Андрей Смирнов
Время чтения: ~35 мин.
Просмотров: 0

Diz Aрrэsэnэn Sebepleri : Dizim Aрrэyor Ne Olabilir? – Prof.Op.Dr. Sinan KARAOРLU

Belki de vücudumuzda sebepleri ve sonuçları ile ilişki kuran en geniş yelpazeyi eklem ağrılarında görürüz. Yaygın inanış bu ağrıların belirli bir yaştan sonra mutlaka olacağı yönündedir. Gerçekten de belirli bir dönemin ardından özellikle yaşlılıkta vücudu taşıyan iskelet yapısı artık çökmeye başlar.

Fakat bu çöküş yine sizin beslenme, kendinize özen gösterme ve gençken yaptıklarınızla alakalıdır. Bazen ise tam tersi olarak gençlerde eklem ağrıları görülebilir.

Genç birinde bu tarz şikâyetler görüldüğünde ise daha erken görülebileceğinin farkına varıldığı için doğrudan aynı soru işaretleri düşünülür. Eklem ağrılarına ne sebep olur?

Bu konuda yapılan araştırmalar gösteriyor ki bunun için romatizma, kireçlenme ve buna benzer kemik yapısına ilgilendiren çok fazla etki sebebi var. Aynı zamanda eklemlerimiz yakın olan doku ve kas zedelenmelerinden dahi etkilenebilmektedir.

Eklem Ağrısının Nedenleri?

Eklem ağrısının nedenleri arasında yalnızca belirli başlı noktalara değinebileceğimiz kadar dar bir yelpaze yok.

Oldukça açık bir seçenek havuzunun içinde vücudumuzda var olan bir enfeksiyon, geçirdiğimiz bir hastalık, kemik ya da kas yapımızdaki değişiklikler buna sebep olabilir .

Genelde yapılan araştırmalarda çıkan sonuçlar eklemlerde iltihap görülmesi sonucunda eklem aşınmasına dayanıyor. Eklemin işlevselliğini kaybetmesi ise ağrı ve acı hissinin ağır biçimde yaşanmasını sağlıyor.

Tendinit

Tendinit eklem bölgesinde sıkça görülen bir rahatsızlık olarak tendon iltihaplanması olarak özetlenir.

Tendonların görevi tamamıyla kas ve doku arasındadır.

Kemiğin bu bölgelerde tendonlar aracılığıyla hareket edebilmesi, aynı zamanda da zararsız hareketlerle varlığını sürdürmesi sağlanır.

Bir nevi bağlaç olan tendonların iltihaplanması ise zamanla iltihabın yayılmasıyla eklem ağrılarına dönüşür.

Kireçlenme

Osteoartrit olarak adlandırılmış olan kireçlenme rahatsızlığı kıkırdaktan oluşan özel ve pürüzsüz yapının deformasyonunu kapsar. Kireçlenme durumu iltihap akışıyla beraber yapısal bozukluklara sebebiyet verir. Kemik her seferinde kıkırdaktan yakarak olması gereken eklemin dışına çıkma eğilimi gösterir. Bunun anlamı her harekette acı eşiğinin biraz daha açılacağıdır.

Vücudun Sınırları

Bu noktada eklem ağrısına sebep olan detay spor yapmak olabileceği gibi çalışılan işte olabiliyor. Eğer eklemlerinizin ön planda olduğu hareketleri sürekli tekrar eden bir işte çalışmaktaysanız genellikle bu ağır temponun eklem ağrılarına ve iltihaplarına sebep olacağı aşikârdır. Spor yaparken eklemlere fazla yük bindirmek, vücudun sınırlarını aşmak yine aynı sonuçları doğuracaktır.

Kesecik İltihabı

Bursit olarak tanımlanmış olan ve kesecik iltihabı olarak anılan rahatsızlığın temelinde de tendonlar var. Daha doğrusu tendon etrafında gözlenen ufak sıvı yüklü keseciklerin zaman içerisinde deformasyona maruz kalmasıyla oluşmaktadır.

Doğal olarak tendonların korunamamasıyla birlikte ağrılarla başlayan derin yara oluşumları gözlemlenir. Bu tarz tendon rahatsızlıklarında tedavi süreci maksimum 2-4 hafta sürer. Dolayısıyla acı çekmek yerine doğrudan bir doktora görünmeniz yararlı olacaktır.

Yaralanma ve Darbeler

Eğer ekleminizi hedef alan bir darbe olduysa ya da trafik kazası ve bir yerden düşme gibi bir durumla karşılaştıysanız muhtemelen kıkırdak yapısının zedelenmesi, tendonların kopması, yumuşak doku zedelenmeleriyle başlayan, kırıklara kadar ilerleyen sorunlarla karşılaşırsınız. Buda eklem ağrısı oluşumu için yeterli bir argümandır.

Enfeksiyonlar

Enfeksiyonların yalnızca tek bir noktada değerlendirilmemesi gerekiyor. Örneğin bir hastalık olan septik artrit eklemlerde oluşan bir iltihaplanmadır. Zamanla enfeksiyon riski taşıyan Gut hastalığı gibi tehlikeli sonuçlar doğurabilir. Aynı şekilde iltihaplı eklem romatizması teşhisi olan Romatoid Artrit içinde benzer detaylar geçerliliğini korumaktadır.

Eklem Ağrısı Tedavisi Var Mı?

Eklem ağrısı tedavisi için hangi sebepten dolayı böyle bir ağrı yaşadığınız, bu ağrının ne kadar ileriye gidebileceği ve sizi nasıl bir tehlikeye sürükleyebileceği tanıları belirlenmelidir.

Teşhis için muayene olduktan sonra eklemlerinizin durumu, eklem bölgelerindeki iltihaplanmalar ve enfeksiyon riskleri belirlenerek uygun tedavi şekli seçilir.

Eğer eklem ağrısı şikâyeti ile doktora başvurulmazsa asıl sorunu o zaman yaşamaya başlarsınız. Özellikle de 3 gün boyunca aynı eklemde ağrı hissettiğinizde, diyet yapmadan ani bir biçimde kilo vermeye başladığınız durumlara dikkat etmelisiniz.

Genellikle hangi eklemde ağrı varsa şişme, kızarma, kaşınma, kabuk tutma ve uyuşma gibi reaksiyonlar gösterecektir. Bu durumlar yaşanıyorsa kesinlikle bir eklem iltihaplanmasına işarettir.

imageEklem ağrıları genellikle ileri yaşlardaki kişilerin yoğun olarak yaşadığı bir sorun olmasına rağmen, farklı etkiler nedeniyle genç yaşta olan kişileri de etkileyebilir. Spor aktiviteleri, fazla kilo, çeşitli sistemik hastalıklar ve kazalara maruz kalmak gibi etkenler nedeniyle her yaştaki kişide eklem ağrısı görülebilir. Vücudun hareket edebilmesi için, kas ve kemikler kadar önemli olan eklemler, vücudun destek yapısını oluşturmaktadır. Eklem ağrılarının olması vücudun hareketlerini kısıtlar ve kişilerin aktiviteleri yapmasına engel olur. Tedavinin yapılabilmesi için, önce buna sebep olan etkenin belirlenmesi gerekir. Eklemlerin yapısı sadece kemiklerden değil, kendilerini sarmış olan kapsüllerden, bağlardan, kaslar, yumuşak doku ve kese gibi yapılardan oluşmaktadır. Bu nedenle eklem ağrılarının oluşumu, anatomisi ve işlevselliği birbirinden farklı değişik yapılardan kaynaklanmakta ve değişik sebeplerden ortaya çıkmaktadır. Eklemlerde olan ağrılarda farklı şiddeti olan belirtiler ve işaretler olur. Bölgede ağrı, kızarma, şişkinlik ve sertlik gibi etkilerin yanı sıra, vücutta genel bir halsizlik hâkim olmaktadır. Bu ciddi bir sebebe dayanabileceği gibi, vücuttaki genel bir hastalığın habercisi olarak kabul edilmeli ve tanı koyulması gerekir.

Eklem ağrılarının belirtileri nedir?

Eklemlerdeki sorunlarda oluşan belirtiler şiddeti değişen ağrılardır. Bu genellikle nöbetler halinde hissedilmektedir. Hastalarda halsizlik, hareket bozukluğu, hareket etme güçlüğü, eklemlerde sertlik ve şişlik gibi belirtiler meydana gelmektedir. Bunlar hastaya son derece rahatsızlık verir. Bu yüzden hastalar vakit kaybetmeden doktora gidilmelidir.

Eklem ağrıları kimlerde etkili olmaktadır?

Bu rahatsızlık herkeste görülebileceği gibi, ailesinde yakın akrabalarında eklem ağrıları olan kişilerde daha fazla etkili olabilir. Bu yüzden genetik bir rahatsızlık olabileceği söylenebilir. Bundan başka kırmızı eti çok tüketenlerde, sıkça dengesiz ve ağır yük kaldıranlarda, eklem rahatsızlığı bulunanlarda, metabolizması ve bağışıklık sistemi zayıflayan kişilerde de daha sık meydana gelir.

Eklem ağrılarının en fazla görüldüğü rahatsızlıklar nelerdir?

Osteoartrit (Kireçlenme): Eklem iltihabı farklı etkenlerle oluşmuş olsa da, en fazla rastlanan osteoartrit sorunudur. Bu rahatsızlık genellikle orta yaşlı kişilerde etkili olur. Eklemlerin arasında bulunan kıkırdağın yani esnek dokunun yıpranması nedeniyle oluşur. Bu etki hastalarda ağrı, halsizlik gibi belirtilere sebep olur. Obez kişilerde, sakatlananlarda, devamlı aynı hareketi yapan kişiler bu konuda daha riskli konumdadır.

Bursit (Kesecik iltihabı): Tendonların korunmasını sağlayan içi sıvı dolu kesecik olan bursaların tahriş olup şişmesi olan bursit, çok ağrılı bir sorundur. Eklemlerde ağrıya, kızarıklık, sertleşme ve vücutta halsizlik gibi belirtilere sebep olur. Spor yapılırken eklemlere aşırı yüklenilmesi, aşırı kilolu olmak, eklem hastalıkları gibi etkenlerde bursit nedeni olabilir. Vücutta en çok kalçada, omuzlarda, topuk, dizler ve ayakta başparmağı etkisi altına alabilir. Dinlenme ve uygulanan tedavi sayesinde kısa sürede tedavi edilebilecek bir sorundur.

Tendinit: Kaslar ve kemiklerin bağlanmasını sağlayan tendonlardaki iltihaplanma, şişme ya da tahriş olma gibi sorunlar tendinit olarak adlandırılır. Bu rahatsızlık yaşlılık, tendonların esnek yapısını kaybetmesi ve aşırı kullanılması sonucunda olabilir. Vücutta yaygın ağrıya, halsizlik ve yorgunluk gibi etkilere sebep olur.

Eklemleri aşırı kullanmak: Uzun süre eklemleri aşırı şekilde kullanmak kireçlenme etkisi gösterebilir. Yapılacak egzersiz programlarına başlanmadan önce, hafif ısınma hareketlerinin yapılması ve eklemlere fazla yüklenilmemesi gerekir.

Yaralanmalar: Darbeler sonucunda vücutta eklem ağrılarının meydana gelmesi söz konusu olabilir. Bu şekilde oluşan eklem ağrıları için, dinlenme suretiyle hafifleme etkisi olur. Fakat bazı ciddi sayılan yaralanmalarda, daha sonra eklemlerde osteoartrit gelişimi gözlenebilir.

Gut hastalığı: Bu rahatsızlık vücutta eklem iltihaplanması şeklinde yaşanmaktadır. Vücutta ürik asit üretiminden oluşan gut hastalığında, vücutta birikmiş olan asit eklemlerde sertliğe, şişme ve ağrı gibi etkilere sebep olur. Bunun genetik etkenlerden, cinsiyet, alkol kullanımı ve fazla et tüketimi gibi faktörlerden oluştuğu söylenebilir.

Eklem ağrısında tedavi yolları nedir?

Hastanın yapılacak olan muayenesinde önce ağrının meydana geldiği yer belirlenmektedir. Ardından yapılacak kan tahlilleri ve vücutta bulunan kan hücrelerinin sayısının belirlenmesi hastaya yapılmasına yardımcı olur. Eklem ağrıları değişik yöntemlerle tedavi edilebilir. Akupunktur tedavisi yapıldığında, hastaya geleneksel yöntem ile şok tedavisi uygulanmaktadır. Bunun dışında kaplıca tedavisi de, içeriğinde olan mineraller ve ısıyla yarattığı basınç nedeniyle, belirli bir sürede olsa eklem ağrılarında rahatlama sağlamaktadır. Eklem ağrılarının oluşmasını sağlayan hastalıklar varsa, öncelikle bunların tedavi edilmesi sağlanmalıdır.

Diz ağrısı fizik tedavi ve rehabilitasyon polikliniklerine başvuru sebepleri arasında üst sıralarda yer alır. Diz ağrısına doğru tanı koyabilmede ağrının yerleşimi önemli ipuçları sağlar. Yani dizin iç kısmında ağrı, dizin ön tarafındaki ağrılardan veya dizin dış kısmında hissedilen ağrılardan farklı karakterdedir.

Diz eklemi dört kemik, dört ligament, birkaç tendon, iki menisküs, kıkırdak dokusu gibi farklı yapılar içeren karmaşık bir eklemdir. Vücudun yükünü taşıdığı gibi sürekli hareket halindedir. Bu nedenle dizde yanlış gidebilecek pek çok şey olabilir. Bu yazımızda dizin iç kısmındaki ağrı nedenleri üzerinde duracağız. Dizin iç kısmı, her diz için diğer dize yakın kısımdır. Yani sağ dizin sol tarafını, sol dizin sağ tarafını kast ediyor olacağız.

Diz kireçlenmesi

Kireçlenme kemiklerin eklem yüzlerini koruyan kıkırdağın bozularak aşındığı bir hastalıktır. Dizler kireçlenmenin en sık görüldüğü eklemlerdendir. Diz kireçlenmesinde dizin iç yanındaki kıkırdaklar daha çok aşınır. Bu durum Röntgen filmlerinde, kemiklerin dizin iç kısmında birbirine değecek kadar yaklaşması olarak görülebilir. Dize binen yükün arttığı hallerde, örneğin merdiven iner çıkarken ve sandalyeye otururken kireçlenmeye bağlı ağrılar artar. Diz kireçlenmesinde şikayetler genelde gün ilerledikçe artış gösterir.

Prof. Doktor Engin Çakar

image

Romatoid artrit

Romatoid artrit bağışıklık sisteminin esas olarak eklem yapılarına karşı aktive olduğu iltihaplı romatizmal hastalıklardan biridir. Romatoid artritli kişilerde dizin iç kısmında ağrı oluşabilir. Romatoid artrit ağrısı genelde sabahları daha şiddetli olup gün içinde azalır.

Yaralanma

Dizin iç taraf ağrısı spor yaralanması gibi nedenle oluşabilir. Örneğin koşma sırasında dizin zorlanması iç diz ağrısına yol açabilir. Düşme veya çarpma gibi sebepler dize direkt travmaya bağlı olarak kemikte zedelenme ve iç diz ağrısı yapabilir.

Bursit

Bursa, kas, tendon veya kemiklerin birbirine sürtünmesini önleyen küçük sıvı dolu keselerdir. Aşırı kullanım veya akut yaralanma nedeniyle bursa iltihabı yani bursit oluşabilir. Dizin iç kısmında pes anserin bursa bulunur. Medial kollateral ligament ile üç kas tendonu (sartorius, gracilis ve semitendinosus kas tendonları) arasında yer alır. Herhangi bir nedenle bu bursa zedelenirse pes anserin bursiti oluşur. Dizin eklem çizgisinin birkaç santimetre aşağısında dizin iç kısmında ağrı yapabilir. Pes anserin bursiti obezite, kireçlenme, iç menisküs yırtığı, hamstring kas gerginliği, yürürken ya da ayakta dururken diz veya bacağın dışa dönük olması gibi nedenlerle oluşabilir.

Burkulma veya gerilme

Dizin iç kısmında eklemin sağlamlığına katkıda bulunan medial kollateral ligament denilen bağ bulunur. Bu bağ futbol veya dövüş sporları gibi hallerde dize dışarıdan gelen darbe ile dizin aşırı bükülmesi ve dönmesi sonucu zedelenebilir veya yırtılabilir. Bu durumda dizin iç kısmında ağrı ve şişlik olur. Bağ tamamen koparsa ayakta dururken ve yürürken dizde gevşeklik, dizde kilitlenme gibi şikayetler olabilir.

Menisküs yırtığı

Dizde kemiklerin birbirine çarpmasını önleyen menisküs denilen koruyucu kıkırdak dokuları bulunur. Dizin iç kısmında iç menisküs, dış kısmında dış menisküs yer alır. Menisküslerde yıllar içinde tekrar eden zorlanmalara bağlı veya spor yaralanmalarında ani travma sonucu yırtıklar oluşabilir. İç menisküsteki yırtıklar dizin iç kısmında ağrı, ayrıca dizde takılma, kilitlenme gibi şikayetlere yol açabilir.

Medial plika sendromu

Dizin iç kısmında medial plika denilen eklem zarı katlantısı bulunur. Koşmaya yeni başlamak gibi alışıldık aktivite düzeyinin arttırıldığı durumlarda medial plika zedelenebilir ve inflamasyon denilen bağışıklık sistemi aktivasyonu oluşabilir. Plika yapısı şişer. Bu durumda dizin iç kısmında ağrı, dokunmakla hassas bir nodül veya şişlik, dizde kilitlenme, kütleme olabilir.

Çocuklarda dizin iç yanında ağrı nedenleri

Diz kapağının kısmi çıkığı (patellar subluksasyon), patellar tendinit, Osgoot-Schlatter hastalığı çocuklarda dizin iç yanındaki ağrıların sık görülen nedenleridir.

Dizin iç kısmında ağrı tedavisi

Ağrıya yol açan aktivitelerden kaçınmak, dize binen yükü azaltmak için koltuk değneği gibi destek kullanmak, akut yaralanmalarda buz uygulamak, elastik kompresyon bandajı ile sarmak, dizi yatarken kalp seviyesinin üzerinde tutmak gibi yöntemler kendi kendine uygulanabilir. Ağrı kesici ilaçlar kullanılabilir. Bunlarla düzelmeyen sorunlarda fizik tedavi, kortizon (steroid) enjeksiyonları, PRP-proloterapi enjeksiyonları, dizlik kullanımı, cerrahi yöntemler devreye girer. Egzersiz diz yaralanmalarını önlemede ve iç diz ağrısını tedavi etmede yararlıdır. Size uygun egzersizler açısından doktorunuza danışın.

Genel Tanıtım

Diz Ağrısı Nedir?

Diz ağrısı, vücudun diz bölgesinde yırtılmış bir bağ veya yırtılmış kıkırdak gibi bir yaralanmanın sonucu olabilir. Artrit, gut ve enfeksiyonlar dahil olmak üzere tıbbi durumlar da diz ağrısına neden olabilir. Diz ağrısı, her yaştan insanın etkilenebileceği ve yaygın görülen bir şikayettir. 

Daha hafif diz ağrısı türleri bireyin kendisine dikkatli bakmasıyla kendiliğinden düzelebilir. Aynı zamanda fizik tedavi ile dizlik kullanımı da diz ağrısını hafifletmeye yardımcı olabilir. Bununla birlikte, bazı vakalarda diz için cerrahi onarım ve müdahale gerekli olabilir.

Diz Nedir?

Diz, ana işlevi ayak bilekleri ve kalçalarla birlikte vücudun ağırlığını taşımak olan, bacaklarda uyluk kemiği ile kaval kemiği arasında yer alan bir eklemdir.

Yapısal olarak basit bir eklemden daha fazlası olan diz aynı zamanda bükülebilir ve dönebilir. Dizler bütün bu eylemleri gerçekleştirip aynı esnada tüm vücudu desteklerken kemikler, bağlar, tendonlar ve kıkırdak dahil olmak üzere bir dizi yapıdan faydalanır. 

Diz içi ve dışı ya da önü ve arkası olmak üzere iki bölüme ayrılır. Diz ön taraftan aynı zamanda patella olarak adlandırılan diz kapağı ile korunur. 

Diz eklemi içindeki tüm yüzeyler kıkırdak doku ile kaplıdır. Uyluk ve kaval kemikleri arasında gelen yükü taşıyan kıkırdak yüzeyler, menisküs adı verilen ve iki esnek kıkırdaktan meydana gelen bir yapı ile korunarak desteklenir.

Menisküs “C” harfi formuyla yuvarlak uyluk kemiği ile düz kaval kemiği arasındaki yapısal uyumu sağlar, dizin taşıdığı binen yükün tüm eklem yüzeyine dağılmasını sağlar, gelen darbeleri emer, eklemin sabit kalmasını sağlar yani bir amortisör görevi görür. 

Bağlar dizin parçalarını birbirine sabitleyen, yoğun lifli ana yapılardır. Bağların her iki ucu kemiklere yapışır ve sınırlı esneklikleri vardır.

Bulundukları yere göre dizin yana ya da öne açılmasını önlerler. Tendonlar ise bağlara benzeyen, lifli, bir uçları kemiğe yapışan, ancak diğer uçları adaleyle biten, bu sayede adalenin hareketini kemiğe taşıyan yapılardır. 

Nedenleri

Diz Ağrısı Neden Olur?

 Diz ağrısının nedenleri arasında yaralanma, mekanik kaynaklı problemler, çeşitli artrit tipleri ve benzeri sorunlar sıralanabilir. 

Diz Yaralanmaları

Buna göre diz yaralanmaları diz eklemini çevreleyen bağları, tendonları veya sıvı dolu kesecikleri ve eklemi oluşturan kemik, kıkırdak veya bağları etkileyebilir. 

Daha yaygın görülen diz yaralanmaları arasında ön çapraz bağ yırtılması yani ÖÇB yırtılması vardır. İncik kemiğini uyluk kemiğine bağlayan dört bağdan birisi olan ön çapraz bağ yaralanması, ya da ÖÇB yaralanması özellikle basketbol, ​​futbol veya aniden hareket edilen yönde değişiklik gerektiren diğer benzeri sporlarda oynayan bireylerde yaygın görülür.

Diz kapağı yani patella dahil olmak üzere diz kemikleri, özellikle motorlu taşıt kazaları veya düşme sırasında kırılabilir veya çatlayabilir. Bununla birlikte osteoporoz nedeniyle kemikleri zayıflamış bireyler bazen sadece yanlış bir adım atarak dizlerini kırabilirler.

 Menisküs yırtılması özellikle diz üzerine ağırlık binmişken aniden diz bükülürse, menisküs yırtılması gerçekleşebilir.

Diz bursiti ise bazı diz yaralanmaları sonucunda diz ekleminin dışını yastıklayarak tendon ve bağların eklem üzerinde düzgün bir şekilde kaymasını sağlayan küçük sıvı keseciklerinde keseciklerde meydana gelen iltihaplanma nedeniyle meydana gelir.

Patellar tendinit, ya da diğer adıyla koşucu dizi bir veya daha fazla tendonun tahriş ve iltihaplanmasıdır. – kemiklere kasları bağlayan kalın, lifli dokular. Koşucular, kayakçılar, bisikletçiler ve atlama sporları ve aktivitelerine katılanlar, uyluğun önündeki kuadriseps kasını shinbone’a bağlayan patellar tendonda iltihap gelişebilir.

 Dizde Yapısal Sorunlar

Diz ağrısına neden olabilecek mekanik kaynaklı sorunlar arasında diz yapısında gevşeme sayılır. Bunla göre bazen kemik veya kıkırdak yaralanması veya dejenerasyonu sonucunda bir parça kemik veya kıkırdak kırılarak eklem boşluğunda yüzmeye başlayabilir.

Bu gevşek parçacık normalde sorun çıkarmasa da, dizin eklemsel hareketine müdahale ettiği durumlarda eklemin düzgün hareket etmesini engelleyebilir. 

İliotibial bant sendromu, kalçanızın dışından dizin dışına uzanan sert doku bandının uyluk kemiğinin dış kısmına sürtünecek kadar sıkılaşması halinde ortaya çıkar. Sürekli aynı mekanik hareketi tekrarlayan uzun mesafe koşucuları ile bisiklet sürücüleri bu duruma özellikle duyarlıdır.

Çıkık diz kapağı, dizin önünü kaplayan patellanın, genellikle dizin dışına doğru yerinden kayması sonucunda meydana gelir. Bazı vakalarda diz kapağı bütünüyle yer değiştirebilir ve çıkık belirgin bir şekilde görülebilir.

Eğer bireyde başka bir tıbbi nedenden dolayı kalça veya ayak ağrısı varsa, birey bu eklemlerin ağrısını hafifletmek için yürüyüş şeklini değiştirebilir. Ancak bu değişik, doğal olmayan yürüyüş tarzı diz ekleminin üzerinde daha fazla stres yaratarak ağrıya sebep olabilir. Benzeri şekilde başka vakalarda da kalça veya ayaktaki problemler doğrudan diz ağrısına neden olabilir.

 Dizde Artrit

 Diz ağrısına neden olan sebeplerden bir başkası da yüzden fazla türü olan artrittir. Artrit eklem iltihaplanmasının veya mafsal iltihaplanmasının diğer adıdır. Artritin dizleri etkilemesi muhtemel bir kaç çeşidi vardır.

 Bazen dejeneratif artrit olarak adlandırılan osteoartrit, en sık görülen artrit tipidir. Dizlerdeki kıkırdağın kullanım ve ilerleyen yaşla birlikte bozulması sonucunda ortaya çıkan aşınma ve yıpranma durumudur.

 Artritin en zayıflatıcı türü olan romatoid artrit ya da romatizma dizler de dahil olmak üzere vücuttaki her eklemi etkileyebilen bir otoimmün durumdur. Romatoid artrit kronik bir hastalık olmasına rağmen, şiddeti zaman içerisinde değişme, azalma veya artma eğilimindedir.

Gut türü artrit eklemlerde ürik asit kristalleri oluştuğunda ortaya çıkar. Normal şartlarda en çok ayak başparmağını etkilese de, dizde de görülebilir.

Yalancı gut, ya da diğer adıyla psödogut normal gut ile karıştırılır. Psödogut, eklem sıvısında gelişen ve kalsiyum içeren kristallerden kaynaklanır. Diz bu durumdan psödogouttan en sık etkilenen eklemdir.

Diz ekleminin enfekte olması nedeniyle ağrıması, kızarması veya şişmesi septik artrit olarak adlandırılır. Septik artrit genellikle ateşle birlikte ortaya çıkar ve genellikle ağrı öncesinde bir travma yoktur.

Septik artrit diz kıkırdağında çok hızlı bir şekilde geniş çaplı hasara neden olabilir. bir çarpma ya da yaralanmaya bağlı olmayan kızarma veya şişme ile birlikte diz ağrısı durumunda acilen doktora başvurmak gereklidir.

 Diz Ağrısı Riskini Neler Arttırır?

 Öncelikle geçmişte bir diz yaralanması olması, dizin tekrar yaralanması olasılığını artırır.

Aşırı kilolu veya obez olmak, yürüme veya merdivenlerden inip çıkmak gibi sıradan hareketler sırasında bile diz eklemlerindeki stresi artırır. Bu da eklem kıkırdağının bozulmasını hızlandırarak osteoartrit riskini doğurur.

Kaslarda esneklik veya güç eksikliği diz yaralanmaları riskini artırabilir. Güçlü kaslar eklemleri dengelemeye ve korumaya yardımcı olur. Kas esnekliği de tam hareket kabiliyeti sağlar.

 Bazı sporlar ve meslekler dizlere diğerlerine kıyasla daha fazla stres uygular. Basketbol zıplamalarıyla, futbol ani yön değişiklikleriyle diz yaralanması riskini artırır. İnşaat veya çiftçilik gibi dizler üzerinde ağırlık bindirerek kendisini tekrarlayan işler de diz sorunu riskini artırabilir.

Belirtiler

Diz Sorunlarının Belirtileri Nelerdir?

Diz ağrısının yeri ve şiddeti, buna sebep olan sorunun nedenine bağlı olarak değişebilir. Diz ağrısına eşlik eden belirti ve semptomlar arasında  şişme, sertlik, kızarıklık, yanma hissi, dengesizlik, zayıflık, çatırdama sesi, dizi bütünüyle düzleştirememek veya tamamen bükememek görülebilir.

Eğer dizlerde bu belirtiler ya da semptomlar varsa veya bir yaralanma ile bağlantılı şiddetli diz ağrısı varsa mutlaka bir doktora başvurulmalıdır.

Tanı Yöntemleri

Diz Ağrısı Türünün Teşhisi Nasıl Konulur?

Diz ağrısı tanısı genellikle fizik muayene sırasında konulur. Dizler doktor tarafından şişlik, ağrı, hassasiyet, sıcaklık ve görünür morarma, alt bacağın farklı yönlerde hareket kabiliyeti ve diz bütünlüğü için incelenecektir.

Bazı vakalarda doktor röntgen, bilgisayarlı tomografi (BT) taraması, ultrason veya manyetik rezonans görüntüleme (MRI) çekimi isteyebilir.

Eğer doktor bir enfeksiyon veya iltihaptan şüphelenirse, kan testleri veya artrosentez adı verilen bir prosedürü isteyebilir. Bu prosedürde diz ekleminden bir iğne ile az miktarda sıvı çıkarılır ve analiz için bir laboratuvara gönderilir.

Tedavi Yöntemleri

Diz Ağrısı Tedavisi Nasıl Yapılır?

Diz ağrısında tedavi yöntemleri diz ağrısına tam olarak neyin sebep olduğuna bağlı olarak değişir. Bunlar ağızdan ilaçla tedavi, hareket tedavisi, araçla tedavi, enjeksiyon ile tedavi ve ameliyatla tedavi grupları altına sınıflanır.

Ağrıyı hafifletmek ve romatoid artrit veya gut gibi altta yatan tıbbi nedenleri tedavi etmeye yardımcı olmak üzere çeşitli ilaçlar reçete edilebilir.

Dizlerin etrafındaki kasların güçlendirilmesi onu daha dayanıklı ve dengeli bir hale getirecektir. Doktorunuz ağrıya neden olan özel duruma göre fizik tedavi veya benzeri güçlendirme egzersizleri önerebilir.

Bireyin fiziksel olarak aktif olduğu ya da bir sporcu olduğu durumlarda,   dizleri etkileyebilecek hareket modellerini düzeltmek ve spor veya aktivite esnasında sırasında dize zarar vermeyecek iyi teknikler oluşturmak için belirli egzersizlere ihtiyaç duyulabilir.

Kemerli dizlikler ve destekler diz kaymasını düzeltmeye yardımcı olabilir. Belirli durumlarda, diz eklemini korumaya ve desteklemeye yardımcı olmak için farklı tipte dizlikler de kullanılabilir.

Bazı vakalarda, doğrudan ekleme ilaç enjekte edilmesi doktor tarafından önerilebilir. Bunlar arasında artrit ağrısının artması ve alevlenmesi semptomlarını azaltmaya yardımcı olan kortikosteroid ilacı enjeksiyonu vardır. Bu birkaç ay süreyle ağrı azalması sağlayabilir. Ancak bu enjeksiyonlar her vakada veya her durumda etkili değildir.

Eklemleri doğal olarak yağlayan eklem sıvısına benzer sıvı olan hyaluronik asit, hareket kabiliyetini artırmak ve ağrıyı hafifletmek için dize enjekte edilebilir. Ancak bu tedavinin etkinliği hakkında yapılan çalışmalar birbiriyle çelişen sonuçlar vermiş olsa da bazı vakalarda  altı aya kadar rahatlama görülmüştür. 

Trombositten zengin plazma ya da diğer adıyla plateletten zengin plazma, yani kısaca PRP iltihabı azalttığı ve iyileşmeyi desteklediği görülen farklı birçok faktörü içeren bir konsantrasyondur. Bu tip enjeksiyonlar, tendon yırtığı, burkulması veya yaralanma nedeniyle gerçekleşen diz ağrılarında daha etkilidir.

Diz ağrısına neden olan sorunun kaynağına göre ameliyat seçeneğine başvurulması gerekebilir. 

Buna göre yaralanmaya bağlı olarak, doktorun fiber optik kamera ve dizin etrafındaki birkaç küçük kesiden sokulan uzun, dar aletler kullanarak eklem hasarını inceleyip ve onarabildiği artroskopik cerrahi uygulanabilir. Bu cerrahi türünde özellikle dizin kilitlenmesine neden oluyorsa diz ekleminden gevşemiş cisimleri çıkarmak, hasarlı kıkırdağı çıkarmak ya da onarmak, ve yırtık bağları yeniden yapılandırmak mümkündür.

Kısmi diz protezi ameliyatında cerrah dizin sadece en hasarlı kısmını metal ve plastikten yapılmış parçalarla değiştirir. Ameliyat genellikle küçük kesiklerle yapılabilir, bu nedenle tüm dizi değiştirmek için ameliyat olduğunuzdan daha hızlı iyileşme görülür.

Total diz protezi ya da tüm diz protezi türünde ise cerrah hasarlı kemik ve kıkırdağı uyluk kemiğinden, kaval kemiğinden ve diz kapağından keserek ayırır ve metal alaşımları, yüksek kaliteli plastikler ve polimerlerden oluşan yapay bir eklemle değiştirir.

Diz Ağrısı İçin Evde Tedavi

Eczanelerde tezgah üstü reçetesiz satılan ilaçlar diz ağrısını hafifletmeye yardımcı olabilir. Bunun yanı sıra ağrı kesici kremlerin de ovulduktan sonra ağrıyı azaltması mümkündür. Her zaman olduğu üzere bu ilaçlar da kullanılmadan önce doktora danışılmalıdır. 

Dizi yaralı bir birey için kişisel bakım önlemleri arasında en önemlisi dinlenmedir. Dizlerdeki sürekli tekrarlamadan kaynaklanan zorlamayı azaltmak için normal aktivitelere ara verilmelidir.

Yaralanmanın iyileşmesi için zaman verilmesi daha fazla hasarı önlemeye yardımcı olur. Küçük hasarlarda sadece bir iki gün dinlenme yeterli olabilir. ancak daha ciddi yaralanmalarda daha uzun bir iyileşme süresi gerekebilir. 

Buz hem ağrıyı hem de iltihabı azaltır. Bir torba donmuş fasulye veya benzeri bakliyat bütün dizi kaplayacağı için çok etkilidir. Cildi korumak için ince havluya sarılmış buz torbası da etkilidir.

Ancak buz 20 dakikadan daha uzun süre kullanılması durumunda sinirlere veya cilde zarar verebilir. Dizlerdeki ağrıyan bölgeye sıcak su torbası veya şişesi uygulanırsa ağrı geçici olarak azaltılabilir.  Hafif, hava geçiren ve kendinden yapışkanlı bir bandaj ile dizin sarılması, dizin düzgün hizada durmasını sağlayabilir ve dengesini koruyarak hasarlı dokularda sıvı birikmesini önleyebilir.

Bunun kan dolaşımına engel olmayacak kadar sıkı yapılması gereklidir. Dizin şişmesini azaltmak için yüksek bir şekilde tutulması da önemlidir. 

Diz Ağrısı Nasıl Önlenir?

Diz ağrısını önlemek her zaman mümkün değildir. Ancak sağlıklı bir kiloyu korumak dizler için yapılabilecek en iyi hareketlerden ilkidir. Her ekstra kilo, eklemlere ilave yük bindirir, yaralanma ve osteoartrit riskini artırır.

Bununla birlikte tercih edilen spor alanında oynamak için sürekli formda olmak gereklidir. Ön ısınma hareketlerinden kaçınılmamalı ve teknikleri doğru bir şekilde kullanabilmek için uzman bir koç veya eğitmenle birlikte çalışmak gereklidir. Aynı şekilde yapılan spor hazırlıklarına esneklik egzersizleri eklemek dizin sağlığına katkıda bulunacaktır.

Eğer osteoartrit, kronik diz ağrısı veya tekrarlayan yaralanmalar varsa, egzersiz şeklini değiştirmek gereklidir. Haftada en az birkaç gün için yüzme, su aerobiği gibi dize ağırlık bindirilmesini azaltan düşük etkili aktivitelere geçmek, ya da dizin durumuna göre sadece yüksek yük bindiren faaliyetleri sınırlamak bile rahatlama sağlar.

Geniş ve çok yönlü bir hareket kabiliyetine sahip olan omuz eklemi, aynı zamanda yaralanma riski en yüksek eklemdir. Omuz ağrısı en basit günlük egzersizleri bile yapmanızı zorlaştırabilir. Bu yüzden omuz ağrısı nedenleri ve tedavi yöntemleri konusunda bilgi sahibi olmak, olası kalıcı sorunlar yaşanmasını önlemek için oldukça önemlidir. Peki omuz ağrısı neden olur, omuz ağrısı için doğal tedaviler ve tıbbi tedaviler nelerdir?

Omuz Problemleri

Deltoid ağrı olarak da adlandırılan omuz ağrısı, son derece yaygın bir sorundur ve omzun karmaşık yapısı göz önüne alındığında, omuz ağrısının birçok potansiyel nedeni olabilir. En sık görülen problemler ise şunlardır:

  • Kırık, Çıkık
  • Artrit
  • Tendinit
  • Rotator manşet yırtığı
  • Bursit
  • Donuk omuz sendromu
  • Boyun ağrıları
  • Akciğer Kanseri

Omuz Ağrısının Nedenleri

  • Kaslarda ağrı ve gerginlik
  • Eklem deformitesine neden olan yaralanmalar
  • Ağır nesneler kaldırmak
  • Duruş bozuklukları.
  • Tendonlarda kalsiyum birikmesi.
  • Sıkışmış sinirler
  • Omuz eklemlerine yayılmış kanser hücreleri

Omuz Ağrısı Tedavisi

Omuz ağrısına neden olan sorunun teşhisi için ağrı hissedilen bölge, ağrının şiddeti, hareketleri ne kadar kısıtladığı, daha önce herhangi bir omuz probleminin yaşanıp yaşanmadığı ve hastanın yaşı göz önünde bulundurularak kapsamlı bir muayene yapılır. Ardından gerek duyulursa röntgen, tomografi, MR, artroskopi ve laboratuvar testleri uygulanarak omuz ağrısı sebepleri tespit edilir.

Omuz ağrısının nedenine bağlı olarak genellikle ilaçlı tedavi ve fizyoterapi uygulanır. Ancak ciddi durumlarda cerrahi müdahale de gerekebilir. Omuz sorununun türüne bağlı olarak, omuz zorlayan aktiviteleri sınırlamanız ve bir süre dinlenmeniz de şikayetlerinizin azalmasına yardımcı olacaktır.

Omuz Ağrısına Ne İyi Gelir? Doğal Tedaviler

Hafif omuz ağrısı için omzu hareketsiz tutan bir bandaj kullanarak birkaç gün dinlenmeniz oldukça fayda sağlar. Bununla birlikte yine basit omuz ağrısı için evde uygulayabileceğiniz doğal ve bitkisel tedaviler de mevcut.

  • Buz kompres: Akut omuz yaralanmasından kaynaklanan şişliği ve ağrıyı azaltmak için omzunuza buz torbası ile kompres uygulayabilirsiniz.
  • Omuz masajı yapın: Masaj, vücut ağrısından kurtulmanın ve gergin kasları gevşetmenin en iyi yollarından biridir. Bölgeyi ısıtmak ve kan akışını artırmak için masaj yaparken esansiyel yağlar kullanın (nane yağı, limon yağı gibi.)
  • Lavanta yağı: Sakinleştirici ve kas gevşetici özelliğe sahip olan lavanta yağı ile omuz kısmına masaj yaparak ağrılarınızı hafifletebilirsiniz.
  • Zerdeçal: İltihap ve ağrıyı hafifletebilen güçlü anti-inflamatuar özelliklere sahip olan zerdeçal, iyileşme sürecini hızlandırabilir. 2 yemek kaşığı zerdeçal tozu ve bir yemek kaşığı hindistan cevizi yağını karıştırın. Ağrıyan bölgeye uygulayın, birkaç dakika bekledikten sonra yıkayın. Bu karışım kesinlikle denemeye değer!
  • Zencefil: Özellikle donuk omuz sendromu belirtilerini hafifletmeye yardımcı olan mükemmel bir kaynaktır. Ham zencefili ağrılı bölgelere sürebilir ya da zencefil çayı yapıp içebilirsiniz.

Omuz Ağrılarını Önlemek İçin Dikkat Edilmesi Gerekenler

Omuz ağrılarından korunmak için aşağıdaki uyarılara dikkat edin:

  • Her zaman doğru bir duruş pozisyonu aldığınızdan emin olun ( bilgisayar kullanırken, spor yaparken, ağır nesneler kaldırırken vs.)
  • Çok ağır nesneleri kaldırmaktan kaçının.
  • Omuz kasları ve eklemlerinin gücünü kaybetmemesi için düzenli olarak egzersiz yapın. Ancak doğru egzersizleri yaptığınızdan emin olun. Çünkü yanlış egzersiz omuz ağrısının artmasına neden olabilir.
  • Ağır egzersizler yapıyorsanız sık sık mola vermeyi ve dinlenmeyi ihmal etmeyin.
  • Sağlıklı ve dengeli beslenin, kilonuza dikkat edin.

Aşağıdaki durumlar söz konusuysa mutlaka bir uzmanla görüşmelisiniz 

  • Nesneleri taşırken zorlanıyor veya kolunuzu kullanamıyorsanız,
  • Eklem deformitesine neden olan yaralanma söz konusuysa,
  • Dinlenirken veya gece uykusu sırasında ortaya çıkan omuz ağrısı
  • Birkaç günden uzun süren ağrı
  • Şişlik veya morarma
  • Ateş, ciltte kızarıklık
  • Karın ağrısı veya solunum zorluğu gibi omuz ağrısı ile ilişkili diğer olağan dışı belirtiler varsa mutlaka doktorunuzla görüşün.

Çoğu omuz ağrısı ciddi bir problemden kaynaklanmaz ve genellikle 2 hafta içinde hafifler. Ancak ciddi semptomlar varsa ve sorun bir an önce tedavi edilmezse omuz ağrınız daha karmaşık bir duruma dönüşerek yaşam kalitenizi düşürebilir ve hatta kalıcı problemlere neden olabilir.

Ayrıca okuyun: Diz Ağrısına Ne İyi Gelir? Diz Ağrıları İçin Doğal Çözümler

Ссылка на основную публикацию
Похожие публикации