Андрей Смирнов
Время чтения: ~42 мин.
Просмотров: 0

Adale Romatizması Nedir ? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir ?

Sьper Kadэn Hastalэрэ! ‘Fibromiyalji’ Sьper kadэnlarэn hastalэрэ olarak adlandэrэlan ‘fibromiyalji’de hastalar, yaygэn kas aрrэlarэ, зarpэntэ, migren, ellerde uyuюma, barsak spazmlarэ, gaz юikayetlerinden yakэnэyor. Hastalar doktora ‘Her yerim aрrэyor, dayak yemiю gibiyim, sabah bitkin kalkэyorum’ diyerek geliyor, “Bu hastalэk daha зok sьper kadэnlarэn hastalэрэ. Kesin bir tedavisi yok, hastaya hayata bakэюэnэ deрiюtirmesi, aюэrэ stresten uzak durmasэnэ цneriyoruz” Fibromiyaljiye kas romatizmasэ denilse de, ne iltihaplэ bir hastalэk, ne de romatizmal bir rahatsэzlэk. Birзok belirtisi var. Hastalэрэn tam olarak neden olduрu bilinmemekle birlikte, uyku bozukluрu olan kiюilerde daha зok gцrьlьyor. Normalde uykunun dцrt evresi var. Uykunun dцrdьncь evresine geзemeyen kiюilerde vьcut gerginliрinin ertesi gьne sarkmasэ nedeniyle bu hastalэрэn oluюabildiрini “Vьcudun sэrt, gцрьs, kol iзleri, dirsekler, kalзalar gibi bцlgelerindeki gerginlik noktalarэndaki hassasiyet ve aрrэ bцlgeleriyle kendini gцsteriyor. Hastalar doktora her yerim aрrэyor, dayak yemiю gibiyim, sabah bitkin kalkэyorum, hiз uyumamэю gibiyim derler. En aрэr romatizmada bile hasta her yerim aрrэyor demez, ama bu hastalar her yerlerinin aрrэdэрэnэ ifade ederler.” Doktor Doktor Dolaюtэran Hastalэk Fibromiyalji hastalarэ esas olarak kas aрrэlarэyla doktora gidiyorlar. Ama iз organ kaslarэ, spastik kolon, sinirsel kolit, baю aрrэsэ, зarpэntэ, ellerde uyuюma, зene kitlemesi ve diю gэcэrdatma gibi rahatsэzlэklarla diюhekimine de baюvurabiliyorlar. Yani birзok bцlьmь dolaюэyorlar ama teюhis konulduрunda tьm bu yakэnmalar bitiyor. Hastalэрэn tedavisi yoktur demenin daha doрru bir yaklaюэm olacaрэnэ “Hastalara hayat tarzэnэzэ, kafa yapэnэzэ deрiюtirmeniz, zihninizi ve ruhunuzu rahatlatmanэz lazэm diyoruz. Aynэ zamanda yaюam koюullarэnэn da deрiюtirilmesi gerekiyor. Spora, kaplэcaya gitmek rahatlatэyor. Endiюeyi de tedavi ediyoruz. Erkeklerde olunca daha zor, зьnkь erkekler kabullenmiyor ya da kabullenmekte zorlanэyor. Kadэnlar ise daha kolay kabulleniyor. Hastalarэn gergin kiюilik yapэlarэyla, sьper kadэn dediрimiz iюini, evini her юeyini planlayэp yapmaya зalэюan bir kadэn grubu var. Amerika’da 4-5 milyon kiюi fibromiyalji hastalэрэndan yakэnэyor.” Fizik Tedavi Fayda Saрlэyor Hastalэрэn tedavisinde birзok branюtan destek alэnэyor. Ancak fizik tedavi, egzersiz, ilaз tedavisi bьyьk yarar saрlэyor. Hastalэрэ zamana yayarak tedavi etmeye зalэюmak gerekiyor. Hastalarda dцnem dцnem юikayetler artэyor. Зocuрu sьnnet oluyor, evleniyor ya da bir evden baюka bir eve taюэnэyor, bunlar sьper kadэnlarda telaюa, endiюeye, hastalэk belirtilerinin artmasэna neden oluyor. Bu цzel stres durumlarэnda hastalara ilaз tedavisi verdiklerini, onun dэюэnda ilaз vermediklerini “Tiroid ve romatizmal hastalэklarэn fibromiyaljinin dэюэnda tutulmasэ lazэm. Bunun iзin de kan tahlillerinin ve muayenenin iyi yapэlmasэ зok цnemli. Fizik tedavi romatolog ve dahiliye uzmanэ bu hastalэрэn teюhisini koyabiliyor. Ama testleri de yapmak lazэm” Hastalэk Hastasэ Olarak Biliniyor Fibromiyalji hastalarэnэn toplumda ‘hastalэk hastasэ’ olarak adlandэrэldэklarэnэ, hastalэklarэ nedeniyle doktor doktor dolaюtэklarэ iзin bцyle bilindiklerini anlatan Dr. Uluhan, artэk hastalэрэn kimyasэnэn bilindiрini belirtiyor. Uyku bozukluрundan oluюan kimyasal maddeler kaslara toplanэyor. Yapэlan biyopsilerde de bu maddelerin varlэрэ saptanmэю. O yьzden hastaya senin bir юeyin yok denmemesi, iyi araюtэrэlmasэ gerekiyor. Hastalэрэn nedeni fiziksel olabildiрi gibi ruhsal da olabiliyor. Fibromiyalji vьcudun tьm sistemlerini etkiliyor. Hastalarэn eskiden doktor doktor dolaюtэklarэnэ юimdi tek elden зцzьmьnьn bulunduрunu, “Fizik tedavi ve romatoloji bunu tedavi ediyor, romatoloji teюhiste doрru adres, tedavide ise fizik tedavinin цnemli yeri var” International Hospital Эз Hastalэklarэ Uzmanэ Dr. Ayda Uluhan

Konu Hale tarafэndan 23 Ekim 2015 Cuma – 07:11 tarih ve saatinde dьzenlenmiюtir Konu Эзeriрi Dьzenlenmiюtir.

Ana sayfa Hastalıklar Adale Romatizması Nedir ? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir ? image

Adale Romatizması Nedir ? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir ?

Adale Romatizması Nedir ?

Adale romatizmasının diğer adı fibromiyaljidir. Kas ve yumuşak dokuyu etkileyen bir hastalıktır. Dünyada en sık görülen genel bir ağrı hastalığıdır. Sıklıkla orta yaş kadınlarda görülür. Yaşla birlikte görülme sıklığı artar. Nedeni tam olarak bilinmemektedir. Hormonal değişiklikler, stres, beyinde serotonin düşüklüğü gibi faktörlerle ilişkisi olduğu ileri sürülmektedir. Multipl skleroz, inflamatuar bağırsak hastalığı, romatoid artrit gibi sistemik hastalıklarda, kronik yorgunluk sendromu ve migren gibi rahatsızlığı olanlarda daha fazla rastlanmaktadır. Fibromiyaljili hastaların ebeveynlerinde de aynı hastalığın görülme olasılığı yüksektir.

Adale Romatizması Bulgu, Belirti ve Yakınmalar

En az üç ay süren kas ağrılarının olması gerekir. Kulunç ağrısı şeklinde ifade edilir. Kulunca, yani fibrositise en sık sırt ve boyunda rastlanır. Ancak bütün kaslarda görülebilir. Adale içinde oluşan sert düğümcükler hastaya şiddetli ağrı verir. Vücutta hassas ya da tetik noktası denilen ağrı noktaları bulunmaktadır. Ağrı noktalarına bası uygulanarak hassasiyet belirlenir. Tanı koymak için tetik noktaların varlığı gereklidir.

Uyku bozuklukları görülür. Kişi, uyuyamama, gece sık sık uyanma nedeniyle sabahları yorgun kalkar. Yetersiz uyku serotinin düşüklüğüne, o da ağrı eşiğinin azalmasına neden olur. Gece uykusu alınamadığı ve tam olarak dinlenilemediği için gün boyunca keyifsizlik, isteksizlik ya da sinirlilik hali görülebilir. Bu kişilerde, sabah yataktan kalktıkları zaman, ‘’ Sanki dayak yemiş gibi kalktım ‘’ ifadelerine rastlanır. Tükenmişlik görülür. Bu bulgular depresyona ait bulgulardır.

Diğer sık görülen şikayetler hafif göz ve ağız kuruluğudur. Baş ağrısı, ishal, kabızlık, karın ağrısı, hazımsızlık, gaz, şişkinlik, sık idrara çıkma, ağrılı adet görme, kulak çınlaması diğer yakınmalardır.

Adale romatizmalı hastalarda kan tetkikleri ve röntgen filmlerinde birçok yakınma olmasına rağmen herhangi bir bozukluk yoktur.

Adale romatizması, yani fibromiyalji tanısının kanamaması ile hastalar bir hekimden diğer hekime giderler. Ağrı kesicilerle yaşamaya başlarlar. Ağrı kesicilerin yan etkileri ile de uğraşırlar. Ağrı kesicilerin sürekli kullanılması özellikle midesi hassas kişilerde mide kanamasına neden olur. Bu yüzden tanının doğru konması hayat kalitesi bakımından önemlidir.

Adale Romatizmasının Tıbbi Tedavisi

Öncelikle düzenli bir uyku sağlanmalıdır. Uykuyu bozan çay, kahve ve gazlı içecekler akşam saatlerinde tüketilmemelidir. Kafeinsiz içecekler tercih edilmelidir. Antidepresan ilaçlar verilir. Antidepresanların etkisi için en az iki hafta beklenmelidir. Hekimin tavsiye ettiği şekilde kullanılmalıdır. Antidepresan etkinin oluşması beklenirken bu dönemde yakınmaları azaltmak için ağrı kesici ilaçlar verilir. Sürekli ağrı kesici kullanımından kaçınılmalıdır. Hastaya stresle başa çıkma yöntemleri anlatılır. Günlük egzersizler önerilir. Amitriptilin, duloksetin veya pregabalin gibi ilaçlar tedavide kullanılmaktadır. Bazen ağrı olan kas bölgelerine doktor tarafından enjeksiyon ile lokal anestezik ilaçların uygulanması ağrıların 2-3 ay düzelmesini sağlayabilir.

Adale Romatizması İçin Diyet Değişikliği

Monosodyum glutamat ( MSG) ve aspartan gibi gıda katkı maddeleri sinir uçlarının ağrı uyarısına karşı hassasiyetini arttırır. Fibromiyaljisi olan bazı kişilerde gıdalarda alınan bu katkı maddelerinin gıda ile alımının engellenmesiyle yakınmalar azalmaktadır. Bu nedenle, işlenmemiş ve gıda katkıları kullanılmayan besinlerin tüketilmesi bütün insanlar için yararlıdır. Diyet içecekler veya fast-food gıdalar yakınmaları arttırabilir, tüketilmemelidir.

Somon, ceviz ve keteb tohumu gibi omega-3 yağ asitlerinden zengin gıdalar iltihabı yanıtı azaltıp kalp damar sağlığı üzerine koruyucu fayda sağlarlar. Fibromiyalji hastaları, omega-3 desteği yerine beslenmelerine somon balığı, günde yarım –bir avuç ceviz, günde 50 gram çekilmiş keten tıhumu veya 2-3 tatlı kaşığı keten tohumu yağı salatalara katarak tüketebilir.

Alkol tüketimi bırakılmalı, kafein içeren gıdaların tüketilmesi azaltılmalıdır. Bu tür alışkanlıklar uykunun kalitesini, derinliğini bozarak fibromiyalji yakınmalarını arttırabilir.

Adale Romatizması İçin Yaşam Tarzı Değişiklikleri

Adale romatizması tedavisinin önemli bir kısmını sık ve düşük yoğunluklu egzersiz oluşturur. Yürüyüş, bisiklete binme, suda aerobik egzersiz yapılması ve yüzme gibi egzersizler önerilmektedir. Egzersiz ile kas ağrısı ve hassasiyeti, kas kuvveti ile uyku kalitesi düzelir. Egzersiz esnasında kontrollü bir şekilde germe yapılması da faydalıdır.

Egzersiz, başlangıçta kas ağrısını ve yorgunluğunu arttırabilir. Bu ndenle motivasyonu kaybetmeden ağır olmayan hafif egzersiz programına devam edilmelidir. Düzenli yapılan egzersiz, fibromiyalji yakınmalarını azaltır. Eğer egzersiz yapılmaz, hareketsiz, yaşam tarzına sahip olunursa kilo alnımına bağlı vücudun hantallaşması, eklem, kas ve bağlantı noktalarına daha fazla yük binmesi ile fibromiyalji yakınmaları artar, halsizlik ve depresyon derinleşir. Eğer daha önceden hiç egzersiz yapılmadıysa bu konuda doktor ile görüşüp yavaş bir şekilde egzersiz programına başlanmalıdır. Önce haftada 3 gün onar dakikalık kısa süreli egzersiz ile başlanıp daha sonra hafta beşer dakika arttırılarak haftada 3 gün 15’er dakikaya çıkarılması bu şekilde bir ay sonunda da haftada en az 5 gün 20-30’ar dakikalık düzenli egzersiz programına devamı yararlıdır. Haftada birkaç gün birkaç saat süren düzensiz egzersiz programının sağlık yararı bulunmamakta, daha çok sakatlık gelişmesine neden olmaktadır.

Uyku kalitesinin, süresinin ve derinliğinin iyi olması fibromiyalji yakınmalarını azaltır. Ağrı bölgelerine sıcak ( cildi yakmayacak sıcaklıkta ) kompres ve duruş-oturma pozisyonlarının düzeltilmesi yararlıdır.

Adale Romatizması İçin Önerilen Bitkisel İçerikli Takviyeler

  • Zerdeçal : enflamasyonu azaltmaya destek olarak önerilir. 1 çay kaşığı drog, 1 bardak su içine ilave edilir ve kaynayana kadar ısıtılır. 5-10 dakika demlenip süzülür. Günde 2-4 bardak içilmesi önerilir. Emilimini arttırmak için içine bir tutam karabiber katılmalıdır.
  • Gülotu Kökü ( Rhodiola rosea ) : İlaçlar kadar olmasa da daha az yan etkiye sahip ılımlı antidepresan etkilidir.
  • Sarı Kantaron : 5HTP ile birlikte % 0.3 hiperisin içeren sarı kantaron ekstesinden günde 3 kez 300 mg alınması önerilir. Ayrıca 2 çay kaşığı parçalanmış drog, bir bardak kaynar sıcaklıktaki su içine ilave edilir, ağzı kapaklı olarak 10 dakika demlenip süzülür. Günde 2-3 kez içilir.

Adale Romatizması İçin Kompres veya Masaj Şeklinde Uygulanması

  • Zencefil : Sırt ve kas ağrılarında 3 tatlı kaşığı ince kıyılmış zencefil veya 2 tatlı kaşığı kuru toz drog 500 ml kaynamış suda ağzı kapalı olarak 10-15 dakika demlenir. Bir havlu, hazırlanan suyun içine batırılır ve kompres şeklinde ağrılı olan bölgelere 20-40 dakika süreyle uygulanır.
  • Kapsaisin : Ağrıyı azaltmaya destek olabilir. Ağrı olan bölgelere kapsaisin içeren krem veya jeller ya da yakı formundaki ürünlerin kullanılması önerilir. 10 gram kırmızıbiber tozu 60 ml % 50’lik etanol ile karıştırılır, ağrılı olan bölgeye tatbik edilir.

Yumuşak Doku Romatizması Belirtileri

Hastalıktan, vücudun çoğu bölgeleri etkilenebi­lir. Genellikle görülen belirtiler, ağrı, tutulma ve ağ­rılı bölgeleri kullanırken güçlükle karşılaşmadır. Ağ­rılı bölge hassaslaşır ve bastırıldığında rahatsızlık du­yulur. “Fibrositis” diye bilinen hastalıkta bazen göğ­sü de etkileyen boyun ve omuz ağrıları görülür. Sü­rekli, sinir bozucu ve sabahları da etkili olan bir ağrı­sı vardır. Ağrı gün boyunca vücudu terk eder gibi gö­rünürse de, akşam, bir iş gününün sonunda yorgun düşünce yeniden baslar. Televizyon izleme ya da araba sürme gibi günlük faaliyetler bile ağrıyı davet ede­bilir. Başağrısı da görülen belirtilerden biridir ki, ba­zen bütünüyle değişik bir hastalık olan migrenle ka­rıştırılır.

Göğüste, özellikle de ön kısımda bazı belirtiler gö­rülüyorsa, hastanın, kalbinden rahatsız olabileceği kuşkusunu duymak gerekir. Göğüsteki kısa süreli keskin ve ıstıraplı ağrılar zararsızdır ve kalp hastalı­ğından kaynaklanmaz. Endişelenmek, bu tür ağrıları daha da artırır ve ardından çarpıntı (kalbin hızla atı­yormuş gibi algılanması) gelir. Göğüs kasları zayıf­sa, bir virüs enfeksiyonu da ağrıların nedeni olabilir.

Özellikle kol hareketleri sırasında olmak üzere omuzda da ağrı hissedilebilir. Bu belirtiyi genellikle bir ya da daha fazla tendonun iltihaplanması ve omuz çevresinin hassaslaşmasıyla birlikte bir tür burkul­ma ya da zedelenme izler. Bazen omuz yuvasının (lifli tabakanın) tümü etkilenir ki, buna “odun omuz” adı verilir. Bu ad, omuz hareketlerinin böyle bir durum­da ne kadar sınırlandığını çok iyi anlatmaktadır. Yumuşak doku romatizması sırtın bel bölgesini de etkisi altına alabilir. Bu hastalığın günlük dildeki adı “lumbago”dur. Bu bel ağrısı akut ya da müzmin olarak seyredebilir ve daha önce boyun ve omuz ağrılarıyla ilgili olarak gördüğümüz belirtilerin benzer­leri burada da görülür. Gene burada da “başlatıcı noktalar” vardır ve bunun altında yatan neden pekâ­lâ bir sırt spondylosis’i olabilir.

Omuzun dış kısmında bulunan bir bursan’ın ilti­haplanması da ağrıya neden olabilir. İltihapı, bursan’­ın bir sıvıyla dolarak şiştiği dirsek ucunda da görüle­bilir. En yaygın ağrı türü “tenisçi dirseği’dir. Ama, tekrara dayanan bütün sporlar ve faaliyetler, dirse­ğin dış kısmındaki kemiğe bağlı olan tendonun iltihaplanmasına yol açabilir. Yukardakine benzer, ama daha az görülen bir ağrı türü de, dirseğin iç kısmını etkileyen “golfçü dirseği’dir. Ağrılar, neden olan fak­törler sürüyorsa, kendilerini tekrar ederler.

Tendon kılıflarının iltihaplanması, aşırı-kullanma yüzünden ortaya çıkan ağrılı durumlara iyi bir örnek­tir. Başparmağa giden tendonun iltihaplanması, bi­leğin dış kısmının iltihaplanmasına yol açar. Bilek­teki ve parmaklardaki öbür tendonlar da etkilenebi­lir. Hareket ettirildiğinde, içinden sürekli garip ses­ler gelen hastalıklı bir “ilk parmak”, hastalığı öbür parmaklara da taşıyabilir. Orta yaşlı kadınların par­maklarında sık sık görülen yanma ve karıncalanma, bilekteki bir sinire yapılan baskıdan ötürüdür. Has­talık belirtileri hastayı gece yarısı uyandırıp ellerini sallamak zorunda bıraksa da genellikle ciddi bir durumun işareti sayılmaz. Romatizmaya bazen, çok iyi bilinen başka nedenlerde yol açar. Bunların arasın­da romatizmal arteriti, tembel bir tiroid bezini ya da daha basit olarak, içi gereğinden fazla sıvıyla dolu do­ku şişkinliklerine yol açan hamileliği sayabiliriz.

Kollar için anlatılan romatizma türlerinin çoğu ba­caklarda da görülür. Bursan ve tendon iltihapları da kalça ve baldır bölgelerinde ağrılara neden olabilir. “Dizkapağı ağrısı”, dizkapağının ön kısmındaki bur-san’ın ağrı verecek bir biçimde şişmesidir. Dizler üze­rine çok fazla yüklenmekten olur. Kasıktaki bağın si­nire baskı yapması nedeniyle kalçada karıncalanma hissedilebilir. Diz ve ayak bileği çevresindeki bağlar incinebilir ya da burkulabilir. Ayak bileği çevresinde oluşan tendon iltihaplanması, —özellikle de Aşıl ten-donunun iltihaplanması— bilek ağrılarının başka bir nedenidir. Yürümenin daha da kötüleştirdiği topuk altındaki ağrıların nedeni kemiğe tutunan bağın iltihaplanmasıdır. Kuşkusuz, topuk ağrısı, anklioza yol açan spondylitis gibi bir arterit türünün parçası ola­rak da ortaya çıkabilir. Ayağa uygun olmayan ayakkabılar, ayakta ya da ayak parmaklarında görülen öbür ağrıların ya nedenidir, ya da mevcut ağrıları daha da şiddetlendirir. Sinirler üzerine yapılan baskı, ayakta karıncalanmaya ya da duyarsızlığa yol açabilir.

Yumuşak Doku Romatizması Tedavisi

Teşhis koymak için şart değilse de doktor, rönt­gen filmi ve kan testi isteyebilir. Bunlara, ağrılara ve acılara başka bazı faktörlerin neden olmadığına emin olmak için başvurur. Sıcak su şişesi, keklik üzümü yağı ya da metil salisilat gibi bir linimentle ovma tü­ründen evde uygulanabilecek basit çareler hastayı rahatlattığı için çoğu kişi doktora bile başvurmaz. Çok hevesli olanlar gerektiğinde kullanmak üzere ısıtıcı lamba da alabilirler.

Hastalık belirtileri kısa zamanda daha iyiye gitme­diği takdirde aile doktoruna başvurulmalıdır. Doktor, hap ya da ağrılı bölgelere sürülmek üzere merhem şeklinde ilaçlar verecektir; bunlar, iltihap giderici ve ağrı kesici ilaçlardır. Doktorun, hastalık nedenleri hakkında yapacağı açıklamalar da hastayı, durumu­nun kötüye gitmediği konusunda ikna edecektir. Dok­torun bazen hastasını psikolojik açıdan da destekle­mesi gerekebilir, ama, anti-depresif ilaçlar yalnızca birkaç vakada gerekli olur. Romatizmaya yol açan aşırı-kullanma ya da fiziksel zorlanmalar ortadan kal­dırılırsa, hastalığın tekrar nüksetmesi önlenir. Ayak ağrıları olanlar hazır ayakkabı alırken yumuşak astarlı olanları tercih ederlerse akıllı davranmış olurlar. Ba­zı durumlarda, tedavi başlangıcında biraz dinlenme önerilebilir.

Yumuşak Doku Romatizmasi İlaç Tedavisi ve Cerrahlık Tedavi

Arterit ve romatizma tedavilerini doktor yürütmeli ve bütün hastalar doktor gözetiminde olmalıdır. Du­rum biraz endişe vericiyse, bu dahada önemlidir.Ar-, terit tedavisinde yaygın olarak kullanılan ilaçlar aşa­ğıda belirtilmiştir. Tedavi ilkeleri bütün arterit biçim­lerinde aynı olduğu için burada esas olarak romatiz­ma! arterit tedavisine gönderme yapılmaktadır. Bu­rada ayrıca cerrahi operasyonlara da değinilmektedir.

Tedavinin Amaçları

Üzerinde durduğumuz arterit türleri müzmin (uzun-dönemli) olduğu için, doktor, arteriti başarılı bir biçimde tedavi edebilmek amacıyla, uzun dönemli bir tedavi programına ihtiyaç duyacaktır. Başarı birden­bire ortaya çıkmayacağından, hasta, önerileri azim­le uygulamalı ve gerçekten bir “hasta” gibi davran­malıdır. Bir göğüs enfeksiyonunu antibiyotiklerle iyi­leştirmeye çalışmada olduğu gibi, bu tedavi de arte­riti tamamen iyileştirmeyecek, ama daha iyi yapacak­tır; eklem iltihabını kontrol altına alacak, eklemlerde şekil bozukluklarını önleyecek ve vücuda, ortaya çı­kabilecek zayıflıklara karşı mücadele etmede yardım­cı olacaktır.

Bu program, aşağıda sayılan önlemlerin iki ya da daha fazlasından oluşan bir bileşimle yürütülecektir: İlaçlar ve cerrahlık; dinlenme, fizik tedavi, meşguli­yetle uygulanan terapi ve diğer rehabilitasyon süreç­leri. Bir dönem boyunca bunların hepsi de kullanıla­bilir ama, biz burada kendimizi ilaçlar ve cerrahlık ko­nularıyla sınırlayacağız. Konu ilaç adlarına gelince he­men belirtilmelidir ki, (kitabımızda ilk harfleri büyük harfle belirtilmiş olan) marka adları, yeni ilaçlar pi­yasaya çıktıkça zamanla ve ülkeden ülkeye değişken­lik gösterir.

Bir uyarı

Kendi kendini teşhis ve tedavi tehlikelidir! Bazı ağrılar ve sızılar önemsizdir ve çabuk geçer, ama ba­zıları daha ciddi ve uzun sürelidir. Vücudunuzda ar­terit belirtilerinden birkaçını saptarsanız, hemen ciddi bir hastalık kaptığınıza hükmetmeyin: Önce doktoru­nuza gidin ve onun görüşünü alın.

Bu gönderiyi oylayın [Toplam: 1 Ortalama: 5]

Her yeriniz ağrıyor. Haftalardır tepeden tırnağa ağrınız var. Kendinizde romatizmal hastalık veya kemik erimesi olduğunu düşünüyorsunuz. Hiç enerjiniz yok. Konsantre olamıyorsunuz. Son kez ne zaman rahat gece uykusu uyuduğunuzu hatırlamıyorsunuz. Doktora pek çok kez gittiniz, fakat doktorun tek söyleyebildiği hastalığınızın ne olmadığı. Sorularınız var, ama cevaplar net değil

  • Kafam karışık çok yoruldum.
  • Bana inanmalarını istiyorum.
  • Hayal ettiğim yaşam bu değildi!
  • Tembel miyim?
  • Şikayetlerimi abartıyor muyum?
  • Psikiyatrik bir problemim mi var?

Fibromiyalji hastalığını duydunuz, belki bir şeyler de okudunuz. Ancak hala tam olarak hastalığınızın ne olduğunu bilmediğinizi hissediyorsunuz.

Fibromiyalji de Ne?

  • Kas romatizması
  • Yumuşak doku romatizması
  • Görülemeyen hastalık

Yaygın uzun süren ağrı durumu / Jeneralize kronik ağrı sendromu

  • Fibro: fibroid dokular: ligament ve tendonlar
    • Myo: kas
    • Algia: Ağrı
  • Hemen her yerde ağrı hissetmek
  • Vücutta yaygın ağrıya neden olmakta
  • Sık görülen bir romatizmal hastalıktır
  • Bir eklem hastalığı değildir
    • Eklemi tutmaz
    • Vücudunuzda şekil bozukluğu yapmaz.
  • Fibrozitis / yumuşak doku romatizması
  • Fibrozit: 1904 yılında ingiliz nörolog tarafından kullanılmıştır
  • Psikosomatik romatizma: 20. yüzyıl başında psikolojik bir bozukluk olarak kabul edilmiş
  • Fibromiyalji Sendromu olarak 1981 yılında Amerikalı bir romatolog tarafından yaygın vücut ağrısı ve belirli bölgelerde kaslarda hassas noktalar şeklinde tanımlanmıştır.
  • Nedeni tam olarak bilinmeyen bir kas-iskelet sorunudur.
  • Toplumun önemli bir bölümünü etkiler. 100 kişinin 2-4’ü Fibromyalji hastasıdır. Her yaş ve cinste görülebilir. Yaş ile görülme sıklığı artar. En sık 30 – 50 yaşları arasında görülmektedir. Erişkin kadınlarda daha sıktır. Erkekler ve de çocuklarda etkilenir.

Hangi Şikayetlerim Bu Hastalıkla İlgili?

  • Yaygın ağrı
    • Genelde sabahları daha şiddetli olan tutukluk
  • Yorgunluk
  • Tüm vücutta ağrı
  • Uyku bozukluğu: Dinlenmemiş olarak uyanmak
  • Depresyon, aşırı gerginlik
  • Çene ekleminde ağrı

Eşlik Eden Belirtiler

  • Kabızlık/ishal/ karın ağrısı
  • Sık idrara gitmek, gece tuvalet için kalkmak
  • Baş ağrısı
  • Kol ve bacaklarda uyuşma, yanma hissi
  • El ve ayaklarda şişme hissi

Ağrı

  • Birçok hasta ağrıyı eklem çevresi kaslarda sızlama,tutukluk ve yorgunluk olarak hisseder.
  • Sabah ilk kalktığında, günün ilerleyen saatlerinde veya herhangi bir çalışma ile beraber ağrıda kötüleşme olabilir.
  • Duygusal dalgalanmalar ve nemli hava ağrıyı şiddetlendirir.

En Çok Ağrı Yakınması Olan Bölgeler

  • Bel
  • Boyun
  • Omuz kuşağı
  • Kollar
  • Eller
  • Dizler
  • Kalça çevresi
  • Bacaklar

Yorgunluk

  • Genel bir yorgunluk, enerjisizlik ve direnç
  • Merdiven çıkmak, günlük ev işlerini yapmak, işe gitmek hastalara zor gelebilir.
  • Fiziksel aktivite ile artar ve günlük yaşam aktivitelerinde önemli işlev kaybına neden olur.
  • Hastaların yarısı el ve ayaklarda şişlik ve uyuşukluk tarif ederler
  • Belden bacağa yayılan ağrı, uyuşukluk olabilir.

Uyku Bozukluğu

  • Uykuya dalmakta zorlanma
  • Gece sık sık uyanma
  • Deliksiz uyku uyuyamama
  • Sonuçta dinlendirmeyen uyku
  • Sabahları dinlenmemiş olarak uyanma
  • gerginlik
  • mutsuzluk
  • zihinsel stres
  • Konsantrasyon güçlüğü
  • Basit zihinsel aktivitelerde yavaşlama
  • Kendini kötü hissetme gibi duygu durum bozuklukları
  • Fibromyalji Sendromu psikiyatrik bir hastalık değildir.
  • Psikolojik faktörler her türlü ağrının önemli bir bileşenidir.
  • Psikolojik stres ve ağrı kısır döngü içinde birbirini besleyen bir etkileşim oluşturur.
  • Hastaların çoğunda psikolojik faktörlerin tedavisi
    • Fibromyalji Sendromu tedavisini olumlu yönde etkiler
    • Ancak şikayetleri ortadan kaldırmaz

Fibromyalji Sendromlu Hastaların %30-40’ında psikolojik bozukluklar eşlik eder.

Daha Az Sıklıkta Görülen Şikayetler:

  • El ve ayaklarda karıncalanma,uyuşma,şişme
  • Baş ağrısı,sinirlilik,
  • Moral bozukluğu veya ağlama hissi
  • Unutkanlık veya konsantrasyon eksikliği
  • İshal ya da karın ağrısı
  • Soğuk intoleransı
  • Göğüs ağrısı
  • Göz kuruluğu, ağız kuruluğu

Ağrıyı Arttıran Faktörler

  • Soğuk ve nemli hava
  • Endişe ve stres
  • Aşırı kullanma ya da hareket azlığı
  • Uyku bozukluğu ve gürültü

Ağrıyı Azaltan Faktörler

  • Hafif fiziksel aktivite
  • Bölgesel sıcak uygulama
  • Masaj
  • İstirahat
  • Gevşeme ve germe egzersizleri
  • Aerobik egzersiz: yürüme, yüzme, bisiklete binmek

En büyük problem çok iyi görünürken çok hasta hissediyor olmak.

Bende Bu Hastalığa Ne Neden Oldu?

  • Neden oluştuğu hala araştırılmakta
  • Hastalığı başlatan pek çok neden olabilir.
  • Kas bozuklukları ve mekanik faktörler
  • Nöroendokrin bozukluklar
  • Santral Sinir Sistemi
  • Psikiyatrik durum
  • Uyku bozukluğu
  • Nörohormonlar
  • Genetik Faktörler
  • Diğer

Bu Hastalığın Tanısı Nasıl Konulur? Neden Bir Türlü Hastalığımın Ne Olduğunu Öğrenemiyorum?

  • Kesin tanı koyduran bir kan veya idrar testi veya röntgen, MR, BT yok
  • Pek çok şikayet var
  • Başka hastalıklarla beraber olabilir
  • Başka hastalıklarla karışabilir
  • Fibromiyalji tanısı uzun süredir devam eden yaygın ağrı ve belirli hassas noktaların varlığı ile konulur
  • Vücudun belirli bölgelerinde hassas noktalar
  • Bu bölgelere yeterli baskı oluşturulduğunda rahatsızlık hissi
  • Eşlik eden bulgular açısından hastadan hastaya önemli farklılıklar bulunması nedeniyle çok çeşitli hastalıkları taklit edebilir.
  • Diğer romatizmal hastalıklar ile birlikte bulunabilir.

Hastalığın Tanısını Koymak İçin:

  • Diğer hastalıklarla beraber olabileceği için detaylı bir muayene ve laboratuar inceleme yapılır
  • Yapılan tüm testlerin sonuçları genellikle normaldir
  • Ancak bazı hastalarda diğer hastalıklarla birlikte bulunabilir
    • Troid problemleri, diğer romatizmal hastalıklar, depresyon, şeker hastalığı…

Bu Hastalık Vücudumda Ne Gibi Kalıcı Problemler Oluşturur?

  • Dokularda kalıcı hasara neden olmaz
  • Ama semptomlar aylar, yıllar boyunca sürebilir.
  • Hastalığın tipik özelliği olan vücutta yaygın ağrı nedeniyle eklemlerde hassasiyet bulunabilir.
  • Fibromiyalji Sendromlu hastalar sağlıklı görünümdedirler. Her ne kadar bazen kaygılı ve depresif yüz ifadeleri olsa da…
  • FM öldürmüyor, ama kaybetmişlik duygusu altında eziliyorum
  • O kadar çok ağrı ve yorgunluktan şikayet eder ki diğer kişiler çok sağlıklı göründüğü için ona inanmayabilir ve şikayetlerini ciddiye almayabilir
  • Aileleri, arkadaşları, işverenleri hatta doktorları tarafından bile ciddiye alınmayabilirler
  • Fibromiyalji hastalığında önemli olan şikayetlerin farkedilmesi ve ciddiye alınmasıdır.

Eular Fibromiyalji Önerileri

  • Fibromyalji hastalığının tam anlaşılabilmesi için
    • Ağrının
    • Fonksiyonel durumun
    • Psikososyal boyutun ayrıntılı değerlendirilmesi gereklidir
  • FM anormal ağrı üretimi ve eşlik eden diğer faktörlerin olduğu komplike ve değişken bir hastalık olarak tanınmalıdır

Tedavide Neler Yapacağım?

  • Tedavide amaç şikayetlerin azaltılması veya giderilmesidir
    • ağrının azaltılması
    • günlük hayatta işlevselliğin artırılması
    • Yorgunluğun azaltılması
  • En etkili tedavi kişisel tedavi programının oluşturulmasıyla düzenlenir.

1) İlaç tedavisi – 2) İlaç dışı tedaviler

  • Etkin tedavi için takım çalışması gereklidir.
  • Hastayla konuşarak ağrı, fonksiyonellik, depresyon, yorgunluk ve uyku problemleri gibi eşlik eden faktörler düşünülerek ilaç dışı tedavilerle ilaç tedavisi birlikte verilmeli
  • Bireysel egzersiz programı düzenlenmeli
  • Aerobik ve kuvvetlendirme egzersizleri
  • Kognitif davranışsal terapi
  • Gevşeme, rehabilitasyon, fizyoterapi psikolojik destek kullanılabilir

İlaç dışı tedaviler

  • Egzersiz
  • Aerobik egzersizler
  • Kas güçlendirici egzersizler
  • Havuz içi egzersizler
  • Davranış terapisi
  • Balneoterapi

İlaç tedavisi

  • 1-Analjezikler
  • 2-Kas gevşetici ilaçlar
  • 3-Antidepresanlar
  • 4-Antiepileptik ilaçlar

Hastalık Hakkında Eğitim

  • Endişelerinin giderilmesi
  • Şikayetleri artıran faktörlerin tespiti
  • Eşlik eden hastalıkların tedavisi
  • Uykunun düzenlenmesi ve kalitesinin artırılması
  • Ağrı ile baş etme mekanizmaları geliştirme
  • Çaresizlik, engellenme ve öfke algılamasının, etkinlik ve umut gibi duygulara dönüştürülmesi
  • Şikayetlerin tamamen ortadan kaldırılması değil fonksiyondaki düzelmeye odaklanmak gerekir.
  • Fibromiyalji uzun zaman devam edebilir
  • Tüm ağrılara rağmen kalıcı bir sakatlık olmayacaktır
  • Yakınmaları arttıran ve azaltan faktörler bilinmeli ve dikkat edilmelidir.

Arttıran Faktörler

  • Soğuk veya nemli hava
  • Barometrik basınç değişiklikleri
  • Dinlendirmeyen uyku
  • Fiziksel / Mental yorgunluk
  • Aşırı fiziksel aktivite
  • Aşırı gerginlik / Stres

Azaltan Faktörler

  • Sıcak, kuru hava
  • Sıcak duş veya banyo

Uyku

  • Dinlendirici uyku
  • Orta derecede aktivite
  • Germe egzersizleri ve masaj
  • Hastaların yatmadan önce çikolata, soda, kahve, çay gibi kafeinli gıdalardan, uyarıcı ilaçlardan kaçınmaları gerekir.
  • Yatak odası, ilgiyi çekecek şeylerden arıtılmalı, yatak odasına TV konmamalıdır.
  • Uykunun düzelmesiyle Fibromiyalji şikayetleri sıklıkla düzelmektedir.

Egzersiz

Amaç:

  • Kondisyonun geliştirilmesi
  • Mikrotravmalara direncin artması
  • Güç
  • Esneklik kazanılması ve
  • Genel aktivitenin daha yüksek düzeylere çıkarılması

Tedavide Özellikle Yararlanılan Egzersizler

  • Tüm vücut aerobik egzersizler
  • Bisiklet, dans, yüzme
  • Yürüme
  • Germe ve güçlendirme egzersizleri

Fibromiyalji’li hastalarda uzun süreli yanlış pozisyon nedeniyle ya da tekrarlayan yaralanmalar sonucunda kaslarda ya da bağ dokuda ağrılı bantlar oluşabilir.

Fibromiyalji tüm vücudu etkiler. Bantlar ise tipik olarak boyun omuz veya üst sırt gibi özel alanları tutan lokalize bir durumdur.

Fibromiyalji hastaları çoğu kez ağrılarda artış ve motivasyon eksikliği gibi nedenlerle egzersiz programına devam etmemekte.

Egzersize devam önemlidir. Kişinin kendisine olan güvenini arttırır.

Kısa süreli yoğun egzersiz yerine yaşam boyu devam eden hafif egzersizler yapılmalıdır.

Alternatif Tedaviler

  • Akupunktur
  • Nöral terapi
  • Hipnoterapi
  • Ozon tedavisi
  • Kupa tedavisi (hacamat)
  • Beslenme değişiklikleri
  • Gıda takviyeleri

Neyi yapabildiğin neyi yapamadığın önemli değil

Semptomlarınızın bir listesini yapın: ağrı, yorgunluk, konsantrasyon bozukluğu, baş ağrısı…

Tavsiyeler

  • Hastalık hakkında bilginizi arttırın
  • Neyi yapabildiğin neyi yapamadığın önemli değil
  • Semptomlarınızın bir listesini yapın: ağrı, yorgunluk, konsantrasyon bozukluğu, baş ağrıs, ….
  • Uykunuzu etkileyebileceği için geç saatlerde çay, kahve içmeyin.
  • Gevşeme ve yumuşak egzersizler uyumanıza yardımcı olabilir.
  • Duygularınızı ifade etmede etkili iletişim yolları bulun.
  • Mutsuzluk ve zorluklarla baş etmeyi öğrenin
  • Depresyon-anksiyete ile
    • Savaşmayın
    • Ağrının bir parçası olduğunu bilin
    • Ancak çok uzun içine sürüklenmeyin
  • Ağrınız hakkında bir günlük yazın
  • Kendinizi anlatın, bu iyileşmenizi hızlandıracaktır
  • Gevşeme tekniklerini öğrenin
  • Yardım istemekten çekinmeyin
  • Sağlıklı yemek yiyin ve kilo almayın.
  • Düzenli egzersiz yapın
  • Fibromiyalji iyileşse bile tekrarlama riski vardır
  • Hep olumlu bir tavır almalı ve bu hastalığın günlük hayatımızı berbat etmesine izin vermemeliyiz.
  • Fizik tedavi, kaplıca kürleri, çevre değişiklikleri, yumuşak doku enjeksiyonları iyileşmeye katkıda bulunmakta
  • Fibromiyaljiden korunmak için bilinen bir yöntem yoktur. Ancak dengeli beslenme, zorlayıcı olmayan egzersizler, dinlendirici bir uyku, düzenli spor yapmak ağrıların tekrarlamasını engeller
image
image

+6

Fibromiyalji nedir? nelerdir? Fibromiyalji tedavisi nasıl yapılır? nasıl konur? Fibromiyalji noktaları ve bunlar gibi yumuşak doku romatizması  fibromiyalji ile ilgili birçok soruların cevaplarını yazımızda bulabilirsiniz.

image

Fibromiyalji Nedir?

Halk arasında kas romatizması da bilinen fibromiyalji en sık karşılaşılan romatizmal hastalıklardan biridir. Romatizmal hastalıklar arasında en sık görülen ikinci hastalıktır ve romatizmal hastalıklar arasında çoktan yerini almıştır. Birçok hastalığa benzemesi tanısının konulmasını güçleştirir. Çoğu hastanın tanısı oldukça geç konulur. Bu sebeple hastalar kendilerini tedavisi olmayan bir hastalığa yakalanmış olarak görürler. Fibromiyalji tanısı birçok hastalığın elenmesi suretiyle konduğu hasta yakınları tarafından gerçek bir hastalık olarak görülmez. Hastanın bunu uydurduğu, kendi kendini hasta ettiğini düşünür. Oysaki fibromiyalji belirtileri birçok hastalığa benzediği için ilk etapta zor teşhis edilir. Hatta hastalığın tanısının konulması yıllarca bile gecikebilir.

Kişiden kişiye değişiklik gösteren birden fazla belirtisi bulunur. Peki,genel olarak fibromiyalji belirtileri nelerdir?

  • Spesifik bir belirtisi olmadığı için tanısı oldukça güçtür fakat en sık rastlanılan şikayet sabah tutukluğudur. Hastalar sabahları uyanmak istemezler ve kalktıklarında kendilerini çok yorgun hissettiklerini belirtir. Bütün gece uyumamış gibi bitkinlerdir. Hastaların çoğu “her yerim ağrıyor” cümlesiyle sıkıntılarını dile getirir.
  • Başta Uyku problemi olmak üzere, uykusuzluk ya da uyku bozuklukları, dinlenmemiş uyanma birçok hastada görülen bir durumdur.
  • El ve ayaklarda uyuşma ve karıncalanma, eklem ve kas iskelet sisteminde yaygın ağrı en tipik belirtilerindendir.
  • Baş ağrısı, mide bağırsak sorunları, dikkatsizlik, yorgunluk sıklıkla kendini gösterir.
  • Kas iskelet sisteminde dolaşan bir ağrı söz konusudur. Ağrı sürekli değişkenlik gösterir. Ağrılar simetriktir.
  • Kişilerde kabızlık, şişkinlik ve gaz gibi bağırsak sıkıntıları görülür.
  • Migrene benzeyen gerilimli baş ağrıları bulunur, fakat kulak burun boğaz ağrıları görülmez.
  • Yaşam kalitesini oldukça etkileyen fibromiyalji kişilerin günlük işlerini bile yaparken zorlanmasına sebep olur.

Fibrromiyalji risk faktörleri arasında bulunanlar başlıca şu şekildedir:

  • Stresli ortamlarda bulunan kişilerde daha sık rastlanır.
  • Mükemmeliyetçi bir yapıya sahip olan bireylerde görülme olasılığı yüksektir.
  • Kadınlarda erkeklere oranla 8 kat daha fazla görülmektedir. Toplumun büyük bir kesimini ilgilendiren fibromiyalji hakkında çeşitli araştırmalar ve deneyler yapılmaktadır.
  • Hastalığın neden ortaya çıktığı bilinmemektedir. Kalıtım faktörünün etkili olduğu düşünülmektedir fakat tek başına kalıtım hastalığın ortaya çıkmasına neden olmaz.
  • Genetik yatkınlığa sahip olmak hastalığın görülme oranını arttırır.
  • Çevre şartları, stres, beslenme düzeni, hormonsal etkiler gibi kişiden kişiye değişiklik gösteren birçok faktörün etkili olduğu düşünülmektedir.
image
  • Genç kadınlarda daha çok görülür. Çocuklarda pek görülmez. Kadın olmak başlı başına risk faktörüdür. Bu nedenle kadın hastalıklarından biri sayılabilir.
  • Genelde fibromiyalji birkaç hastalıkla birlikte görülür fakat tek başına da olabilir.
  • Fibromiyalji hastalarının %30-40 kadarında depresyon, anksiyete bozukluğunun olduğu gözlemlenmiştir. Psikolojik sıkıntıların mı fibromiyaljiyi tetiklediği yoksa fibromiyaljinin mi depresyona sebep olduğu bilinmemektedir. Kabul edilen görüş her ikisinin de birbirinin hem nedeni hem sonucu olduğu yönündedir.
  • Fibromiyalji hastalarının kaslarında bir sorun olduğu kabul edilmekle birlikte bunun ne olduğu henüz açıklanamamıştır.
image

Fibromiyalji sendromuyla birlikte genellikle birkaç farklı hastalığın bir arada bulunduğu gözlemlenmiştir. Fibromiyaljiyle görülen hastalıklar başlıca şunlardır:

  • Depresyon %25-60 oranında,
  • Migren %50 oranında fibromiyaljiyle beraber bulunur.
  • Kronik yorgunluk sendromu ise hastaların %70’inde görülür.
  • Huzursuz bacak sendromu ise fibromiyalji hastalarında 11 kat daha fazla gözlemlenmiştir.
  • Uyku apnesi,
  • Periyodik bacak hareket bozukluğu da sık rastlanan rahatsızlıklar arasındadır.
image
  • Fibromiyalji ve huzursuz bacak sendromu bacakların sürekli hareket ettirilmesine yönelik önlenemez bir bozukluktur. Kişiler gündüze oranla gece daha fazla huzursuzluk hisseder. Yapılan araştırmalarda iki hastalığın birlikte görülme oranının fazla olduğu sonucuna varılmıştır.
  • Fibromiyaljideki , uykuya dalamama ve sık uyanma huzursuz bacak sendromuyla birlikte paralellik gösterir. Her iki hastalıkta da uyku problemleri bulunur.
  • Hastaların istemsiz kasılmalar ve titremeler sonucu uyanması ve sürekli ayaklarını hareket ettirmesi huzursuz bacak sendromunun da bir göstergesi olabilir.
  • Uzmanlar hastalarda huzursuz bacak sendromunun da görülüp görülmediğinin araştırılması gerektiğinden bahsetmektedir. Huzursuz bacak sendromunun tedavisi fibromiyaljinin de büyük bir kısmını çözmektedir.
image

Fibromiyalji hastalığı hakkında bulgular nelerdir:

Fibromiyalji sendromu (FMS) yaygın kas iskelet sistemi ağrısı, duygu durum bozukluğu, Uyku bozukluğu,Kas, bağ ve dokularda şişkinlik sertlik tam olarak kendini gösterir. Hastaların ağrılarının algılanması beyinde normal insanlara göre farklılık gösterir. Normalde ağrı omuriliğe oradan da beyne iletilir. Beyne gelen ağrının bir kısmı serotonin ve nonadrenalin sayesinde ortadan kalkar ve beyin kalan ağrıyı algılar.

Fibromiyalji hastalarında ise bu durum farklıdır. Beyne gelen ağrıya yeterli kadar serotonin ve nonadrenalin salgılanmadığı için ağrı daha çok hissedilir. Ayrıca yapılan belli araştırmalarda fibromiyalji hastalarının beyinlerinin aşırı duyarlı olduğu gözlemlenmiştir. Fibromiyalji ve uyku bozukluğu ile ilgili yapılan araştırmalarda ise hastaların derin uyku olarak adlandırılan rem uykusuna geçiş yapamadığı gözlemlenmiştir. Kötü uyku hastaların biliş durumlarını da etkilemektedir. Normal kişilerde rem uykusunda %25 kadar alfa uyku EEG anomalisi görülürken fibromiyalji hastalarında bu değer %60’lardan bile daha fazladır. Hastaların sağlıklı uyku kalitesi oldukça düşüktür. Derin uyku olmadan kişilerin dinlenmiş kalkmaları çok zordur. Hastaların ısı ve ışığa oldukça duyarlı olduğu tespit edilmiştir. Yapılan araştırmalarda fibromiyalji hastalarının normal uyarıları bile ağrı olarak algıladığı gözlemlenmiştir. Hastalığın gelişimiyle ilgili ise oldukça farklı teoriler bulunur. Sinir sistemi bozukluğu, ağrı algılama bozukluğu, santral sistemde nörotransmitter bozukluğu bunlardan bazılarıdır.

Fibromiyalji tanısı romatologlar tarafından konulabilir. Bunun yanında fizik tedavi uzmanları ve psikiyatristler de fibromiyalji tanısı koyabilir. Fibromiyalji birçok farklı belirtinin bulunduğu bir hastalık olduğu için tanısında da birçok branş söz sahibidir. Romatolojik bulgularda en sık görülen hastalık fibromiyaljidir, bu yüzden romatolojinin ilgi alanına girse de fizik tedavi uzmanları da hastalığın tanısında oldukça büyük rol oynar.

Hassas noktalardaki ağrı ve hastanın şikayetleri fibromiyalji tanısının konmasında ilk aranan hususlardandır. Hastalığın tanısında 18 hassas noktadan en az 11’inde ağrı hissedilmesi gerekir. Bu ağrıların ise üç aydan uzun sürmesi gerekmektedir. 2013 yılında ise yeni noktalar belirlenmiş ve hastalığın tanısında başka hususlara da bakılmaya başlanmıştır.

image

Getirilen yeni kriterler arasında çene sağ yanı, çene sol yanı, göğsün ön kısmı, sırt orta hat, sırt sağ yanı gibi yeni noktalar da belirlenmiştir. Ayrıca ağrıların şiddetinin de hasta tarafından numaralandırılması istenmektedir. Bu sayede hastaların hissettiği ağrıların seviyesi hakkında bir fikir elde edilir.Ağrı, enerji, tutukluluk, uyku, depresyon, hafıza sorunları, endişe, dokunmaya duyarlılık, denge problemleri, yüksek seslere, parlak ışıklara, kokulara ve soğuğa duyarlılık başlıklarında hastaların hissettikleri derecelendirilir.

Puslu bir yolda yürümeye benzetilen bu durum birçok bilişsel durumu etkilemektedir. Dünya nüfusunun %3’ü fibromiyalji sendromundan muzdariptir. Fibromiyalji hastalarının büyük bir kısmı ise fibro-fog denilen bilişsel rahatsızlıklara sahiptir. Bu bilişsel bozuklukların farkında olmak oldukça önemlidir. Kişiler çeşitli oyunlarla hafızasını ve algı durumunu iyileştirebilir. Beyin fonksiyonlarının geliştirilmesiyle kişilerin ilerleyen yaşlarda unutkanlık, algı bozukluğu gibi sorunlar yaşamasının önüne geçilebilir. Odaklanma, kısa süreli bellek, adlandırma, planlama (ileriyi düşünme) ve farkına varma egzersizleriyle fibro-fog durumu ortadan kaldırılabilir. Bu beceriler eğitilebilen becerilerdir. Hastalar günde on dakikasını ayırarak bu bilişsel bozukluğun önüne geçebilir.

Fibromiyalji Atakları

Fibromiyalji atakları kişiden kişiye değişmekle birlikte soğuk hava ve nem hastanın ağrılarını arttırır. Psikolojik rahatsızlıklar, stres ve hastanın içinde bulunduğu durum ve şartlara göre de ataklar görülebilir. Genellikle hastanın duygusal dengesini değiştirecek olayların artmasıyla ataklar da sıklaşır. Yağmurlu ve kapalı havalar hastaların ağrılarını arttırabilir. Çok kaygılı, stresli, üzgün ve gergin hallerde hastanın ağrılarında ciddi bir artış meydana gelir. Bu yüzden hastaların ruhsal dengesinin bozulduğu hallerde ağrı atakları görülür.

Fibromiyaljiden Korunma Yolları Nelerdir ?

Hastalığın hangi sebeple meydana geldiği bilinmediğinden tek bir korunma metodu da bulunmamaktadır. Fibromiyalji hastalığı genetik yatkınlığı olan kimselerde daha sık görüldüğü için ailenizde fibromiyalji hastası var ise sizin hastalığa yakalanma ihtimaliniz biraz daha yüksektir. Stresli iş ortamı ve hayat düzeni hastalığın oluşmasında oldukça etkili olduğu için stresli yaşam tarzından uzaklaşmak hastalık riskini de azaltır. Sağlıklı beslenme, düzenli ve uyku düzeni hastalığa yakalanma olasılığını da düşürmektedir.

Hastaların depresyon, anksiyete gibi ruhsal sıkıntıları varsa o zaman ilaç tedavisinin kullanılması gerekir. Kişi sadece fibromiyalji hastasıysa ilaç kullanması önerilmez çünkü bu ilaçlar yan etkileri sahiptir.

  • Hastalar tam yağlı süt içtiğinde ağrıları artarken yarım yağlı süt içmeleri ağrılarını azaltmıştır.
  • Gluten hastaların baş düşmanı olarak kabul edilir. Glutenin kesilmesiyle hastalarda iyileşme gözlemlenmiştir.
  • Kafein hastaların uyku düzenini etkiler. Hastaların kafeini sınırlandırmaları ağrılarını azaltmaktadır.
  • Yapay tatlandırıcıların bulunduğu her yiyecek hastalardaki ağrıyı arttırarak çekilmez bir döngüye sürüklemektedir. Her ne olursa olsun yapay tatlandırıcılardan uzak duran her hastada fibromiyaljinin büyük ölçüde yok olduğu gözlemlenmiştir.

Fibromiyalji Egzersizleri ve Doğal Çözümler

Fibromiyalji egzersizleri günlük yapılması gereken hafif egzersizlerdir. Hastaların hareket etmek dahi istememesi ağrıların sürekli devam etmesine neden olur. Spor yapan ve beslenmesine dikkat eden hastaların ağrılarında azalma meydana gelir. Meditasyon ve yoga yapmak ise hastalığın üzerinde oldukça etkilidir. Hastaların stresten kurtulmasına yardımcı olan meditasyon aynı zamanda uyku probleminin büyük bir kısmını da çözer. Hastaların düzenli olarak kaslarını gevşetmesi gerekir. Düzenli yapılan egzersiz kas ağrılarını hafifletir. Yüzme hastaların kaslarını güçlendirdiği ve harekete geçirdiği için oldukça etkilidir. Kaplıcaya gitmek ve masaj yaptırmak hastaları rahatlatır. Akupunktur da meditasyon gibi önerilen yöntemlerdendir.

Ссылка на основную публикацию
Похожие публикации