Андрей Смирнов
Время чтения: ~27 мин.
Просмотров: 0

Ayak bileği kırığı sonrası fizik tedavi gerekir mi?

1- Д°ZOMETRД°K EGZERSД°ZLER:

(Dik olarak otururken veya ayakta yapД±lД±r)

В 

A) Fleksiyona direnç: Eller alna koyulur, baş öne doğru itilmeye çalışılırken ellerle engel olunmaya çalışılır, 10′ a kadar sayılır ve bırakılır. 3 defa tekrarlanır.

image

B) Ekstansiyona direnç: Eller başın arkasına (enseye değil) koyulur ve baş arkaya doğru itilmeye çalışılırken ellerle engel olunmaya çalışılır. 10′ a kadar sayılır ve bırakılır. 3 defa tekrarlanır.

image

C) Yana eğilmeye direnç: Sağ el yüzün sağ tarafına koyulur ve baş sağa doğru itilmeye çalışılırken sağ elle engel olunmaya çalışılır, 10′ a kadar sayılır ve bırakılır. 3 defa tekrarlanır. Aynı hareket sol elle sola doğru tekrarlanır. D) Döndürmeye direnç: Sağ el başın sağ arka kısmına, sol el sol şakağa koyulur. Sağ omuzun üzerinden bakmaya gayret eder gibi elin direncine karşı baş sağa dönmeye zorlanır. Bu durumda 10’a kadar sayılır. Hareket el değiştirerek aksi yönde tekrarlanır. B) Aşırı zorlanmaya sebep olmadan, başınızı çeneniz göğsünüze değecek kadar öne eğmeye çalışın. Dinlenin. Başınızı yavaşça arkaya bükün. Dinlenin. 5 defa tekrarlayın C) Başınızı yavaşça kulağınız omuzunuza değecek kadar sağa eğmeye çalışın. Dinlenin. Yavaşça doğrultun. Aksi yöne tekrarlayın. Dinlenin. Hepsini 5 defa tekrarlayın. D) Başınızı saat yönünde mümkün olduğu kadar geniş ve tam bir çember çizecek şekilde (yukarı, sola, aşağı, sağa) döndürün. Aynı hareketi saatin aksi yönüne yapın. Dinlenin. Hepsini 3 defa tekrarlayın. OMUZ EGZERSİZLERİ

В 

1- KAUDMANN EGZERSД°ZLERД°:

В 

A) Sarkaç egzersizi: Dizlerinizi ve belinizi hafif öne bükerek bir elinizle bir masaya tutunun, diğer elinizi serbestçe sarkıtın. Serbest kolunuzu, dirseğinizi düz tutarak (a) öne arkaya, (b) sağa sola, (c) daireler yapacak şekilde birer dakika sallayın. B) Tırmanma egzersizi: Yüzünüz duvara dönük, dirseğiniz gergin durumda parmaklarınızı, duvar üstünde, vücudunuzu eğmeden yürütün. Aynı hareketi duvara yan dönük olarak tekrarlayın. Öbür kolla da aynı hareketleri yapın. C) Omuz elevasyonu: Kollar yana sarkık, dik durumda iken omuzlarınızı yukarı kaldırın ve derin nefes alın, indirirken nefesinizi verin. Aynı hareketi ellerinizde birer kg’lık ağırlıklarla tekrarlayın. D) Kollar serbest halde iken omuzlarınızı önden arkaya ve arkadan öne çevirin. BOYUN ve OMUZLARINIZA NASIL ÖZEN GÖSTEREBİLİRSİNİZ?

В 

OTURURKEN:

В 

Г‡enenizi (yukarД± deДџil) bГјkГјk ve boynunuzu arkaya doДџru Г§ekik tutun. Kol destekleri olan sert sandalye kullanД±n. GevЕџemeyin; bГјtГјn omurganД±z sandalye arkalД±ДџД±na dayanacak Еџekilde dik olsun. Sandalye kollarД±nД± kollarД±nД±za destek olarak kullanД±rsanД±z, ileri eДџilme sebebiyle boynunuzda olacak lГјzumsuz zorlanmayД± Г¶nlemeye yardД±mcД± olur.

AYAKTA:

В 

Г‡eneniz (yukarД± deДџil) bГјkГјk ve boynunuzu arkaya doДџru Г§ekik tutun. Keza belinizin dГјz durmasД±na Г§alД±ЕџД±n. Dizlerinizi bГјkmeden Г¶ne doДџru eДџilmeyin; bu, boyun ve omuzlarД±nД±zД± arkaya Г§ekik ve dik tutabilmenizi kolaylaЕџtД±racaktД±r.

В 

UYURKEN:

В 

Yüz üstü yatmayın. Yan yatarak uyumanız daha iyidir. Baş ve boynunuza yastığınız yardımıyla normal bir duruş sağlayın, (şekildeki gibi) ve kollarınızı aşağıda tutun. Eğer sırtüstü yatmak istiyorsanız yastığınızı baş ve boynunuzun altına gelecek şekilde koyun. Yastık baş ve boynunuzu nötr bir durumda desteklemelidir. Boynunuzun gergin durmasından kaçının. Yatak altına tahta konması veya sert ortopedik yatak kullanılması şayanı tavsiyedir. Yumuşak yastığı boynunuz altına uydurmaya çalışmak yerine, normal yastık da kullanabilirsiniz.

В 

Д°STД°RAHAT HALД°NDE:

В 

Televizyon seyretmek için bir sedire uzanmayın. Sert bir koltuk veya sandalye kullanın. Okurken başınızı desteklemek için yumuşak kuş tüyü yastık kullanmayın.

В 

ARABA KULLANIRKEN:/p>

В 

Arabada yüksek oturun. Koltuğunuz (tercihen sert) direksiyonun üzerinden bakmak için gerilme ve eğilmenizi gerektirmeyecek şekilde ne çok alçak ne de çok geride olmalıdır. Destek için poliüretan bir yastık faydalı olabilir; yastık 1-2 cm kalınlığında, sırtınız genişliğinde ve omuzlarınızın hizasına kadar olmalıdır.

В 

BД°RЕћEYД° KALDIRIRKEN VEYA BД°RЕћEYE UZANIRKEN:

В 

Dizlerinizi bükün ve kaldırma için bacak kaslarınızı kullanın. Ani hareketten kaçının. Ağırlığı gövdenize yakın tutun ve hiç-birşeyi bel hizasından yukarı kaldırmaya çalışmayın. Başınız hizasından yüksekçe bir rafa uzanmanız gerekliyse bir iskemleye çıkın. Uzun süre uzanma veya yukarı bakmaktan kaçının.

В 

Г‡ALIЕћIRKEN:

В 

AЕџД±rД± Г§alД±ЕџmayД±n. EДџer bГјtГјn gГјn masada Г§alД±ЕџД±yorsanД±z; fД±rsat bulunca kalkД±p dolaЕџД±n. Д°Еџ arasД± dinlenmelerde

2- OMUZ ROM EGZERSД°ZLERД°:

A) Ayakta dik durun ve elinize uzunca bir sopa alın. (a) Dirsekleri gergin tutarak ellerinizi yavaşça yukarıya kaldırın ve indirin, (b) Aynı hareketi sopayı kalça arkasında tutarak geriye doğru tekrarlayın. Her iki harekette de dirseklerin düz tutulmasına dikkat edin. C) Sırtüstü yatar pozisyonda kollarınızı dirsekleri yerden kaldırmadan tam yana açın, ellerinizi havaya kaldırın. Dirseklerinizin 90 derecelik açı yapmasına özen gösterin. Bu pozisyonda dirseklerinizi yerden kaldırmadan ve açıyı bozmadan ellerinizi (önce avuç içi, sonra elin sırtı yere değecek şekilde) yere değdirin. 3- PEKTORAL ve INTERKOSTAL KASLARI GERME:

В 

A) Yere sırtüstü ucanın, ellerinizi ensenizin arkasında birlestirin. Dirseklerinizi yerden kaldırmadan yukarıya doğru itin. 10’a kadar sayın, gevşeyin. Bu hareketi sırtınıza bir yastık koyarak yapabilirsiniz.

В 

B) Dik aralıkla bir iskemleye dik oturun. Ellerinizi ensenizde birleştirerek geriye doğru gerinin. Bu pozisyonda 10’a kadar sayın, gevşeyin. A) Bir köşede yüzünüz duvara dönük durun. Kollarınızı yukarı kaldırarak duvara koyun ve topuklarınızı yerden kaldırmadan duvara doğru esneyin.

В 

B)В Bir kapД± eЕџiДџinde durun, kollarД±nД±zД± yukarД± kaldД±rarak ellerinizi eЕџiДџe koyun ve topuklarД±nД±zД± yerden kaldД±rmadan Г¶ne doДџru esneyebildiДџiniz kadar esneyin. 4- OMUZ ve SIRT KASLARINIZI GERME:

В 

A) Yüzüstü kollarınız kalçalarınıza değecek pozisyonda uzanın. Bu pozisyonu bozmadan omuzlarınızı kaldırmaya çalışın.

В 

B) Yüzüstü yatar pozisyonda kollarınızı öne gergin uzatın. Göğsünüzü ve başınızı yerden kaldırmadan, kollarınızı, gergin olarak havaya kaldırmaya çalışın A) Yüzüstü yatar pozisyonda ellerinizi başınızın yanına koyun. Başınızı ve göğsünüzü yerden kaldırmadan ellerinizi, dirsek ve omuzlarla beraber havaya kaldırmaya çalışın.

В 

B) Yüzüstü yatar pozisyonda ellerinizi kalçanızda birlestirin ve dirseklerinizi bükmeden havaya kaldırmaya çalışın. 5- GERME – GEVŞETME HAREKETLERİ:

В 

A) Dik oturun, ellerinizi kollar yere paralel olacak şekilde göğüs hizasında birleştirin ve birbirine bastırın, 10’a kadar sayarak bu şekilde tutun, daha sonra 5 sn. kollarınızı serbest bırakın. Hareketi çene seviyesinde ve alın seviyesinde tekrarlayın. B) Aynı pozisyonlarda durarak ellerinizi ayırmaya çalışın.

Kırık terimini kemik bütünlüğünün bozulması şeklinde tanımlayabiliriz. Kırıklar darbe sonucu ya da kendiliğinden oluşur. Ağrı, morarma, çürük, şişlik, şekil bozukluğu ve hareketlerin kısıtlanması gibi bulgular vermektedir.Kırık aynı zamanda beraberinde bazı olumsuzlukları da getirir. Bunlar:- Yakınındaki damar, sinir, kaslarda yaralanma ve sıkışma. ( Kırık bölgede nabız alınamaması, soğukluk, solukluk, aşırı, hassasiyet)- Parçalı kırıklarda kanamaya bağlı şok.- Açık kırıklarda enfeksiyon riski görülebilirÖnkol, deyince aklımıza dirsek ile el bileği arasında bulunan radius ile ulna kemikleri gelir. Üst tarafta humerus dediğimiz kol kemiği, aşağıda ise 8 tane küçük kemikten oluşan el-bileği kemikleri ile komşuluk yapmaktadırlar.Radius ve ulnanın alt uç kırıkları en sık görülen kırık şeklidir. Cerrahiye gerek olup olmadığı kırığın yeri, bir ya da her iki kemikte kırık olup olmadığı, parçalanma miktarı, yer değiştirme, açılanma ve kırığın açık veya kapalı oluşuna bağlıdır. Ortopedik travmadaki tüm durumlarda olduğu gibi, her iki önkol kemiği kırık hastalarda da dikkatli değerlendirme yapılması şarttır. Hastanın başka yaralanmasının olup olmadığı veya sadece izole bir önkol kırığının mı olduğu ve kırığın yaralanma mekanizmasının anlaşılması önemlidir. Yumuşak doku yaralanmasının da derecesi belirlenmelidir. Kapalı kırıklarda bile hafif, orta ve şiddetli yumuşak doku yaralanmasının arasındaki fark iyi anlaşılmalıdır. Hiç yer değiştirmesi olmayan önkol kırıklarının 3-4 hafta alçıda kaldıktan sonra yer değiştirmeye uğradığı görülebilir.Görüldüğü gibi bu konu gerçekten çok karmaşıktır. Özellikle sporcularda radius alt uç kırıkları yüksek enerjili travmalarla oluşur. Mutlaka çok iyi değerlendirilmeli ve bu konu ile ilgili bir uzman tarafından değerlendirilmelidir.KIRIK İYİLEŞMESİNİ OLUMSUZ ETKİLEYEN FAKTÖRLERYüksek enerjili travmalar ve geniş yumuşak doku hasarı bulunması, kırık uçların birbirinden ayrılması, araya yumuşak dokuların girmesi, besleyici damarların hasar görmesi, cerrrahi tamir yapılmışsa aşırı hasar ve yumuşak doku hasarı yapılması, kırığın transvers, parçalı veya segmenter olması (spiral ve oblik kırıklar daha çabuk kaynar) , açık kırık olması, ameliyat başarısızlığı, iyi stabilizasyon yapılmaması, yeterli süre sabitleme yapılmaması, kırık yerinde enfeksiyon olması, hastanın ileri yaşta olması, eklem içi kırık olması (sinovyal sıvının kırık iyileşmesini bozucu etkisi nedeniyle), kemikte önceden var olan patolojik bir durum olması, beslenme ve sağlıklı metabolizmayı etkileyen her türlü sistemik hastalık (diabet, sistemik enfeksiyonlar, anemiler vb), kemoterapi, radyoterapi, sigara bağımlılığı (nikotin) ve kortikosteroidler kırık iyileşmesini olumsuz etkiler.KIRIK İYİLEŞMESİNİ OLUMLU ETKİLEYEN FAKTÖRLEROlumsuz etkileyen faktörlerin tam tersi durumların olumlu etkilemesinin yanı sıra; elektrik akımları, manyetik alan, ultrason, hiper barik oksijen uygulamaları, düşük kuvvette lazer uygulaması, anabolik steroidler, D vitamini, kalsitonin, parathormon, prostoglandinler, büyüme hormonu, büyüme faktörleri , kafa travması , ameliyatla uygulanan kemik grefti, gen tedavisi olumlu etkileyen faktörlerdir.KIRIK SONRASI FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYONDüşme veya kaza sonrası oluşan bir kırık, kimi zaman alçıya alınır, kimi zaman da eğer parçalı kırık ise önce vidalarla stabilize edilir ve sonra atele alınır.Tedavi sonrası alçı çıkarıldıktan sonra rehabilitasyon süreci başlar. Rehabilitasyon tedavinin bir parçasıdır ve mutlak yapılmalıdır. Sporcularda bir müddet daha koruyucu splint kullanılması yararlıdır.İyileşme süreci kırığın tipine, hastanın yaşına ve rehabilitasyon sürecine bağlıdır.Kırık sonrası genelde uzun bir tedavi süreci başlar ve özellikle alçı çıkarıldıktan sonra hasta fizik tedavi görmesi gerektiğini anladığında morali bozulabilir. Alçılama yapılan veya platin takılan hiç fark etmez, kırık hastalarının %90’ı muhakkak fizik tedavi ihtiyacı duyar. Eğer işi şansa veya kadere bırakıp kendi başına açılmasını beklerseniz ileride telafisi çok zor olan veya telafisi olmayan durumlarla sonuçlanabilir.Alçı sonrası çevre kaslar zayıfladığından, bunlar güçlendirilmeli ve eklem kısıtlılıkları açılmalıdır. Zayıflayan kasların kuvvetlendirilmesi manuel olarak, kum torbası gibi ağırlıklarla veya dirençli lastiklerle yapılabilir. Kuvvetlendirmede uygulanan direnç ve ağırlıkların şiddeti tedrici olarak arttırılmalı ve hastada ek bir komplikasyon yaratılmamalıdır.Eklemde meydana gelen kısıtlılıklarda ise başta germe olmak üzere Avrupa’da çok kullanılan ülkemizde de uygulanmaya başlanan manuel terapi yöntemleri vardır.Bu yöntemler eklemi mobilize etmeye ve limitasyonları açmaya yarar. Mulligan Konsepti, Osteopati, Kayropraktik ve Cyriax ülkemizde en sık uygulanan yöntemlerdir.Çok tercih edilme sebepleri genelde ağrısız ve çabuk sonuca ulaştırabilmeleridir.Dolaşımı aktivite etmek için fizik tedavi uygulamaları kullanılır.37 dereceyi aşmayan girdap banyoları, parafin, sıcak su torbaları bunlardan birkaç tanesidir.Ağrıyı azaltmaya yönelik de elektroterapi uygulamalarından TENS’i kullanabiliriz. Tedavi duruma göre 1-3 ay arası devam eder.İyileşme süreci boyunca el bileği çevresindeki zayıf kaslara destek olmak ve eklemi doğru hareket paterninde çalıştırmak için kinezyolojik bantlama teknikleri de kullanılabilir. Böylece hareket sırasında zayıf kaslara aşırı yük binmesi engellenir ve bir nevi koruyucu bir görev de üstlenir.Şartlar ne olursa olsun tedavi sürecine hastanın aktif katılımı çok önemlidir ve tedavi süresince kurallara ve ev programlarına uyulmalıdır.Bununla birlikte eğer kolu alçılı vaziyette bu yazıyı okuyan okurlarımız varsa her alçı sonrası yukarıdaki tablonun yaşanmadığını, ihtiyaçların ve uygulamaların kişiden kişiye değiştiğini de hatırlatmak isterim.BUNLARI BİLİYOR MUSUNUZ?Bir insan ömrü boyunca:- 200 milyon soluk alıp verme,- 1 milyar kalp atışı,- 300 milyon mide kasılması,- 20 milyar göz kırpması gerçekleştirir.

Ana sayfaHaberler Saрlэk

Aqua terapi, yani su iзi egzersizleri fizik tedavide цnemli rol oynuyor. Uzmanlara gцre, suda yapэlan egzersiz, karada yapэlandan daha avantajlэ.

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanэ Dr. Elзin Aykutoрlu, su iзi egzersizlerin gьnьmьzde fizik tedavinin цnemli bir parзasэ haline geldiрini sцyledi. ?Su, derinliрine gцre artan oranda hastanэn aрэrlэрэnэ azaltэyor. Suyun kaldэrma kuvveti ekleme yьk binmesini цnlьyor ve eklemi zorlamadan aktif egzersiz yapmayэ kolaylaюtэrэyor? diyen Aykutoрlu, su iзi basэncэn, цdemi azalttэрэnэ ve toplardamarlardan kanэn kalbe dцnьюьne yardэmcэ olduрunu vurguladэ.

Suyun rehabilitasyon programэ sэrasэndaki yaralanma riskini azalttэрэnэ, kaslarэ gevюettiрini ve hastayэ rahatlattэрэnэ belirten Dr. Elзin Aykutoрlu, ?Su iзi egzersizlerinde hastalara farklэ pozisyonlarda egzersiz yaptэrэlabiliyor. Ayrэca su iзi egzersizler, kardiyak kapasiteyi ve denge ve koordinasyonu artэrэr. Tьm bu avantajlarэ nedeniyle birзok durumda tercih edilen bir egzersiz юeklidir? dedi.

KЭMLER YARARLANABЭLЭR?

Aykutoрlu’nun verdiрi bilgiye gцre su iзi egzersizler цzellikle bel aрrэlarэ, ankilozan spondilit, fibromiyalji, spor yaralanmalarэ, kalзa-diz protez ameliyatэ sonrasэ, kalзa ve diz eklem kireзlenmesi, omuzda hareket kэsэtlэlэрэ, eklem ve yumuюak doku zorlanmalarэ ile felз geзiren hastalara tavsiye ediliyor. Su korkusu bulunanlar, kontrol altэna alэnmamэю kalp ve solunum yetmezliрi, bцbrek yetmezliрi, kontrol altэna alэnamayan epilepsi, enfeksiyon, yьksek ateю, mesane ve baрэrsak fonksiyon bozukluрu ile aзэk yarasэ bulunan hastalara ise цnerilmiyor.

SU ЭЗЭ EGZERSЭZLERЭ ЭLE RAHATLAYIN!

Su iзinde; germe, kuvvetlendirme, denge ve yьrьme egzersizleri ve dayanэklэlэk egzersizleri yapэlabiliyor. Egzersizler sэrasэnda suyun sэcaklэрэnэn 26-33 derece olmasэ gerekiyor. Su iзinde ayakta kalmayэ ve yьrьmeyi kolaylaюtэrэcэ ve egzersiz yapmaya yardэmcэ simit- boyunluk- kemer?yьzme barlarэ- цzel eldivenler ve hidro ton botlar gibi yardэmcэ ekipman kullanэlabiliyor.

SU ЭЗЭ EGZERSЭZLERЭ NELER?

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanэ Dr. Elзin Aykutoрlu, su iзi egzersizlerini юцyle anlattэ:

1. Su iзinde yьrьme: Цne-arkaya?yanlara yьrьyью yapэlэr. Bacaklarэ karэna зekerek yьksek adэmla yьrьyью yapэlэr. Kollar ve bacaklar зapraz yapэlarak ve цne arkaya aзэlarak yьrьyью yapэlэr. Su iзinde dik durabilmek iзin цzel bel kemeri kullanэlэr, hafif geriye eрilerek baю dik, зene yukarэda, omuzlar kalзalarэn tam ьstьnde, karэn sэkэ (ancak nefes tutulmaz) ve kalзalar sэkэ tutulur.

2. Su iзinde bisiklet зevirme: Havuzun kцюesine yaslanэlэr ve yarэ yatay pozisyonda su iзinde bisiklet зevrilir.

3. Su iзinde oturma: Sandalyede oturuyormuю gibi oturulur ve diz bьkьlьp topuk kalзaya doрru зekilir.

4. Eklemler iзin: Kollarэ зalэюtэrmak iзin su omuz seviyesinde, bacaklarэ зalэюtэrmak iзinse gцvde seviyesinde olmalэ.

Omuz iзin: Omuzlar su iзinde sэrayla цne- arkaya- yana kaldэrэlэr, iзe ve dэюa dцndьrьlьr.

Dirsek iзin: Dirsekler su iзin aзэlэp kapatэlэr, itilip зekilir.

KAPAT [X]

Kalзa iзin: Elle havuz kenarэndan destek alэnarak su iзinde ayakta durulur. Kalзalar sэrayla цne-arkaya-yana kaldэrэlэr, iзe ve dэюa dцndьrьlьr. Havuzun kцюesine yaslanэlэp su iзinde bisiklet зevrilir.

Diz iзin: Elle havuz kenarэndan destek alэnarak su iзinde ayakta durulur. Su iзinde mini зцmelme yapэlэr. Sonra diz bьkьlьr ve topuk kalзa arkasэna yaklaюtэrэlэr.

Ayak bileрi iзin: Elle havuz kenarэndan destek alэnarak su iзinde ayakta durulur. Sэrayla topuk ьstьnde ve parmak ucunda durulur ve ayak bilekleri dцndьrьlьr.

5. Karэn ve gцvde iзin: Sэrt arkasэndaki kaslarэ gьзlendirmek iзin yьzьstь yьzьlьr. Su iзinde ayakta durulurken karэn kaslarэ kasэlэ tutulur ve bэrakэlэr. Bu sэrada nefes tutulmaz. Aynэ egzersiz kol ve bacak hareketleriyle birleюtirilir.

Memurlar.Net’i Instagram‘dan takip etmek iзin tэklayэnэz

Mobil Uygulamamэz Android ve iOS’da hemen indirin!

Bu Habere Tepkiniz

Dirsek eklemi:

  • Elin boşlukta pozisyonlanması,
  • Önkol hareketleri için destek sağlanması,
  • Gerektiğinde vücudun taşınması.

Dirsek Kasları:

  • Fleksörler: Biceps, Brakialis, Brakioradialis
  • Ekstensörler: Triceps
  • Supinatörler: Biceps,Supinatör kas
  • Pronatörler: Pronatör teres ve quadratus.

Fleksör grup kaslar:

  • M. Fleksör karpi ulnaris,
  • M. Fleksör karpi radialis,
  • M. Palmaris longus,
  • M. Fleksör digitorum.

Ekstensör grup kaslar:

  • Ekstensör karpi radialis longus ve brevis,
  • Ekstensör karpi ulnaris,
  • Ekstensör digitorum communis,
  • Ekstensör indicis proprius.

Dirsek ağrısı nedenleri:

  • Yumuşak Doku Lezyonları: (Tendinitler Ve Bursitler) Lateral epikondilit,  medial epikondilit,  biceps – triceps ve brakialis tendiniti, olekranon bursiti
  • Tuzak Nöropatileri: Ulnar sinir sıkışması ( kubital tünel sendromu, radial sinir sıkışması (posterior interosseöz sinir sendromu), median sinir sıkışması (pronator teres sendromu)
  • İnflamatuvar Romatizmal Hastalıklar: Romatoid artrit, seronegatif artritler, ARA
  • SistTuzak Nöropatileri: Ulnar sinir sıkışması (kubital tünel sendromu), radial sinir sıkışması (posterior interosseöz sinir sendromu), median sinir sıkışması (pronator teres sendromu)
  • İnflamatuvar Romatizmal Hastalıklar: Romatoid artrit, seronegatif artritler, ARA
  • Kemik Hastalıklar: Gut
  • Dirsek Enfeksiyonları
  • Dirsek Tümörleri
  • Yansıyan Ağrılar: Servikal disk hernisi, torasik outlet sendromu

Lateral epikondilit:

  • 1973 yılında tanımlanmıştır.
  • 40-60 yaş en sık
  • %1-3 rastlanmakta
  • Etiyolojide en sık tekrarlayan mikrotravmalar, lokal enjeksiyonlar, yaşlanma düşünülmektedir.

Semptomlar

  • Dirsek dış yanında, lateral epikondile uyan bölgede ağrı mevcuttur.
  • Dirence karşı el bileği ve parmak ekstensiyonu, zorlu radial deviasyonda ağrı artar
  • Bölge palpasyonla hassastır.
  • Sıklıkla önkola ve omuza yayılabilir.
  • Dirsek hareketlerinden bağımsızdır ve dirsekte belirgin hareket kısıtlılığı yoktur.

Patogenez

  • Küçük yırtıklar,
  • Enflamatuvar reaksiyon ve ödem,
  • Artmış damarlanma ve granülasyon dokusu gelişimi,
  • Tendonda yetersizlik.

Lateral epikondilit;

  • Elbileğinin kıvrılmasıyla aynı anda gerçekleşen ön kol rotasyonu
  • Ön kolun supinasyon ve pronasyonuyla birlikte gerçekleştirilen güçlü kavramalar
  • Ani atma hareketleri
  • Objelere elle vurma hareketleri

Tanı

  • Anamnez
  • Fizik muayene
  • Direkt grafi, EMG

Fizik muayene

Ayırıcı tanı

  • Radial kollateral ligaman lezyonu
  • Olekranon bursiti
  • Radial tünel sendromu
  • Servikal radikülopati
  • El bileği ekstansör kas zorlanması

Tedavi

  • İstirahat
  • Bandaj, atel
  • Medikal tedavi
  • Fizik tedavi
  • Enjeksiyon
  • Egzersiz
  • Cerrahi

Niçin egzersiz?

  • Objelere uzanma ve kavramada güçlük
  • Ağrı, tutukluk veya yetersiz dirsek, el bileği hareketleri
  • Ön kol kaslarında gerginlik
  • Ön kolda fonksiyonel güç yetersizliği

Egzersiz

  • Elbileği ekstansörlerinin gerilmesi
  • Elbileği fleksörlerinin gerilmesi
  • Elbileği ekstansörlerinin güçlendirilmesi
  • Elbileği fleksörlerinin güçlendirilmesi
  • Elbileği deviatörlerinin güçlendirilmesi
  • Önkol pronatör ve supinatörlerinin güçlendirilmesi

Cerrahi endikasyonlar

  • Birkaç ay boyunca denenen tüm konservatif yöntemler başarısız kalmışsa ve ağrı aktiviteleri engellemeye devam ediyorsa cerrahi girişim endikasyonu doğar.
  • Cerrahi girişim düşünülmeden önce birkaç lokal steroid enjeksiyonunun denenmiş olması uygundur.
  • Genel olarak, cerrahi girişim tüm diğer tedaviler başarısız kaldığında ve ağrı şiddetli ve aktiviteleri (fonksiyonları) kısıtlıyor olduğunda düşünülmelidir.
  • 3-4 cm.’lik küçük bir insizyon yapılır ve bozulmuş tendon düzeltilerek kesilir. Ortaya çıkan defekt birbirine dikilir ve iyileşmeye bırakılır.
  • Tendonun bir kısmı kemikten serbestlenir ve sonra tekrar kemiğe bağlanır.

Medial epikondilit (Golfçü dirseği)

  • El bileği fleksör ve pronatörlerinin dirsekte medial epikondile yapışma yerinde oluşan tendoperiostittir.
  • Lateral epikondilitten 15 kat az görülür.
  • Hafif seyirlidir.
  • Nedeni çoğunlukla tekrarlayan zorlamalar ve mikrotravmalardır.

Medial epikondilit

  • Kar küreme
  • Bahçe işleri
  • Yüzmede kulaç-hızlanma fazı
  • Golf oynama

Semptomlar

  • Dirseğin medialinde önkol fleksör yüzüne yayılan ağrı.
  • Medial epikondilde palpasyonla ağrı
  • Elbileğinin dirence karşı fleksiyonunda ağrı
  • Elbileğinin dirence karşı pronasyonunda ağrı
  • Kavrama gücünde zayıflama

Tanı

  • Anamnez
  • Fizik muayene

Tedavi

  • Enjeksiyon sırasında ulnar sinir komşuluğuna dikkat…

OLEKRANON BURSİTİ:

Etiyoloji

  • Tekrarlayan eksternal travmalar,
  • İnfeksiyonlar,
  • Gut ve pseudogut,
  • Romatoid artrit.

Semptomlar

  • Şişlik
  • Ağrı
  • Isı artışı
  • Hassasiyet
  • Hareket kısıtlılığı

Tanı

  • Anamnez
  • Fizik muayene

TENDİNİTLER:

  • Biceps tendiniti
  • Triceps tendiniti
  • Brakialis tendiniti

ULNAR SİNİR SIKIŞMASI ( Kubital Tünel Sendromu ):

  • Medial epikondil – Olekranon arasında,
  • Aşırı fleksiyon, uygunsuz dirsek pozisyonu, kronik travmalar, kallus ve nedbe dokusu, dejeneratif değişiklikler, diabet, alkolizm, maligniteler sonucu gelişir.

Klinik

  • 4.  ve 5. parmakta uyuşma ve karıncalanma,
  • Dirsek mediali ve önkol ulnar yüzünde ağrı,
  • Hipotenar ve interosseöz kaslarda güçsüzlük ve atrofi,
  • Elde pençeleşme.

Tanı

  • Fizik muayene (Tinnel testi)
  • Palpasyonla ulnar sinir kalınlaşmış olarak hissedilir,
  • Direkt grafiler,
  • EMG

Evreleme (Mc Gower evrelemesi):

Grade 1: Parestezi ve minimal hipoestezi, Grade 2: Belirgin hipoestezi ile birlikte interosseöz kaslarda güçsüzlük, Grade 3: İnterosseöz, hipotenar kaslarda ve başparmak adduktörlerinde belirgin atrofi, elde pençeleşme.

Tedavi

  • Aktivite modifikasyonu
  • Medikal tedavi
  • Fizik tedavi
  • Cerrahi

RADİAL SİNİR SIKIŞMASI (Posterior interosseöz sinir sendromu):

  • Supinatör kasın derin ve yüzeyel başları arasında (Frohse kemeri)
  • Dirsek tam ekstensiyonda iken yük taşıma ve zorlu supinasyon – pronasyon hareketleri sonrası görülür.
  • Kliniği lateral epikondilite çok benzer ilave kavrama sırasında güçsüzlük olabilir.
  • Kesin tanı EMG.
  • Konservatif tedavi genellikle yeterlidir.

MEDİAN SİNİR SIKIŞMASI ( Pronator teres sendromu ):

  • Median sinir trasesine uyan bölgelerde hipoestezi ve paresteziler, önkolda diffüz ağrı, önkol pronasyonunda güçsüzlük,
  • Dirençli pronasyon ve el bileği fleksiyonunda ağrı artar,
  • Tinnel testi pozitiftir,
  • KTS ve servikal radikülopatiler ile karışır

Tedavi konservatiftir, gerekirse cerrahi dekompresyon yapılır.

Kırık ve çıkık sorunları ortopedi ve travmatoloji bölümünün alanına girmektedir. Ancak ameliyat ya da alçı ile tedavi edilen kırıklardan sonra kas erimesi, eklem tutukluğu, ağrı gibi şikayetler oluşabilir. Bu nedenle kırıkların ortopedi uzmanları tarafından tedavisi sonrası fizik tedavi gerekebilir. Tam kaynama sağlandıktan sonra normal hayata dönüş süreci fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanın sorumluluğundadır. Kırık sonrası rehabilitasyonun özellikle erken döneminde ortopedi uzmanı ile de yakın iletişim kurulabilmelidir.

Kırık Tedavisi

Kırık tedavisinde ayrılan kemik uçları yeniden bir araya getirilerek hizalanır. Basit kırıklar ortopedi doktoru tarafından elle (manuel olarak) düzeltilip alçıya alınabilir. Daha ciddi kırıklarda açık redüksiyon internal fiksasyon (ARİF) denilen yöntemle ameliyat edilerek yerleştirme sağlanır. Kemik parçalarının birbirne tutturulması için pin (K-teli), plak ve vida, çivi (intramedüller çivi) gibi araçlar kullanılır. Ameliyatla yerleştirilen ortopedik implantlar genelde kalıcıdır ancak bazı durumlarda ikinci bir operasyonla çıkarılmaları gerekebilir.

Tarihsel olarak kırık iyileşmesinde hareketsizlik (immobilizasyon) temel unsur olmuştur. Kemiğin düzgün kaynayabilmesi için kırığın niteliğine göre plak ve vidalarla, eksternal fiksatörle ya da alçı-atel ile sabitlenmesi gerekir. Ancak zamanla hareketin önemi daha iyi anlaşılmıştır. Çünkü uzun süre hareketsiz kalmak kaslarda incelme, tendon ve ligamentlerde kısalma hatta kemik erimesi, damar içinde pıhtı oluşumu veya sempatik sinirlerde anormal cevaba (refleks sempatik distrofi) yol açabilir. Bu nedenle en iyi tedavi için hareketsizlik ve hareketin iyi yönetilmesi gerekir.

Prof. Doktor Engin Çakar

image

Kırık İyileşme Evreleri

Kemik sürekli yapılıp yıkılan, kanlanması iyi, canlı bir dokudur. Sinir dokusu gibi başka dokuların aksine kendini onarma kapasitesi yüksektir. Çoğu kırık hiç iz bırakmadan iyileşip kemik eski sağlamlığına kavuşabilir. Kırık iyileşmesi üç evrede gerçekleşir. İlk 1-2 hafta inflamatuar faz denilen iltihabi hücrelerin aktivitesinin fazla olduğu dönemdir. Ardından tamir fazı gelir, birkaç ay sürebilir. Öncül hücreler bağ dokusu, kıkırdak ve kemik dokudan oluşan kallus denilen iyileşme dokusunu oluşturur. En son olarak ise yeniden şekillenme evresi vardır. Aylar hatta yıllar süren bu evrede kemik doku yapım ve yıkım süreçleri yoluyla yeniden organize olur, sağlamlığı artar ve kırık izi tamamen kaybolabilir.

Kırık Sonrası Rehabilitasyon

image
Kırık sorası rehabilitasyon koltuk değneği gibi araçların kullanımının öğretilmesini de içerir. Görsel kaynağı: commons.wikimedia.org

Kırık sonrası rehabilitasyon çoğu kez hasta henüz ortopedi servisinde yatarken başlar. Bacak veya ayakta kırığı olan kişinin koltuk değneği ya da yürüteç (walker) gibi yardımcı cihazlarla mümkün olduğunca erken ayağa kaldırılması ve yürütülmesi iyileşmenin hızlı gerçekleşmesini sağlar. Ayrıca damar içi pıhtı oluşumu (derin ven trombozu) gibi komplikasyonları önler. Erken dönemde kırık olan tarafa hiç yüklenmemek ya da vücut ağırlığının küçük bir yüzdesinden fazla yük vermemek gerekebilir. Kol kırıklarında da taşınabilecek yük için sınır koyulabilir. Ne kadar yüklenmenin doğru olduğuna ortopedi doktoru karar verir. Fizyoterapist ise bu kısıtlılıklara dikkat ederek kas kuvveti, eklem hareket açıklığı ve fonksiyonel kapasiteyi geliştirecek egzersizler planlayıp uygular. Dizlik, AFO gibi ortezler hareketlerin daha güvenli yapılmasına yardım edebilir. Kol kırıklarında omuz askısı kullanılabilir.

Ortopedi kliniğinden taburu olduktan sonra fizik tedavi ev programı, ayaktan fizik tedavi veya fizik tedavi ve rehabilitasyon kliniğine yatırılarak uygulanabilir. Kırık kaynaması sağlandıktan ve kırık etrafında hareketlere başlanabildikten sonra fizik tedavi daha yoğun uygulanabilir. Ağrı ve ödemi azaltmak, kasları esnetip güçlendirmek, yürüme etkilenmişse yürüme egzersizleri ve genel fonksiyonelliği arttıracak egzersizler yapılır. Bu amaçla elektrik stimülasyonu, kontrast banyo, sıcak veya soğuk uygulamalar, ultrason terapisi gibi araçlar, skar doku masajı ve mobilizasyon gibi teknikler kullanılabilir. Fazla yüklenmeden egzersiz yaptırabilmek için hidroterapi, vücut ağırlığı destekli yürüyüş bandı, yerçekimsiz yürüme bandı, robotik yürüme sistemleri de uygun hastalarda tercih edilebilir.

Kırık Sonrası İyileşme Ne Kadar Sürer?

Genelde kırık iyileşmesi 8 haftada tamamlanmış olur. Normal hayata dönüş 12 haftada gerçekleşebilir. Rehabilitasyon süreci ortalama 6-8 hafta alır. Elbette kırığın tipi, kişinin genel sağlık durumu, komplikasyonlar gibi faktörlere bağlı olarak bu süreler artabilir ya da azalabilir.

Referans

  1. Hoyt, B.W., Pavey, G.J., Pasquina, P.F. et al. Rehabilitation of Lower Extremity Trauma: a Review of Principles and Military Perspective on Future Directions. Curr Trauma Rep (2015) 1: 50.

Ссылка на основную публикацию
Похожие публикации