileyebilmektedir.

Ankilozan spondilit, erkekleri kadınlardan daha sık etkiler. Semptomlar genellikle 15 ila 45 yaşları arasında görülür. Şu anda bu hastalık için bir tedavi olmasa da, semptomlarınızı kontrol etmeye yardımcı olmak için yapabileceğiniz birçok şey bulunmaktadır.

Ankilozan spondilit otoimmün bir hastalıktır. Bu durum, hastalığın hatalı bir bağışıklık sisteminin sonucu olarak ortaya çıktığı anlamına gelir. Yabancı cisimleri (virüsler ve bakteriler gibi) tanımlamak ve sizi sağlıklı tutmak için onlara saldırmak yerine, bağışıklık sisteminiz, yanlışlıkla eklemlerinizdeki ve çevresindeki sağlıklı dokulara saldırmaya devam ederek iltihaplanmaya ve ağrıya neden olur.

Bu iltihapların bir sonucu olarak, omurgadaki eklemlerin etrafında yeni kemik büyüyebilir. Bu durum, bazı kişilerin sırtında ve boynunda kalıcı sertliğe neden olabilmektedir. Şiddetli vakalarda, bu ekstra kemik omurganın kemiklerini birbiriyle kaynaştırabilir; ancak bu durum genellikle uygun tedaviye mümkün olduğunca erken başlanarak önlenebilir.

Bu hastalığa sahip çoğu insan, durumu çok iyi takip edildiği süre boyunca tam ve aktif bir yaşam sürdürebilir.

Ankilozan spondilit neden oluşur?

Ankilozan spondiliti tetikleyen bazı nedenler vardır.

Bu hastalığın nedeni bilinmemektedir, ancak genlerin rol oynadığı düşünülmektedir. Ailenizde bu hastalığa dair bir geçmiş varsa sizin de yakalanma olasılığınız yüksektir.

Ankilozan spondilite sahip kişilerin çoğunda HLA-B27 adı verilen gen bulunur, ancak bu gen hastalığa sahip olmayan kişilerde de bulunabilir. Bu genin varlığı, otomatik olarak hastalığın gelişmesine yol açmadığından, diğer faktörlerin de rol oynadığı düşünülmektedir.

Ankilozan spondilit belirtileri nelerdir?

Semptomlar kişiden kişiye değişse de, genel olarak görülen belirtiler aşağıdaki gibidir:

  • Sırt, kalça veya boyundaki ağrı ve sertlik, özellikle sabahları hissedilir. Semptomlar dinlendikten sonra genellikle daha da kötüleşebilir ve egzersizle rahatlar.
  • Tendonlarda (kasları kemiklere bağlayan doku) ve bağlarda (kemikleri birbirine bağlayan doku) ağrı, genellikle göğsün önünde, topuğun arkasında, ayağın altında hissedilir ve bazen de mide ağrısı şeklinde hissedilir.
  • Hastalar aşırı yorgunluktan şikayet ederler.

Semptomlar günden güne değişebilir ve bazı durumlarda daha yoğun olabilir. Bu durum alevlenme olarak bilinir. İşaretler çok önceden kestirilememekle birlikte çok az uyarı ile de ortaya çıkabilir.

Ankilozan spondilit nasıl teşhis edilir?

Tedaviye mümkün olan en kısa sürede başlanabilmesi için, erken tanı önemlidir. Ankilozan spondilit tanısı koymak için, diğer klinik kriterlerine ek olarak sakroiliak eklemlerinizdeki değişikliklerin de kanıtı olması gerekmektedir.

Aşağıdakiler gibi bir dizi testten geçebilirsiniz:

  • Tıbbi geçmiş
  • Fiziksel Muayene
  • Röntgen, bilgisayarlı tomografi veya manyetik rezonans görüntüleme gibi taramalar
  • Kan testi
  • Genetik test

Bu testler genellikle doktorunuz veya romatolog (kasları, kemikleri, eklemleri veya kas-iskelet sistemi hastalıklarını inceleyen uzmanlaşmış doktor) tarafından organize edilir. Testlerin ne aradığını ve sonuçların ne anlama geldiğini, doktorunuz size açıklayacaktır.

Ankilozan spondilit nasıl tedavi edilir?

Ankilozan spondilit tedavisi, ortaya çıkan semptomlara bağlı olarak değişir.

Bu durum için hedefe yönelik net bir tedavi yoktur. Tedavi ağrınızı yönetmeyi, komplikasyon riskini azaltmayı ve yaşam kalitenizi artırmayı amaçlamaktadır. Doktorunuz, tedavinizi spesifik semptomlarınıza ve durumunuzun ciddiyetine göre ayarlayacaktır. Bu sizin için en uygun ilacı bulmak için farklı ilaçları denemeyi de içerebilir.

İlaç tedavisi

Ankilozan spondilit tedavisi için reçeteniz aşağıdaki ilaçları içerebilir:

  • Analjezikler (ağrı kesici ilaçlar): Bu ilaçlar genellikle ağrıyı yönetmek veya en aza indirmek amacıyla kullanılır.
  • Steroidal olmayan anti-inflamatuar ilaçlar: Geçici ağrı kesici olarak ve iltihaplanmayı kontrol etmek için kullanılır.
  • Kortikosteroidler: İltihaplanmayı hızlı bir şekilde kontrol etmek veya azaltmak için kullanılır.
  • Anti-romatizmal ilaçlar: Aşırı aktif bağışıklık sisteminizi kontrol etmek için kullanılır.
  • Biyolojik ilaçlar: Bağışıklık sisteminizi kontrol etmeye çalışan biyolojik hastalığı değiştirici ilaçlardır.

Unutmayın, hangi ilacı ne şekilde alacağınıza doktorunuz karar verecektir.

Ankilozan spondilit egzersizleri

Her ne kadar egzersiz sağlıklı bir yaşam için önemli olsa da, bu hastalığın yönetiminde özellikle önemlidir. Egzersiz ağrıyı hafifletmek için kullanılabilir, ancak omurganızı sağlıklı ve esnek tutmak için de önemlidir.

Özel güçlendirme egzersizleri, omurga boyunca gücün korunmasına yardımcı olur. Ilık suda yapılan egzersizler (hidroterapi) de faydalı olabilir.

Yaşam kaliteniz için genel güçlendirme ve aerobik egzersizler yapabilirsiniz. Özel ihtiyaçlarınız için tasarlanmış bir egzersiz programına katılmak için, bir fizyoterapist veya egzersiz fizyoloğunu görmek faydalı olabilir. Bazı fizyoterapistler bu hastalığın tedavisi ile özel olarak ilgilenir.

Öz yönetim ve beslenme

Kendinize yardımcı olmak için aşağıdaki gibi yapabileceğiniz birçok şey vardır:

  • Hastalığınız hakkında daha fazla bilgi edinin. Mümkün olduğunca fazla bilgi sahibi olmak, sağlık bakımınız hakkında bilinçli kararlar verebileceğiniz ve bunu yönetmede aktif bir rol oynayabileceğiniz anlamına gelir.
  • Egzersiz yapın ve olabildiğince aktif olun. Günlük egzersiz ve esneme programı hakkında özel tavsiyeler için bir fizyoterapist veya egzersiz fizyoloğu ile konuşabilirsiniz.
  • Stresinizi yönetin. Stres, hastalıkla ilgili belirtilerinizi şiddetlendirebilir ve daha kötü hissetmenizi sağlayabilir.
  • Uzunca bir süre tek bir pozisyonda oturuyorsanız veya ayakta duruyorsanız kalkın ve hareket edin.
  • İş, eğlence ve sosyal aktivitelere katılın. Sosyal bağlantılar son derece önemlidir.
  • Duruşunuzun farkında olun. Otururken, ayakta dururken ve hatta uzanırken duruşunuza dikkat edin. Vücudunuz doğru hizalanmış olmalı, aynı zamanda gevşek ve esnek olmalıdır.
  • Ankilozan spondilit sağlıklı beslenme ile de yönetilebilir. Sağlıklı beslenmeye özen gösterin.
  • Negatif duygulardan arının. Hastalığın teşhisi konduğunda bunalmış hissetmek doğaldır. Korkmuş, sinirli, üzgün ya da kızgın hissedebilirsiniz. Bu duyguları kabul etmekte zorluk yaşadığınızda veya günlük yaşamınızı etkilemeye başladıklarında yardım almak önemlidir. Doktorunuz size mevcut destekler hakkında bilgi sağlayabilir.
  • Başkalarından destek alın. Aynı hastalığı olan diğer insanlarla konuşmayı ve neler yaşadıklarını bilmek yararlı olabilir.

Kaynak ve ileri okuma:

Not: Konu hakkında ilgili videoyu aşağıdan izleyebilirsiniz:

YASAL UYARI! Sitemizde bulunan yazılar tamamen ön bilgi amaçlıdır ve herhangi bir yönlendirme, tavsiye taşımamaktadır. Hiçbir ilacı, tedaviyi ya da sağlığınızla ilgili herhangi bir şeyi, doktorunuzdan habersiz uygulamamalısınız. Bu konuda tüm sorumluluk ziyaretçiye aittir.

Ссылка на основную публикацию
Похожие публикации