Андрей Смирнов
Время чтения: ~18 мин.
Просмотров: 0

Diz Protezi Nedir? Diz Protezi Ameliyatı Nasıl Yapılıyor, Sonrasında Nelere Dikkat Edilmeli?

Diz eklemindeki kıkırdak yapıların zamanla aşınarak dejenere olması durumuna diz kireçlenmesi denir. Normalde kaygan yapıda olan kıkırdaklar özellikle yaşa ve kiloya bağlı olarak yavaş yavaş incelerek soyulmaya başlarlar. Eğer zamanında tespit edilip önlem alınmazsa yıpranma ilerler ve kıkırdak yapılar tamamen yok olur. Böylece kişide oluşan ağrı ve hareket zorluğu had safhaya ulaşabilir. Yürümek zorlaşır. Uyurken dahi ağrının şiddetinden durulamaz hale gelinebilir. Hekim olarak beklentimiz hastaların hafif evrelerdeyken bize başvurmalarıdır.

Hedefimiz ise ameliyatsız yöntemlerle kireçlenmeyi durdurmak veya yavaşlatmaktır. Eğer kireçlenme ileri seviyeye ulaşmışsa, hasta ağrılardan duramaz hale gelmişse, ağrılar ve hareketlerdeki kısıtlılık yaşam konforunu oldukça düşürmüşse diz protezi ameliyatı yapmak gerekir. Diz protezi operasyonu ağrılarınızdan kurtulmanız, eski konforlu yaşamınıza geri dönmeniz için etkili bir tedavi yöntemidir.

Diz Protezi Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Diz protezleri kaybolan eklem yüzeylerinin yerine konulan, onların görevlerini taklit eden malzemelerdir. Ameliyat ile eskiyen yüzeyler çıkarılır ve yerlerine protez dediğimiz bu materyaller konulur. Diz protezi ameliyatı için bir yaş sınırı olmasa da 50 yaşın üstünde ve 100 kilonun altında olunması tercih edilir.

Gereklilik halinde yaşa ve kiloya hiçbir şekilde bakılmadan ameliyat gerçekleştirilebilir. Kilo vermek eklemlerin üzerindeki yükü azaltmanın yanı sıra protezlerin ömrünü uzatmak için de yararlıdır. Bugünün şartlarında diz protezinin ömrü ortalama 25 yıldır. Bu süre hastanın kilosuna, yaşına ve yaşam alışkanlıklarına göre değişebilir.

Diz protezi ameliyatı çoğunlukla genel anestezi altında yapılır. Ameliyat süresi ortalama 2 saattir. Açık bir ameliyat olan diz protezi ameliyatı eğer uzman ellerde yapılırsa hastaya ciddi anlamda yarar sağlayabilir. Ameliyathane şartlarının hazırlanmasıyla birlikte önce dizin ön bölümünden yaklaşık 10 cm’lik kesi açılır ve diz eklemine ulaşılır. Eklem yüzeylerindeki aşınmış kıkırdak dokular kesilerek çıkarılır. Daha önce hazırlanan protezler hazırlanan yüzeylere yerleştirilerek yeni bir eklem yüzeyi yapılmış olunur.

Diz Protezi Ameliyatı Sonrası

  • Ameliyattan sonra oluşabilecek ağrılar ağrı kesicilerle kontrol altına alınabilir.
  • Ameliyattan 3-4 saat sonra gıda tüketilebilir.
  • Hasta, ortalama 3-4 gün hastanede misafir edilir.
  • Kan boşaltımı için her iki bacağa özel çorap giydirilir; dren takılır.
  • İlk gün dinlendirilir.
  • Ertesi gün ayağa kaldırılır.
  • Ertesi gün hafif egzersizlere başlanır.
  • Ertesi gün dren çekilir.
  • 10-15 gün sonra gelinen kontrolde yara pansumanı yapılır ve gerekli görülmesi durumunda dikişler alınır.
  • Bu kontrolle birlikte fizik tedavi sürecine girilir. Sağlıklı ve hızlı bir iyileşme süreci için fizik tedavinin rolü büyüktür.
  • 8 hafta sonunda daha aktif yaşama başlanabilir.

Diz protezi ameliyatını daha konforlu ve güvenli gerçekleştirebilmek için çoğu merkezde yapılamayan robotik diz protezi cerrahisini uyguluyoruz.

Ana sayfa Hastalıklar Diz Protezi Ameliyatı Hangi Hastalara Uygulanır ? imageTotal Diz Protezi Çoğunlukla Hangi Hastalara Uygulanır ?

  • Total diz protezi genellikle ileri derecede eklem aşınması olan kişilere uygulanır.
  • Ağrı kesici, diz içi enjeksiyon uygulamaları ve fizik tedavi gibi yöntemlerle günlük ağrınızın tedavi edilememesi,
  • Ağrınızın rutin günlük aktivitelerinize müsaade etmediği durumlarda,
  • Dizinizde hareket ile beraber ileri derecede eğrilik, hareket kısıtlılığı veya her ikisinde olduğu durumlarda uygulanır.

Total Diz Protezi Kimlere Uygulanmaz ?

  • Diz ve çevresinde aktif enfeksiyon varsa,
  • Aşırı osteoporoz ( kemik erimesi ) varsa,
  • Genel durum bozukluğu varsa,
  • Diz bölgesindeki kaslar yeterince güçlü değilse,
  • Diz çevresi sinir yaralanması varsa,
  • Hastada genel olarak enfeksiyon varsa veya geçirilmiş enfeksiyon hikayesi varsa uygulanmaz.

Diz Protezinde Yaş Sınırı Var Mıdır ?

Diz protezi zorunlu haller dışında genç hastalara uygulanmamaktadır. Diz protezi için bildirilen maksimum yaş sınırıda yoktur. Fakat 55 – 60 yaşın altındaki hastalarda mümkün olduğu kadar protez uygulanmasından kaçınılmaktadır. 60 yaş ve üzerindeki hastalarda daha sık kullanılmaktadır.

Diz Protezinin Ömrü Var Mıdır ?

Çok değişik rakamlar bildirilmesine rağmen ortalama olarak 15 yıl boyunca % 90 oranında protez değişiminin gerekmeyeceğini söylenebilir. Buna rağmen bu süre hastanın yaşına, kilosuna, kemik kalitesine, genetik yapısına, aktivite durumuna ve uygulanan protezin yapısına göre değişebilmektedir.

Total Diz Protezi Ameliyatının Riskleri Nelerdir ?

  • Sinir hasarı ( % 1’den daha düşük oranda )
  • Damar hasarı ( % 1’den daha düşük oranda )
  • Protez çevresinde kırık oluşması ( % 1’den daha düşük oranda )
  • Çok nadiren aşırı kemik oluşumu ve buna bağlı hareket kısıtlılığı
  • Kesi yapılan deri çevresinde his kaybı
  • Erken dönemde protezde gevşeme olması ( % 3’den daha düşük oranda )
  • Enfeksiyon oluşması ve protezin çıkarılması ( % 3 civarında )

imageTotal Diz Protezinin Çeşitleri Nelerdir ?

Diz protezi 4 ana parçadan oluşmaktadır. Bunlar ;

  • Femoral Kompenent : Uyluk kemiğine ait eklem yüzeyi hazırlanıp buraya yerleştirilir.
  • Tıbial Kompenent : Tıbia denilen kaval kemiğine ait eklem yüzeyi hazırlanıp yerleştirilir.
  • Patellar Kompenent : Patellanın eklem yüzeyine yerleştirilir.
  • İnsert : Bu parça polietilen malzemeden yapılmış olup tibial ve femoral kompenent arasına yerleştirilen ana parçadır.

Diz Protezi Tipleri Nelerdir ?

  1. Tek Bölmeli Protezler
  2. İki Bölmeli Protezler
  3. Üç Bölmeli Protezler

Diz Protezi Komplikasyonları Nelerdir ?

  • Dizde bir miktar ağrı olması
  • Tromboflebit
  • Enfeksiyon
  • Hareket kısıtlılığı
  • Eklem instabilitesi
  • Kırıklar
  • Patella tendonu kopması
  • Peroneus siniri yaralanmaları
  • Protez gevşemesi
  • Protez aşınması veya kırılması
  • Yumuşak doku sıkışması
  • Protezin revizyonu

Yapay Bir Dizden Beklentim Nasıl Olmalıdır ?

Yapay bir diz normal bir diz değildir ve doğal bir diz kadar iyi olamaz. Ameliyat ile ağrılarınız en az 15 yıl süre geçmiş olacaktır. Eğer eşlik eden başka bir sağlık sorunlarınız yok ise günlük normal aktivitelerin çoğunu rahatlıkla yapabilirsiniz. Doktorunuzun talimatları ile yapay dizinizle spor aktivitelerine katılabilirsiniz. Yapay dizinize aşırı yük bindirecek aktivitelerden kaçınmalısınız. Dizlerinizde hareket kısıtlığı olan hastaların % 90’ı total diz protezi sonrası daha iyi bir hareket kabiliyetine sahip olur.

Haberler Sağlık Haberleri Diz Protezi Nedir? Diz Protezi Ameliyatı Nasıl Yapılıyor, Sonrasında Nelere Dikkat Edilmeli? 20.03.2021 – 14:24 | Son Güncellenme: 20.03.2021 – 14:24Güncelleme: 20.03.2021 – 14:24

Diz protezi nedir? Diz protezi ameliyatı nasıl yapılıyor, sonrasında nelere dikkat edilmeli, diz protezi nasıl yapılır? Diz protezi yaptırırken nelere dikkat etmek gerekir? İşte, merak edilen tüm detaylar.

 Diz protezi, hareketliliği iyileştirmek için bir eklem (örneğin kalça, diz, omuz) üzerinde yapılan ameliyatı ifade eder.

 Diz Protezi Nedir?

 Artroplasti, hastalıklı bir eklemin tamamının veya bir kısmının bir protezle değiştirilmesinden oluşan çeşitli cerrahi prosedürleri kapsayan genel bir terimdir. Bu nedenle, farklı eklemler için artroplasti yapılabilir.

 Diz ekleminin tamamının veya bir kısmının tek kompartmanlı (dizin iç veya dış kompartmanını değiştirmeye izin veren yarım protez) veya toplam (dizin iki kompartmanını değiştirerek) bir protez ile değiştirilmesinden oluşur.

 Diz Protezi Ameliyatı Nasıl Yapılır?

 Enfeksiyonun olmamasını sağlamak için (müdahaleyi kontrendikedir), hastaneye kaldırılmadan önce idrar analizi ve diz muayenesi yapılır. Deneme protez implantları oluşturmak için de ölçümler yapılır. Girişte kan testi ve kardiyolojik değerlendirme yapılır. 

 Cerrah, steril örtülerle hazırlanan ve korunan cilt bölgesinde hasarlı ekleme ulaşmak ve hassas hesaplamalara göre çıkarmak için kesi yapar. Daha sonra hastanın morfolojisine uyarlanmış deneme protez implantları yerleştirir. Sonuç tatmin ediciyse kesin implantları yerleştirir.

 Ameliyathaneden döner dönmez ağrıyı dindirmek için analjezik tedavi uygulanır. Flebitin önlenmesi için antikoagülan tedavi de reçete edilir. 

 Diz Protezi Ameliyatından Sonra Neler Yapmak Gerekir?

 Kalça artroplastisi sonrası ayağa kalkma ameliyat sonrası birinci veya ikinci gün fizyoterapist eşliğinde yapılır. Operasyondan sonraki gün veya iki gün sonra tam destekle yürümek mümkündür.

 Pansumanlar iki günde bir değiştirilir ve ikinci gün dren çıkarılır. Zımba telleri operasyondan bir düzine gün sonra çıkarılır. 3 ay boyunca kalçanın çıkmasını önlemek için belirli eylemlerden kaçınılmalıdır. Bir merkezde rehabilitasyon zorunlu değildir.

 Omuz artroplastisinden sonra omuz 21 gün atelde hareketsiz hale getirilir ancak ameliyat sonrası ilk günden itibaren rehabilitasyon protokolü uygulanır. Uzmanlaşmış bir merkezde rehabilitasyon önerilir.

 Son olarak, protez takarken hastanın herhangi bir enfeksiyona karşı tetikte olması gerektiğini unutmayın. Bu nedenle ateş veya bulaşıcı belirtilerin varlığında danışmak zorunludur ve özellikle ağız sağlığını sağlamalıdır.

 Bu protezler farklı boyut ve materyallerde mevcuttur. Bunlar; metal, polietilen, seramikten yapılır. Bazıları yapıştırılır, yani belirli bir yapıştırıcıyla sabitlenirken, diğerleri etkilenir, kemik hücrelerinin oluşumunu destekleyen bir mineral malzeme ile kaplanır ve sonuçta implantların sabitlenmesi gerekir. Cerrah, hastasına yaşına, morfolojisine ve aktivite derecesine göre en uygun protezi seçer.

Şiddetli Sevgi: Flört Şiddeti | Av. Cansen Erdoğan anlatıyor“Ailene benimle birlikte olduğunu söyleyeceğim! Abine aramızdakileri anlatacağım! Gönderdiğin fotoğrafları İnternet’te yayınlayacağım! Okulda kimseyle konuşmayacaksın! Arkadaşlarınla görüşmeni istemiyorum! Oraya gidemezsin! Bensiz hele bir git, görürsün sen dünya kaç bucakmış…” Bu sözler tanıdık geldi mi? Av. Cansen Erdoğan flört şiddeti kavramını, hangi davranışların flört şiddeti kapsamına girdiğini ve flört şiddetinin ceza hukukundaki yerini Pembenar izleyicileri için anlattı. daha fazla video için

Diz Protezi

Diz-Protezi-Ameliyatı-Sonrası

Dizde diğer tedavi yöntemlerine cevap vermeyen kireçlenmeler diz protezi ameliyatı ile tedavi edilir. Protez, dizde eklem yapısını oluşturan kemiğin, eklem yüzeylerinin çıkarılması ve sorunlu olan yüzeylerin yerine metal ve plastik protez  parçalar ile kaplanmasıdır.

Günümüzde 55 yaş altındaki hastaları diğer tedavi yöntemlerine  yönlendiriyoruz. yalnız ameliyat durumu acil ve hastanın ağrı şikayeti çok yüksekse protez ameliyatı uygulanır.

Diz Protezi Ameliyatında Riskler Nelerdir?

Diz-Protezi-Nedir

Diz protezi ameliyatında sıklıkla karşılaşılaştığımız komplikasyonlardan biri  bacak damarlarında pıhtı oluşmasıdır. Bu durumun önüne geçmek için diz protezi ameliyatı sonrasında hastaya varis çorabı giydirilir ve pıhtılaşmayı engelleyici kan sulandırıcı ilaç verilir.

Görülen diğer bir komplikasyon ise enfeksiyon gelişmesidir. Bunun için diz protezi ameliyatı öncesi ve sonrasında antibiyotik tedavisi uygulanır. Oluşabilecek diğer bir sorun ise teknik hatalardır, protez ameliyatları teknik olarak son derece karmaşık operasyonlardır. Bu nedenle teknik hatalara bağlı komplikasyon olasılığı  olabilmektedir. Deneyimli ve uzman cerrahlarca yapılan ameliyatlarda teknik hatalara bağlı komplikasyonların riskleri çok azalmakta ve sonuca etki eden teknik hatalar çok nadiren oluşmaktadır.

Diz Protezi Ameliyatı Sonrası

İyileşme hastadan hastaya farklılık gösterdiği üzere ortalama  5-7 gün arası hastanede yatış süresi değişmektedir.  Diz protezi ameliyatının 2. günü doktorunuz tarafından yatakta yapabileceğiniz diz bükme ve adale güçlendirme egzersizlerine başlayabilirsiniz. Hasta kendi kendine yatıyor, kalkıyor, tuvalete gidiyor ve dizini bükebiliyorsa taburcu olabilecek demektir. Operasyon sonrası dizinizdeki bandajı ve çorabı kesinlikle çıkarmayın. Bu dizinizin içinde kanama ve şişmeye neden olabilir. Operasyondan ortalama 15 gün sonra doktorunuz tarafından uygun görülürse dikişleriniz alınır. Dikiş alındıktan sonra fizik tedavi başlanır. Ameliyattan 2 ay sonra sonra daha aktif olabilirsiniz, araba kullanabilirsiniz. Diz protezi ameliyatı sonrasında hastaların çoğunda ağrılar tamamen geçer. Bacaktaki şekil bozukluğu tamamen düzeltilir. Yürüme, merdiven inip-çıkma gibi gündelik işler koltuk değneği veya yürüteç olmadan rahatlıkla yapılır. Diz protezi ameliyatı sonrası hastanın zorlayıcı ve mücadele gerektiren spor yapmaması gerekir.

Diz ekleminin zedelendiği kireçlenme başta olmak üzere çeşitli artrit ya da travmalar sonucu kişi yürüme, merdiven çıkma gibi hareketlerde çok zorlanmaya başlamışsa, dizi istirahat ettiği zamanlarda bile ağrımaya devam ediyorsa ve fizik tedavi gibi yöntemler etkisiz kalmışsa diz protez ameliyatı (total diz artroplastisi) önerilebilir.

Dizler vücuttaki en büyük ve karmaşık eklemlerdir. Vücut ağırlığını taşır ve hareket etmeyi sağlarlar. Kemiklerin eklemi oluşturan yüzlerinde hareketi kolaylaştıran kıkırdak tabaka yer alır. Ayrıca sinoviyal sıvı denilen eklem içi sıvı sürtünmeyi azaltır. Osteoartrit, travma, romatoid artrit gibi nedenlerle eklemde normal hareketi zorlaştıran ve ağrı yapan olan bozulmalar olabilir.

Diz Protezi Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Uyluk (femur) ve kaval (tibia) kemiklerinin diz eklemine bakan yüzlerindeki zedelenmiş kıkırdak ve altındaki kemiğin küçük bir kısmı çıkarılır. Bunlar yerine eklem yüzeyini yeniden oluşturmak için metal bileşenler yerleştirilir. Diz kapağının alt kenarı kesilerek plastik bir yüzey ile değiştirilir. Bazı ameliyatlarda diz kapağına dokunulmaz. Metal bileşenler arasına, hareketin kolay olması için plastik bir ayırıcı (spacer) konulur. Ortopedi servisinde yatış süresi 1-3 gün kadar kısadır. Ancak fizik tedavi süreci devam eder.

Prof. Doktor Engin Çakar

image

Diz Protez Ameliyatı Kimlere Yapılır?

  • Günlük işleri örneğin merdiven çıkmak, oturup kalmak, yürümek gibi aktiviteleri kısıtlayan ölçüde diz ağrısı ve tutukluğu olanlar
  • İstirahatte ve gece bile orta ya da şiddetli diz ağrısı olanlar
  • İstirahat ya da ilaç tedavileri ile geçmeyen kronik diz iltihap ve ödemi
  • Dizde ileri derece şekil bozukluğu (bacağın içe veya dışa bükülü hale gelmesi)
  • Kilo vermek, egzersiz, fizik tedavi, ağrı kesici ilaçlar, eklem içi enjeksiyonlar (kortizon, viskosuplementasyon vb) gibi tedavilerden fayda görmemek

Ameliyat önerisi hastanın ağrı ve kısıtlılık düzeyine göre yapılır. Yaş tek başına belirleyici faktör değildir. Çoğu diz protezi ameliyatı 50-80 yaşları arasında yapılır. Ancak daha genç veya yaşlı kişiler de ameliyat edilebilir.

Diz protezi ameliyatı ile ağrıda azalma ve günlük aktiviteleri rahat yapabilme anlamında başarı oranı %90’ın üzerindedir. Ancak ameliyat sonrası koşma, zıplama, tenis, kayak gibi dizleri yüksek strese maruz bırakan aktivitelerden ömür boyu uzak durulması gerekebilir. Yürüyüş, yüzme, bisiklet, hafif danslar gibi dizleri çok zorlamayan aktiviteleri yapmak mümkün olabilir.

Olası Komplikasyonlar

Enfeksiyon, damar içi pıhtı oluşumu, protezde gevşeme, damar ya da sinir yaralanmaları, kırık, diz kapağında gevşeme, ağrının geçmemesi gibi istenmeyen sonuçlar olma riski de vardır. Ciddi komplikasyonların oranı %2’den azdır.

Fizik Tedavi

Ameliyat sonrası günlük yaşama mümkün olduğunca erken dönmek ve komplikasyon riskini azaltmak için erken dönemde fizik tedaviye başlanmalıdır. Çoğu kez egzersizler ameliyat sonrası aynı gün başlar. Ayak bileği pompalama, izometrik kuadriseps ve gluteus maksimus egzersizleri, topuk kaydırma gibi hareketler yapılır. Anestezi sonrası nefes alıp vermenin sığ olması akciğerde kısmi sönme (atelektazi) yapabilir. Bunu önlemek için derin nefes alma egzersizleri ve spirometre ile egzersizler yaptırılır. Diz eklem hareket açıklığı egzersizleri manuel veya devamlı pasif hareket (CPM) cihazı ile uygulanabilir. Fizyoterapist hastaya oturma-kalkma ve yürüme için eğitim verir. İlk günler yürüme esnasında yürüteç ya da koltuk değneği kullanımı önerilebilir.

Genellikle ameliyat sonrası 3-6 hafta içinde kişi normal günlük yaşamına dönebilir. Hareket sırasında hafif ağrının birkaç hafta devam etmesi normaldir. Günden güne yürüyüş mesafesi arttırılır. Bacağı kuvvetlendirmek ve hareketleri normale getirmek için özel egzersizler uygulanır.

İkinci hafta sonunda dizin 90 derece bükülebiliyor olması istenir. Altıncı hafta sonunda bükme açısı 100-105 dereceye ulaşmalıdır. Egzersiz bisikleti kullanılabilir, selenin yüksekliği hastaya göre doğru konumlandırılmalıdır.

Kas güçlendirmek için elektrik stimülasyonu, skar dokusunun yumuşatılması için masaj ve mobilizasyon uygulanabilir. Kasları güçlendirmek için küçük ağırlıklarla ve egzersiz bantları ile çalışılabilir. 7-8. haftalarda fonksiyonel kapasiteyi arttırmaya yönelik denge, pozisyon hissi ve güçlendirme egzersizlerine ağırlık verilir.

Diz eklem protezi ameliyatı geçiren çoğu kişi egzersizlerini evde yapabilir ancak bazı hastaların fizik tedavisinin ayaktan ya da yatarak bir fizik tedavi merkezinde yapılması gerekebilir.

Referanslar

  • Feng JE, Novikov D, Anoushiravani AA, Schwarzkopf R. Total knee arthroplasty: improving outcomes with a multidisciplinary approach. J Multidiscip Healthc. 2018;11:63–73. Published 2018 Jan 25.
  • Medical Advisory Secretariat. Total knee replacement: an evidence-based analysis. Ont Health Technol Assess Ser. 2005;5(9):1–51.

Ссылка на основную публикацию
Похожие публикации